बीट कच्चं खावं की शिजवून? डायबिटीज, किडनी स्टोन, बद्धकोष्ठता, गॅस, हिमोग्लोबिन आणि बीटरूट ज्यूसबाबतचे सर्व गैरसमज जाणून घ्या. तज्ज्ञांनी सांगितले योग्य प्रमाण, फायदे आणि खबरदारी.
बीट कच्चं की शिजवून? डायबिटीज, किडनी स्टोन आणि गॅसबाबत तज्ज्ञांनी सांगितलं संपूर्ण सत्य
बीटरूट म्हणजेच बीट हे पोषणमूल्यांनी समृद्ध असलेले अन्न मानले जाते. गडद लाल रंग, भरपूर फायबर, फोलेट, पोटॅशियम, व्हिटॅमिन सी आणि नैसर्गिक नायट्रेट्समुळे याचा समावेश सुपरफूडमध्ये केला जातो. मात्र, बीट कच्चं खावं की शिजवून? बीट खाल्ल्याने हिमोग्लोबिन लगेच वाढतं का? डायबिटीज असलेल्या व्यक्तींनी बीटचा ज्यूस प्यावा का? किडनी स्टोन असलेल्या लोकांनी बीट टाळावं का? असे अनेक प्रश्न लोकांच्या मनात कायम असतात.
आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, बीट अत्यंत पौष्टिक असले तरी ते योग्य प्रमाणात आणि योग्य पद्धतीने खाणे तितकेच महत्त्वाचे आहे. सोशल मीडियावर फिरणाऱ्या अनेक अपूर्ण माहितींवर विश्वास ठेवण्यापेक्षा वैज्ञानिक माहितीच्या आधारे आहार ठरवणे आवश्यक आहे.
Related News
7 खास क्षण: रेवती सुळे-सारंग लखानी यांच्या भव्य शाही रिसेप्शनमध्ये पिवळ्या साडीतील साधेपणाने जिंकली सर्वांची मनं
PM मोदींच्या वृक्षारोपणातील मोठी चूक? 7 धक्कादायक घडामोडी; शमीऐवजी पिंपळाचं रोपटं, पोस्ट डिलीट होताच वाद पेटला
3 मोठे संकेत! राजन साळवींबाबत भाजप आमदार प्रमोद जठारांची कौतुकाची पोस्ट; कोकणाच्या राजकारणात चर्चांना उधाण
7 मुद्द्यांत प्रवीण तरडेंचं सडेतोड उत्तर; ‘शाहरुख खानचे आभार मानणं आणि माझी हिंदुत्ववादी विचारसरणी वेगळीच’
भोजपुरी अभिनेत्री अंजना सिंहचा दावा; कास्टिंग काऊचचं स्वरूप बदललं, आता थेट ‘प्रेम’च्या नावाखाली मागणी , 7 मोठे दावे!
7 सप्टेंबरला उबाठाचे 15 आमदार जाणार? हिंदुस्थानी भाऊचा खळबळजनक दावा; महाराष्ट्राच्या राजकारणात नवा वाद
डॉ. श्यामा प्रसाद मुखर्जी यांच्या 125 व्या जयंतीनिमित्त PM मोदींचे मोठे विधान; कलम 370 रद्द करणे हीच खरी श्रद्धांजली
‘केशव काव्य कल्लोळ 2026’संमेलन चा भव्य जल्लोष! अक्षरधाममध्ये शब्दसुमनांचा अविस्मरणीय वर्षाव
मनोज जरांगे पाटलांना जीवे मारण्याची धमकी? व्हायरल कॉल रेकॉर्डिंगमुळे 5 मोठे प्रश्न उपस्थित
ममता बॅनर्जींसमोर सर्वात मोठे राजकीय संकट, 28 वर्षे जुने चिन्ह धोक्यात?
रुग्णालयात दाखल असूनही ॲक्शन मोडमध्ये एकनाथ शिंदे; 3 मंत्र्यांना दिले तातडीचे आदेश
बीट कच्चं खाणं फायदेशीर की शिजवून?
बीट कच्च्या स्वरूपात खाल्ल्यास त्यातील व्हिटॅमिन सी आणि काही अँटिऑक्सिडंट्स अधिक प्रमाणात मिळतात. कच्च्या बीटचा कुरकुरीतपणा अनेकांना आवडतो. सॅलडमध्ये त्याचा वापर केल्यास फायबरचे प्रमाणही भरपूर मिळते.
मात्र, काही व्यक्तींना कच्चे बीट खाल्ल्यानंतर गॅस, पोटफुगी किंवा अपचनाचा त्रास जाणवू शकतो. अशा वेळी बीट हलके वाफवून किंवा उकळून खाणे अधिक योग्य ठरते. वाफवलेल्या बीटमध्ये बहुतेक पोषक घटक टिकून राहतात आणि ते पचनासाठीही अधिक सोपे ठरते.
गॅस आणि पोटफुगीचा त्रास का होतो?
बीटमध्ये फायबरचे प्रमाण जास्त असल्यामुळे काही लोकांच्या आतड्यांमध्ये त्याचे पचन हळूहळू होते. विशेषतः ज्यांची पचनसंस्था संवेदनशील आहे किंवा ज्यांना इरिटेबल बॉवेल सिंड्रोम (IBS) आहे, त्यांना बीट खाल्ल्यानंतर पोट फुगणे, गॅस किंवा अस्वस्थता जाणवू शकते.अशा व्यक्तींनी सुरुवातीला कमी प्रमाणात बीट खावे आणि शरीराची प्रतिक्रिया पाहावी. गरज वाटल्यास कच्च्या बीटऐवजी शिजवलेले बीट निवडणे अधिक फायदेशीर ठरू शकते.
