बद्धकोष्ठतेचा त्रास कमी करण्यासाठी चूर्णाऐवजी कीवी, पेरू आणि पपई ही तीन नैसर्गिक फळे अधिक फायदेशीर ठरू शकतात. फायबर आणि पाचक एन्झाइम्सने समृद्ध असलेली ही फळे पचन सुधारण्यास आणि आतड्यांचे आरोग्य राखण्यास मदत करतात. जाणून घ्या तज्ज्ञांचे मत.
बद्धकोष्ठतेवर रामबाण! फक्त 20 रुपयांत मिळणारी ही 3 पॉवरफुल फळे आतडी स्वच्छ ठेवून रोज सकाळी पोट साफ होण्यास करतात जबरदस्त मदत
हेल्थ डेस्क | आजच्या धावपळीच्या जीवनशैलीत, अनियमित आहार, कमी पाणी पिण्याची सवय आणि शारीरिक हालचालींचा अभाव यामुळे बद्धकोष्ठतेची समस्या मोठ्या प्रमाणात वाढताना दिसत आहे. अनेकांना सकाळी शौचास जाण्यासाठी बराच वेळ बसावे लागते किंवा खूप जोर लावावा लागतो. सुरुवातीला ही समस्या सामान्य वाटत असली तरी दीर्घकाळ दुर्लक्ष केल्यास मूळव्याध, गुदद्वाराला जखम, पोट फुगणे आणि अपचन यांसारख्या समस्या उद्भवू शकतात.
अशा परिस्थितीत अनेकजण विविध प्रकारचे चूर्ण किंवा रेचक औषधांचा आधार घेतात. मात्र तज्ज्ञांच्या मते अशा औषधांचा नियमित वापर टाळणे आवश्यक आहे. न्यूट्रिशनिस्ट सलोनी यांच्या मते, नैसर्गिक फळांचा आहारात समावेश केल्यास बद्धकोष्ठतेपासून सुरक्षित आणि दीर्घकालीन आराम मिळू शकतो.
Related News
दूधीचा ज्यूस बनवताना टाळा या 7 घातक चुका! डॉक्टर सरिता यांनी सांगितली योग्य रेसिपी आणि सुरक्षित टिप्स
शाकाहारींसाठी व्हिटॅमिन B12 वाढवण्याचा प्रभावी उपाय ; फक्त 1 चमचा ‘हा’ सुपरफूड ठरू शकतो वरदान!
नाचणीचे 5 सुपरहेल्दी नाश्ते; दिवसभर मिळेल जबरदस्त ऊर्जा, आरोग्यही राहील मजबूत
बीट कच्चं की शिजवून? जाणून घ्या 7 प्रभावी फायदे, डायबिटीज, किडनी स्टोन आणि गॅसबाबत तज्ज्ञांचा खुलासा
कोडाविषयीचे 10 मोठे गैरसमज दूर करा! योग्य उपचारांनी मिळू शकतो दिलासा, तज्ज्ञांचा महत्त्वपूर्ण सल्ला
मटणानंतर दही खाल्ल्याने विषबाधा होते का? 10 वैज्ञानिक तथ्ये, आयुर्वेदाचा दृष्टिकोन आणि सुरक्षित खाण्याचे प्रभावी नियम
दारू की सिगारेट? AIIMS डॉक्टरांचा मोठा सल्ला; दिवसाला 2 सिगारेटही धोकादायक, जाणून घ्या 7 महत्त्वाच्या गोष्टी
पावसाळ्यात फळे-भाज्या कुजण्यापासून वाचवणारे 7 प्रभावी उपाय, प्रत्येक गृहिणीने जाणून घ्यावेत
धक्कादायक! भारतात लहान वयात मोतीबिंदू वाढण्यामागची 5 कारणे, डॉक्टरांचा गंभीर इशारा
7 धोकादायक लक्षणे दिसतायत? व्हिटॅमिन B12 ची कमतरता वेळीच ओळखा; हे 4 सुपरफूड्स खाल्ल्यास नसांचे नुकसान टाळा
फ्रिज उघडताच घाण वास येतो? या 7 प्रभावी उपायांनी दुर्गंधी होईल कायमची गायब, अन्नही राहील जास्त दिवस ताजे
साखर पूर्ण बंद? 5 जबरदस्त नैसर्गिक गोड पर्याय खा; वजन वाढणार नाही, शुगर क्रेविंगही होईल कंट्रोल
विशेषतः कीवी, पेरू आणि पपई ही तीन फळे पचनसंस्थेसाठी अत्यंत लाभदायक मानली जातात. या फळांमध्ये भरपूर फायबर, नैसर्गिक एन्झाइम्स आणि पाण्याचे प्रमाण असल्यामुळे आतड्यांची हालचाल सुधारते आणि मल सहजपणे बाहेर पडण्यास मदत होते.
1. कीवी – पचनक्रिया वेगवान करणारे सुपरफूड
कीवीमध्ये ‘ॲक्टिनिडिन’ (Actinidin) नावाचे नैसर्गिक एन्झाइम आढळते. हे एन्झाइम अन्नाचे पचन जलद होण्यास मदत करते. याशिवाय कीवीमध्ये विद्रव्य फायबर मोठ्या प्रमाणात असल्याने मल मऊ होतो आणि आतड्यांमधून सहज पुढे सरकतो.
