कमी खाऊनही वाढतंय तुमचं वजन? या 5 सवयी ठरू शकतात जबाबदार
आजच्या धावपळीच्या जीवनशैलीत स्वतःच्या आरोग्याकडे लक्ष देण्यासाठी अनेकांना पुरेसा वेळ मिळत नाही. त्यामुळे वजन वाढणे ही सध्या अनेकांसमोर असलेली सामान्य समस्या बनली आहे. विशेष म्हणजे काही जण कमी खात असूनही त्यांचं वजन अपेक्षेप्रमाणे कमी होत नाही, उलट वाढतच राहतं. अशावेळी केवळ आहाराकडे लक्ष देण्याऐवजी आपल्या दैनंदिन सवयींकडेही पाहणं महत्त्वाचं ठरतं.
वजन कमी करण्यासाठी काही जण जेवणाच्या वेळा कमी करतात, तर काही जण तासन्तास व्यायाम किंवा जिममध्ये मेहनत घेतात. मात्र, झोपेची वेळ, ताणतणाव, शरीरातील हार्मोन्स आणि एकूण कॅलरी सेवन यांसारख्या गोष्टींकडे दुर्लक्ष झाल्यास वजन नियंत्रणात आणणं कठीण होऊ शकतं. जाणून घेऊया अशा कोणत्या 5 सवयी आहेत, ज्यामुळे वजन वाढण्याची शक्यता वाढू शकते.
1. झोपेचं वेळापत्रक निश्चित नसणं
वजन वाढण्यामागे अपुरी किंवा अनियमित झोप हे एक महत्त्वाचं कारण ठरू शकतं. अनेक लोक रात्री उशिरापर्यंत जागतात आणि सकाळी उशिरा उठतात. काहींच्या झोपेच्या वेळा दररोज बदलत राहतात. या सवयीचा परिणाम शरीराच्या नैसर्गिक जैविक घड्याळावर होऊ शकतो.
Related News
IND vs SL: पंतला अतिआक्रमक फलंदाजी नडली; मनगटाला गंभीर दुखापत, मैदान सोडावं लागलं!
ज्येष्ठ अभिनेत्री आशा सिंह जयसवाल यांचं निधन; ‘महाभारत’मधील कृपीची भूमिका गाजली
कल्याणमध्ये डॉक्टरवर रुग्णाच्या मुलाचा हल्ला; केबिनबाहेर काढलं, तरी पुन्हा आत येऊन मारहाण
भाजपचा अंतर्गत वाद चव्हाट्यावर! शेकडो पदाधिकाऱ्यांचा शिवसेनेत प्रवेश; कल्याण-डोंबिवलीत मोठा धक्का
साखरेचे भाव 70 रुपयांवर! सरकारचा मास्टरप्लॅन; आता खाण्याची आणि व्यावसायिक साखर वेगळी होणार?
Khavdya Dongar Case : संभाजीनगरच्या ‘खवड्या डोंगरा’चं रहस्य काय? नावामागची कहाणी ऐकून बसेल धक्का!
मैसूर पाकला ‘मैसूर’ नाव कसं मिळालं? राजवाड्यात जन्मलेल्या या मिठाईची रंजक कहाणी
‘Mirzapur’नंतर अभिनेत्रीच्या चारित्र्यावर प्रश्न; म्हणाली, ‘लोकांना वाटलं ते मला विकत घेऊ शकतात’
घरी मृत्यू झाल्यानंतर कोणते अवयव दान करता येतात? जाणून घ्या तज्ज्ञांची महत्त्वाची माहिती
अखेर मुहूर्त ठरला? राष्ट्रवादीच्या विलिनीकरणावर 29 ऑगस्टला मोठी बैठक; शरद पवार काय निर्णय घेणार?
बांगलादेशात हिंदू कुटुंबातील चौघांचा संशयास्पद मृत्यू; बंद घर उघडताच पोलिसांच्या पायाखालची जमीन सरकली
“तुझ्या पप्पांना सोडून देते रे…” कुणालच्या आईची आर्त विनवणी; खवड्या डोंगर प्रकरणाला नवा ट्विस्ट!
पुरेशी आणि नियमित झोप न मिळाल्यास भूक आणि तृप्तीशी संबंधित हार्मोन्सच्या कार्यावर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे दिवसभरात जास्त खाण्याची इच्छा होण्याची शक्यता असते. रात्री उशिरापर्यंत जागताना स्नॅक्स किंवा गोड पदार्थ खाण्याची सवयही वजन वाढण्यास कारणीभूत ठरू शकते.
त्यामुळे दररोज शक्यतो ठराविक वेळेत झोपणं आणि उठणं, तसेच शरीराला पुरेशी विश्रांती देणं महत्त्वाचं आहे.
2. सतत तणावाखाली राहणं
आजच्या जीवनात कामाचा ताण, कौटुंबिक जबाबदाऱ्या, आर्थिक चिंता आणि इतर कारणांमुळे अनेक जण सतत तणावाखाली असतात. दीर्घकाळ तणाव राहिल्यास त्याचा परिणाम केवळ मानसिक आरोग्यावरच नव्हे, तर शरीराच्या वजनावरही होऊ शकतो.
