रोज 1-2 सिगारेट आणि वीकेंडला दारू पिणाऱ्यांसाठी AIIMS डॉक्टरांनी महत्त्वाचा सल्ला दिला आहे. आधी कोणते व्यसन सोडावे, धूम्रपानाचे धोके, दारूचे परिणाम आणि व्यसनमुक्तीचे प्रभावी उपाय जाणून घ्या.
दारू की सिगारेट? AIIMS डॉक्टरांचा मोठा सल्ला; दिवसाला फक्त 2 सिगारेटही ठरू शकतात धोकादायक
AIIMS : आजच्या धावपळीच्या जीवनशैलीत तणाव, कामाचा वाढलेला ताण आणि बदलती जीवनपद्धती यामुळे अनेक जण धूम्रपान आणि मद्यपानाच्या आहारी जात आहेत. काही लोक रोज एक-दोन सिगारेट ओढतात, तर काही जण आठवड्याच्या शेवटी म्हणजेच वीकेंडला मित्रांसोबत मद्यपान करतात. अशा अनेकांच्या मनात एक समान प्रश्न असतो—जर दोन्ही सवयी सोडायच्या असतील, तर सुरुवात कोणत्या व्यसनापासून करावी?
या प्रश्नाचे उत्तर देताना एम्स (AIIMS) आणि इतर तज्ज्ञ डॉक्टरांनी अत्यंत महत्त्वाचा सल्ला दिला आहे. त्यांच्या मते, दारू आणि सिगारेट या दोन्ही सवयी आरोग्यासाठी घातक आहेत. मात्र, व्यसनमुक्तीचा प्रवास सुरू करताना अनेकांसाठी दारू सोडणे तुलनेने सोपे ठरू शकते. पण याचा अर्थ सिगारेट कमी धोकादायक आहे, असा अजिबात होत नाही.
Related News
44 व्या वर्षीही सुपरफिट एमएस धोनी ! नॉनव्हेज सोडून व्हेजिटेरियन झाल्यावर शरीरात होणारे 10 मोठे बदल
Health Update: 5 मोठे अपडेट्स! उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे रुग्णालयात; प्रकृतीबाबत दिलासादायक बातमी
35 हजारांचा भेसळयुक्त खवा-पनीर जप्त; सॅफोलाईटच्या धक्कादायक वापराचा पर्दाफाश, नागरिकांसाठी मोठा इशारा
पावसाळ्यात फळे-भाज्या कुजण्यापासून वाचवणारे 7 प्रभावी उपाय, प्रत्येक गृहिणीने जाणून घ्यावेत
पावसाळ्यात फ्रिजमधून येणारी दुर्गंधी 5 सोप्या उपायांनी करा कायमची दूर! मिठाची ही जबरदस्त ट्रिक ठरेल रामबाण
30 वर्षांची अखंड वारी! व्यसनमुक्तीचे चमत्कारिक बळ देणारी सुमनबाईंची प्रेरणादायी कथा
7 मोठे निर्णय: तुकाराम मुंढे यांचा धडाकेबाज प्रहार, अक्कलकोटमध्ये भेसळखोरांना १६ हजारांचा दंड
पीरियडमध्ये रक्ताच्या गुठळ्या पडतात? ‘ही’ 7 धोक्याची लक्षणे अजिबात दुर्लक्षित करू नका
7 जन्मांची साथ! प्रसाद ओक-मंजिरी ओकची वटपौर्णिमा, साधेपणाने जिंकली चाहत्यांची मनं
National Doctors Day 2026 : टीव्ही मालिकांमधील डॉक्टरकीचे 10 भन्नाट किस्से; ‘आय अॅम सॉरी’पासून आयसीयूमधील ड्रामापर्यंत धक्कादायक वास्तव!
तुकाराम मुंढेंचा मोठा अॅक्शन मोड! मुंबईतील 6 नामांकित हॉटेल्सचे परवाने निलंबित
AIIMS : सिगारेटचे व्यसन सोडणे का कठीण?