बद्धकोष्ठतेवर बीट उपयोगी आहे का?
बद्धकोष्ठतेचा त्रास असलेल्या व्यक्तींसाठी बीट उपयुक्त ठरू शकते. त्यातील फायबर मल मऊ ठेवण्यास आणि आतड्यांची हालचाल सुधारण्यास मदत करते. मात्र, फक्त बीट खाल्ल्याने बद्धकोष्ठता दूर होत नाही.
यासाठी दिवसभरात पुरेसे पाणी पिणे, नियमित व्यायाम करणे आणि संतुलित आहार घेणे तितकेच आवश्यक असते. फायबर वाढवल्यानंतर पाण्याचे प्रमाण कमी असेल तर उलट बद्धकोष्ठतेचा त्रास वाढू शकतो.
किडनी स्टोन असलेल्या व्यक्तींनी बीट खावे का?
बीटमध्ये नैसर्गिकरित्या ऑक्सलेटचे प्रमाण जास्त असते. कॅल्शियम ऑक्सलेट प्रकारच्या किडनी स्टोनचा इतिहास असलेल्या व्यक्तींनी बीट खाण्याबाबत डॉक्टर किंवा आहारतज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
तथापि, सामान्य निरोगी व्यक्तींना मर्यादित प्रमाणात बीट खाल्ल्यामुळे किडनी स्टोन होतो, असे कोणतेही ठोस वैज्ञानिक पुरावे नाहीत. पुरेसे पाणी पिणे हा किडनीच्या आरोग्यासाठी सर्वात महत्त्वाचा उपाय मानला जातो.
बीट खाल्ल्याने हिमोग्लोबिन लगेच वाढते का?
हा सर्वात मोठा गैरसमज आहे. अनेकांना वाटते की बीट खाल्ल्यानंतर काही दिवसांत हिमोग्लोबिन झपाट्याने वाढते. प्रत्यक्षात बीटमध्ये लोह असले तरी त्याचे प्रमाण फार जास्त नसते.रक्तक्षय असलेल्या व्यक्तींनी फक्त बीटवर अवलंबून राहू नये. डाळी, कडधान्ये, हिरव्या पालेभाज्या, तीळ, खजूर आणि व्हिटॅमिन सीयुक्त फळे यांचा समावेश असलेला संतुलित आहार अधिक परिणामकारक ठरतो. डॉक्टरांनी दिलेली औषधे आणि आयर्न सप्लिमेंट्स यांना पर्याय म्हणून बीट वापरता येत नाही.
डायबिटीजमध्ये बीट खाऊ शकतो का?
बीटची चव गोड असली तरी त्याचा ग्लायसेमिक लोड कमी असल्यामुळे मधुमेह असलेल्या व्यक्ती मर्यादित प्रमाणात बीट खाऊ शकतात.तज्ज्ञांच्या मते, बीटचा ज्यूस पिण्यापेक्षा संपूर्ण बीट सॅलड किंवा भाजीच्या स्वरूपात खाणे अधिक फायदेशीर असते. यामुळे फायबर मिळते आणि रक्तातील साखर अचानक वाढण्याचा धोका कमी होतो.बीट खाताना त्यासोबत मूग, हरभरा, पनीर, दही किंवा इतर प्रथिनयुक्त पदार्थ घेतल्यास त्याचा अधिक फायदा होतो.
बीटरूट ज्यूस किती योग्य?
फिटनेस क्षेत्रात बीटरूट ज्यूस लोकप्रिय आहे. त्यातील नैसर्गिक नायट्रेट्समुळे व्यायामादरम्यान शरीराची कार्यक्षमता सुधारण्यास मदत होऊ शकते.मात्र, ज्यूस बनवल्यानंतर फायबरचे प्रमाण कमी होते. त्यामुळे शक्य असल्यास पूर्ण बीट खाण्यालाच प्राधान्य द्यावे.
बीट खाल्ल्यानंतर लघवी लाल होते?
बीट खाल्ल्यानंतर काही लोकांच्या लघवीचा किंवा शौचाचा रंग गुलाबी किंवा लालसर होतो. या अवस्थेला ‘बिटुरिया’ असे म्हणतात.ही एक सामान्य आणि निरुपद्रवी अवस्था आहे. त्यामुळे घाबरण्याचे कारण नसते. मात्र, बीट न खाता वारंवार लघवीत रक्त दिसत असल्याचा संशय आल्यास तातडीने डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
आठवड्यात किती वेळा बीट खावे?
आहारतज्ज्ञांच्या मते, आठवड्यातून दोन ते तीन वेळा मध्यम आकाराचे बीट खाणे बहुतांश निरोगी व्यक्तींसाठी पुरेसे असते.बीट सॅलड, सूप, भाजी, रायता किंवा स्मूदी अशा विविध प्रकारे आहारात समाविष्ट करता येते. कोणत्याही एका सुपरफूडवर अवलंबून राहण्याऐवजी संतुलित आणि विविध प्रकारचा आहार घेणे अधिक महत्त्वाचे आहे.
लक्षात ठेवा
बीट हे पोषणमूल्यांनी समृद्ध अन्न असले तरी त्याचे अतिसेवन टाळावे. प्रत्येक व्यक्तीची प्रकृती वेगळी असते. गॅस, IBS, किडनी स्टोन किंवा मधुमेहासारख्या समस्या असल्यास डॉक्टर किंवा नोंदणीकृत आहारतज्ज्ञांचा सल्ला घेऊनच आहारात बदल करावा. योग्य प्रमाण, नियमित व्यायाम, पुरेसे पाणी आणि संतुलित आहार हेच दीर्घकाळ निरोगी राहण्याचे खरे सूत्र आहे.