तणावाच्या परिस्थितीत शरीरात कॉर्टिसोल या हार्मोनची पातळी वाढू शकते. काही लोक तणावातून आराम मिळवण्यासाठी जास्त प्रमाणात खातात. विशेषतः गोड, तेलकट किंवा जास्त कॅलरी असलेल्या पदार्थांकडे त्यांचा कल वाढू शकतो.
याशिवाय तणावामुळे शारीरिक हालचाली कमी होणे, झोप बिघडणे आणि अनियमित खाण्याच्या सवयी निर्माण होणे शक्य आहे. त्यामुळे वजन नियंत्रणात ठेवायचं असेल तर तणाव कमी करण्यासाठी नियमित चालणे, व्यायाम, ध्यान किंवा आवडत्या छंदासाठी वेळ देणं फायदेशीर ठरू शकतं.
3. घरचं अन्न म्हणजे कमी कॅलरी, असा गैरसमज
अनेकांना वाटतं की बाहेरचं फास्ट फूड किंवा जंक फूड खाणं बंद केलं म्हणजे वजन आपोआप कमी होईल. मात्र, केवळ घरचं अन्न खाल्ल्याने वजन वाढणार नाही, असं नाही.
घरच्या जेवणातही तेल, तूप, साखर, तळलेले पदार्थ, मोठ्या प्रमाणातील भात किंवा पोळी आणि इतर कॅलरीयुक्त पदार्थांचा समावेश असल्यास एकूण कॅलरी सेवन गरजेपेक्षा जास्त होऊ शकतं. शरीराला आवश्यकतेपेक्षा जास्त ऊर्जा मिळाली आणि तिचा वापर झाला नाही, तर अतिरिक्त ऊर्जा शरीरात चरबीच्या स्वरूपात साठू शकते.
त्यामुळे वजन कमी करण्यासाठी फक्त पदार्थ घरचा आहे की बाहेरचा, यापेक्षा त्याचं प्रमाण, पोषणमूल्य आणि एकूण कॅलरी सेवन याकडे लक्ष देणं महत्त्वाचं आहे.
4. दिवसभर शारीरिक हालचाल कमी असणं
दररोज जिममध्ये जाणं शक्य नसल्यास काही लोक पूर्णपणे व्यायाम टाळतात. मात्र, वजन नियंत्रणासाठी केवळ जिममधील व्यायामच महत्त्वाचा नसतो. दिवसभरातील एकूण शारीरिक हालचालही महत्त्वाची असते.
सतत खुर्चीवर बसून काम करणं, लिफ्टचा अधिक वापर करणं, चालण्याच्या संधी टाळणं आणि बराच वेळ मोबाईल किंवा टीव्हीसमोर बसून राहणं यामुळे दैनंदिन ऊर्जा खर्च कमी होऊ शकतो.
त्यामुळे शक्य असल्यास दररोज चालणं, जिन्यांचा वापर करणं, कामाच्या मध्ये थोडं चालणं आणि शरीराला सक्रिय ठेवणं फायदेशीर ठरू शकतं.
5. हार्मोन्स किंवा औषधांकडे दुर्लक्ष करणं
काही वेळा वजन वाढण्यामागे केवळ आहार आणि जीवनशैली जबाबदार नसतात. शरीरातील काही हार्मोनल बदल किंवा आरोग्याशी संबंधित स्थितींमुळेही वजन वाढू शकतं.
विशेषतः महिलांमध्ये PCOS किंवा हायपोथायरॉईडीझमसारख्या स्थितींमध्ये वजन वाढल्याचं दिसून येऊ शकतं. याशिवाय काही औषधांच्या दुष्परिणामांमुळेही वजनात बदल होण्याची शक्यता असते.
जर योग्य आहार आणि नियमित शारीरिक हालचाल करूनही वजन कोणत्याही स्पष्ट कारणाशिवाय सातत्याने वाढत असेल, तर स्वतःहून डाएट किंवा औषधांमध्ये बदल करण्याऐवजी डॉक्टरांचा सल्ला घेणं महत्त्वाचं आहे. आवश्यक असल्यास डॉक्टर योग्य तपासण्या करून वजन वाढण्यामागचं कारण शोधू शकतात.
वजन कमी करण्यासाठी फक्त कमी खाणं पुरेसं नाही
वजन कमी करण्यासाठी जेवण स्किप करणं किंवा दिवसभर उपाशी राहणं हा योग्य मार्ग नाही. संतुलित आहार, पुरेशी झोप, नियमित शारीरिक हालचाल, तणावाचं व्यवस्थापन आणि आवश्यक असल्यास वैद्यकीय तपासणी या सर्व गोष्टींचा एकत्रित विचार करणं गरजेचं आहे.
तुमचं वजन अचानक किंवा सातत्याने वाढत असेल, तर त्यामागे कोणतं कारण आहे हे समजून घेणं महत्त्वाचं आहे. प्रत्येक व्यक्तीची शरीररचना, दिनचर्या आणि आरोग्याची स्थिती वेगळी असते. त्यामुळे वजन कमी करण्यासाठी कोणताही कठोर आहार किंवा व्यायाम सुरू करण्यापूर्वी डॉक्टर किंवा पात्र आहारतज्ज्ञांचा सल्ला घेणं अधिक सुरक्षित ठरू शकतं.
टीप: हा लेख सामान्य आरोग्यविषयक माहितीसाठी आहे. वजन वाढण्यामागे वैद्यकीय कारण असल्याची शक्यता असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/price-of-sugar-is-rs-72-price-of-tea/