तज्ज्ञांच्या मते, सिगारेटमध्ये असलेले निकोटिन हे अत्यंत व्यसनकारक रसायन आहे. शरीराला त्याची सवय लागल्यानंतर व्यक्तीला वारंवार धूम्रपान करण्याची इच्छा निर्माण होते. त्यामुळे अनेक जण धूम्रपान सोडण्याचा प्रयत्न करूनही पुन्हा त्याच सवयीकडे वळतात.
AIIMS : डॉक्टरांच्या मते, दारूपेक्षा धूम्रपानाचे व्यसन अधिक घट्ट असते. त्यामुळे अनेक लोकांना सिगारेट पूर्णपणे सोडण्यासाठी अधिक वेळ, समुपदेशन आणि वैद्यकीय मदतीची आवश्यकता भासते.
आधी दारू सोडणे का फायदेशीर?
आरोग्यतज्ज्ञ सांगतात की, दोन्ही सवयी एकाच वेळी सोडणे अनेकांसाठी कठीण ठरू शकते. अशावेळी दारूचे सेवन थांबवण्यापासून सुरुवात केल्यास पुढे सिगारेट सोडण्याचा आत्मविश्वास वाढू शकतो.
विशेष म्हणजे, मद्यपान केल्यानंतर अनेकांना सिगारेट ओढण्याची इच्छा अधिक होते. त्यामुळे दारू कमी केल्यास धूम्रपानाचे प्रमाणही नैसर्गिकरीत्या कमी होण्याची शक्यता असते.
दिवसाला फक्त 1-2 सिगारेट ओढणेही धोकादायक
AIIMS : अनेक लोक असा समज करून घेतात की, दिवसातून फक्त एक किंवा दोन सिगारेट ओढल्याने काही मोठा धोका नसतो. मात्र तज्ज्ञ हा समज पूर्णपणे चुकीचा असल्याचे सांगतात.
प्रत्येक सिगारेटमधून हजारो विषारी रसायने शरीरात प्रवेश करतात. ही रसायने रक्तवाहिन्या, फुफ्फुसे, हृदय, मेंदू आणि शरीरातील इतर अवयवांवर गंभीर परिणाम करतात.धूम्रपानाचे कोणतेही प्रमाण सुरक्षित नाही. अगदी कमी प्रमाणात सिगारेट ओढणाऱ्या व्यक्तीलाही भविष्यात गंभीर आजारांचा धोका वाढू शकतो.
धूम्रपानामुळे कोणते आजार होऊ शकतात?
AIIMS : धूम्रपानाचा परिणाम केवळ फुफ्फुसांपुरता मर्यादित राहत नाही. त्याचे परिणाम संपूर्ण शरीरावर होतात.
यामध्ये प्रामुख्याने—
- फुफ्फुसाचा कर्करोग
- तोंडाचा कर्करोग
- घशाचा कर्करोग
- हृदयविकार
- स्ट्रोक
- रक्तदाब वाढणे
- COPD
- श्वसनाचे आजार
- रोगप्रतिकारक शक्ती कमी होणे
- पुरुष व महिलांमधील प्रजनन क्षमता कमी होणे
यांसारख्या गंभीर समस्या उद्भवू शकतात.
मद्यपानाचे शरीरावर होणारे परिणाम
वीकेंडला किंवा अधूनमधून मद्यपान करणाऱ्यांनाही धोका टळत नाही.
अतिरिक्त मद्यपानामुळे—
- यकृताचे विकार
- फॅटी लिव्हर
- लिव्हर सिरोसिस
- स्वादुपिंडाचे विकार
- उच्च रक्तदाब
- हृदयविकार
- मानसिक नैराश्य
- अपघातांचा धोका
यामध्ये वाढ होते.
दोन्ही सवयी एकमेकांशी जोडलेल्या
AIIMS : संशोधनानुसार मद्यपान आणि धूम्रपान या सवयी अनेकदा एकत्र दिसून येतात.दारू घेतल्यानंतर सिगारेट ओढण्याची इच्छा वाढते. त्याचप्रमाणे धूम्रपान करणाऱ्या अनेक व्यक्तींना मद्यपानाचीही सवय असते.म्हणूनच व्यसनमुक्तीसाठी दोन्ही सवयींवर एकाच वेळी लक्ष देणे आवश्यक आहे.