ज्यांना अनेक दिवसांपासून बद्धकोष्ठतेचा त्रास आहे त्यांनी आठवड्यातून काही वेळा कीवीचा आहारात समावेश केल्यास त्याचा चांगला फायदा होऊ शकतो.
2. पेरू – फायबरचा खजिना
पेरू हे सर्वसामान्यांना सहज उपलब्ध होणारे आणि स्वस्त फळ आहे. यामध्ये मोठ्या प्रमाणात फायबर असते, जे आतड्यांची हालचाल सुरळीत ठेवण्यास मदत करते.
तज्ज्ञांच्या मते पेरू बियांसह खाल्ल्यास त्याचा अधिक फायदा होतो. बियांमुळे नैसर्गिकरीत्या मलविसर्जन सुलभ होते. नियमित पेरू खाल्ल्यास पचनसंस्था मजबूत राहते आणि बद्धकोष्ठतेचा धोका कमी होतो.
3. पपई – पोटासाठी नैसर्गिक औषध
पपईमध्ये ‘पेपेन’ (Papain) नावाचे पाचक एन्झाइम असते. हे एन्झाइम प्रथिनांचे पचन सुधारते आणि पचनसंस्थेला सक्रिय ठेवते.
याशिवाय पपईमध्ये भरपूर फायबर आणि पाण्याचे प्रमाण असल्यामुळे मल मऊ राहतो. सकाळी रिकाम्या पोटी पपई खाल्ल्यास अनेकांना पोट साफ होण्यास मदत मिळू शकते.
फायबर आणि पाण्याचे महत्त्व
बद्धकोष्ठतेमागील प्रमुख कारणांमध्ये कमी फायबरयुक्त आहार आणि अपुरे पाणी पिणे यांचा समावेश होतो.
दररोज पुरेशा प्रमाणात फळे, भाज्या, संपूर्ण धान्ये आणि कडधान्यांचा समावेश केल्यास शरीराला आवश्यक फायबर मिळते. तसेच दिवसभरात पुरेसे पाणी पिणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.
फायबर आतड्यांमध्ये पाणी धरून ठेवते. त्यामुळे मल मऊ राहतो आणि सहज बाहेर पडण्यास मदत होते.
चूर्णाचा नियमित वापर का टाळावा?
अनेकजण वारंवार पोट साफ करण्यासाठी बाजारातील विविध चूर्णांचा वापर करतात. काही चूर्णांमध्ये सनाय (Senna) सारखे उत्तेजक घटक असतात. त्यांचा दीर्घकाळ वापर केल्यास आतड्यांची नैसर्गिक कार्यक्षमता कमी होण्याची शक्यता असते.
त्यामुळे डॉक्टर किंवा आहारतज्ज्ञांचा सल्ला न घेता अशा उत्पादनांचा नियमित वापर करणे टाळावे.
बद्धकोष्ठता टाळण्यासाठी या सवयी अंगीकारा
- दररोज किमान २ ते ३ लिटर पाणी प्या.
- आहारात भरपूर फायबरयुक्त पदार्थांचा समावेश करा.
- नियमित व्यायाम किंवा चालण्याची सवय लावा.
- सकाळी वेळेवर शौचास जाण्याची सवय ठेवा.
- जंक फूड आणि अतिप्रक्रिया केलेले पदार्थ कमी खा.
- ताणतणाव कमी ठेवण्याचा प्रयत्न करा.
कोणत्या वेळी डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा?
जर बद्धकोष्ठता अनेक आठवडे कायम राहत असेल, शौचासोबत रक्त येत असेल, अचानक वजन कमी होत असेल किंवा तीव्र पोटदुखी जाणवत असेल तर त्वरित डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा. कारण काही वेळा ही गंभीर आजारांचे लक्षणही असू शकते.
कीवी, पेरू आणि पपई ही तीन फळे पचनसंस्थेचे आरोग्य सुधारण्यासाठी उपयुक्त ठरू शकतात. त्यातील नैसर्गिक फायबर, पाचक एन्झाइम्स आणि पाण्याचे प्रमाण बद्धकोष्ठतेचा त्रास कमी करण्यास मदत करू शकते. मात्र कोणतेही एक फळ हा सर्वांसाठी हमखास उपचार आहे, असे मानणे योग्य नाही. संतुलित आहार, पुरेसे पाणी, नियमित व्यायाम आणि आवश्यकतेनुसार वैद्यकीय सल्ला हेच दीर्घकालीन आरोग्यासाठी महत्त्वाचे आहे.
(Disclaimer: हा लेख केवळ सामान्य माहितीवर आधारित आहे. यामधील माहिती वैद्यकीय सल्ल्याचा पर्याय नाही. कोणत्याही उपचारासाठी किंवा आहारात मोठा बदल करण्यापूर्वी डॉक्टर किंवा पात्र आहारतज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.)