व्यसनमुक्तीची सुरुवात कशी करावी?
तज्ज्ञांच्या मते—
- स्वतःसाठी Quit Date निश्चित करा.
- मित्र आणि कुटुंबीयांना माहिती द्या.
- दारू पिण्याच्या ठिकाणांपासून काही काळ दूर राहा.
- धूम्रपानाची इच्छा झाल्यास च्युइंग गम किंवा साखरविरहित गोळ्यांचा वापर करा.
- नियमित व्यायाम करा.
- भरपूर पाणी प्या.
- पुरेशी झोप घ्या.
- तणाव कमी करण्यासाठी योग व ध्यान करा.
डॉक्टरांची मदत कधी घ्यावी?
AIIMS : जर वारंवार प्रयत्न करूनही धूम्रपान किंवा मद्यपान सोडता येत नसेल तर डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.निकोटिन रिप्लेसमेंट थेरपी, समुपदेशन आणि व्यसनमुक्ती केंद्रांची मदत घेतल्यास व्यसन सोडणे अधिक सोपे होऊ शकते.
धूम्रपान सोडल्यानंतर शरीरात होणारे सकारात्मक बदल
धूम्रपान थांबवल्यानंतर शरीरात लवकरच सकारात्मक बदल दिसू लागतात.
- 20 मिनिटांत रक्तदाब सुधारू लागतो.
- 24 तासांत हृदयावरील ताण कमी होतो.
- काही आठवड्यांत श्वास घेणे सोपे होते.
- काही महिन्यांत फुफ्फुसांची कार्यक्षमता सुधारते.
- पुढील काही वर्षांत हृदयविकार आणि कर्करोगाचा धोका कमी होऊ लागतो.
मानसिक तयारीही तितकीच महत्त्वाची
व्यसन सोडणे ही केवळ शारीरिक नव्हे तर मानसिक प्रक्रियाही आहे.अनेकांना सुरुवातीच्या काळात चिडचिड, बेचैनी, डोकेदुखी किंवा तणाव जाणवू शकतो. मात्र हे तात्पुरते असते. योग्य मार्गदर्शन आणि कुटुंबाच्या पाठिंब्यामुळे व्यसनमुक्तीचा प्रवास अधिक यशस्वी होऊ शकतो.
कोणासाठी हा सल्ला विशेष महत्त्वाचा?
- रोज 1-2 सिगारेट ओढणारे
- फक्त वीकेंडला दारू पिणारे
- धूम्रपान कमी असल्यामुळे धोका नाही असे मानणारे
- व्यसन सोडण्याचा विचार करणारे
- तरुण आणि ऑफिसमध्ये काम करणारे कर्मचारी
तज्ज्ञांच्या मते, दारू आणि सिगारेट या दोन्ही सवयी आरोग्यासाठी अत्यंत घातक आहेत. जर दोन्ही व्यसनांपासून मुक्त व्हायचे असेल, तर काही व्यक्तींना दारू सोडण्यापासून सुरुवात करणे व्यावहारिकदृष्ट्या सोपे वाटू शकते. मात्र याचा अर्थ सिगारेट सुरक्षित आहे, असा अजिबात होत नाही. दिवसाला फक्त एक किंवा दोन सिगारेट ओढल्यानेही हृदयविकार, स्ट्रोक, फुफ्फुसांचे आजार आणि कर्करोगाचा धोका वाढू शकतो. त्यामुळे कोणते व्यसन कमी धोकादायक आहे यावर विचार करण्याऐवजी दोन्ही सवयी कायमस्वरूपी सोडण्यासाठी नियोजन करणे आणि गरज पडल्यास तज्ज्ञ डॉक्टर किंवा समुपदेशकांची मदत घेणे हेच दीर्घकालीन आरोग्यासाठी सर्वात योग्य पाऊल ठरते.
