भारतात कमी वयात मोतीबिंदूचे प्रमाण वाढत आहे. मधुमेह, स्क्रीन टाइम आणि बदलती जीवनशैली यामुळे धोका वाढल्याचा डॉक्टरांचा इशारा. जाणून घ्या लक्षणे, कारणे आणि बचावाचे उपाय.
पालकांनो सावध! भारतात लहान वयातच मोतीबिंदूची वाढती समस्या; डॉक्टरांनी दिला गंभीर इशारा, जाणून घ्या 5 मोठी कारणे
Health News | Child Health | Cataract Awareness
भारतात मधुमेह, लठ्ठपणा आणि बदलत्या जीवनशैलीमुळे अनेक गंभीर आजारांचे प्रमाण झपाट्याने वाढत आहे. आतापर्यंत केवळ वृद्धापकाळाशी जोडला जाणारा मोतीबिंदू (Cataract) आता तरुणांमध्ये आणि मध्यमवयीन व्यक्तींमध्येही मोठ्या प्रमाणावर आढळू लागला आहे. नेत्ररोग तज्ज्ञांच्या मते, गेल्या काही वर्षांत 40 ते 50 वयोगटातील रुग्णांमध्ये मोतीबिंदूची संख्या लक्षणीय वाढली असून भविष्यात ही समस्या आणखी गंभीर होण्याची शक्यता आहे.
Related News
पावसाळ्यात मसाले खराब होणार नाहीत, वर्षभर राहतील ताजे ; 10 जबरदस्त टिप्स
7 धोकादायक लक्षणे दिसतायत? व्हिटॅमिन B12 ची कमतरता वेळीच ओळखा; हे 4 सुपरफूड्स खाल्ल्यास नसांचे नुकसान टाळा
साखर पूर्ण बंद? 5 जबरदस्त नैसर्गिक गोड पर्याय खा; वजन वाढणार नाही, शुगर क्रेविंगही होईल कंट्रोल
8 जबरदस्त हाय-प्रोटीन व्हेज फूड कॉम्बिनेशन्स! चिकन-मटणलाही टक्कर देणारे स्वस्त घरगुती पदार्थ, प्रोटीन शेकही पडतील फिके
PM Family Care Tracker Scheme: प्रत्येक कुटुंबासाठी डिजिटल हेल्थ प्रोफाइल, जाणून घ्या 7 महत्त्वाचे फायदे
नितेश राणेंची उद्धव ठाकरेंवर जहरी टीका; सचिन अहिरांच्या प्रवेशानंतर आरोपांची झोड ! 7 वादग्रस्त विधान
6 खास फोटोंमध्ये पाहा! खासदार धनंजय महाडिक यांच्या थोरल्या सुनबाई वैष्णवी महाडिक यांचा मनमोहक वाढदिवसाचा रॉयल लूक
Nasrapur Case Verdict: 3 शब्दांनी हादरले न्यायालय; भीमराव कांबळेला मरेपर्यंत फाशी
माऊलींच्या रथाच्या बैलजोडीचा ऐतिहासिक वाद अखेर संपला! इतिहासात पहिल्यांदाच 3 बैलजोड्यांना मान
Omraje Nimbalkar: 10 दिवसांची जहरी टीका सहन केली; ‘मी विष पचवलं’, ओमराजे निंबाळकरांचा भावुक खुलासा, टीकाकारांना दिलं मोठं आव्हान
Viral Video: स्विमिंग पूलमध्ये उडी घेताच 25 वर्षीय श्रेणीक टाकळेचा दुर्दैवी मृत्यू; जाणून घ्या संपूर्ण घटना
Siya Goyal Case : 2 मोठे दावे; ‘ठोस पुरावा नाही’ म्हणत वकिलांचा धक्कादायक दावा, सियाला शिक्षा होणार की नाही?
विशेष म्हणजे, देशात मधुमेहाचे वाढते प्रमाण हे यामागील सर्वात मोठे कारण मानले जात आहे. रक्तातील साखरेची पातळी दीर्घकाळ वाढलेली राहिल्यास डोळ्याच्या नैसर्गिक भिंगामध्ये बदल होतात आणि मोतीबिंदू अपेक्षेपेक्षा खूप लवकर विकसित होऊ शकतो.
भारतात मधुमेहाची वाढती समस्या
आंतरराष्ट्रीय मधुमेह महासंघाच्या (IDF) आकडेवारीनुसार, भारतात सध्या 101 दशलक्षांहून अधिक प्रौढ नागरिक मधुमेहाने ग्रस्त आहेत. याशिवाय 136 दशलक्ष लोक प्रीडायबेटिक अवस्थेत आहेत. आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, येत्या काही वर्षांत या संख्येत आणखी वाढ होण्याची शक्यता आहे.याचा थेट परिणाम डोळ्यांच्या आरोग्यावर होत असून केवळ डायबेटिक रेटिनोपॅथीच नव्हे तर मोतीबिंदूचाही धोका वाढत आहे.
मोतीबिंदू आता केवळ वृद्धांचा आजार राहिलेला नाही
पूर्वी मोतीबिंदू हा वाढत्या वयाचा नैसर्गिक परिणाम मानला जात होता. मात्र आता डॉक्टरांचे मत वेगळे आहे. मधुमेह, उच्च रक्तदाब, लठ्ठपणा, चुकीची जीवनशैली आणि वाढलेला स्क्रीन टाइम यामुळे डोळ्याच्या भिंगामध्ये होणारे बदल अधिक वेगाने होत आहेत.यामुळे अनेक व्यक्तींना 40 वर्षांपूर्वी किंवा चाळीशीच्या सुरुवातीलाच मोतीबिंदूची समस्या जाणवू लागते.
डॉक्टर काय सांगतात?
नेत्ररोग तज्ज्ञांच्या मते, रक्तातील साखर दीर्घकाळ नियंत्रणात नसल्यास डोळ्याच्या नैसर्गिक लेन्समध्ये रासायनिक बदल होतात. त्यामुळे लेन्स हळूहळू धूसर होऊ लागते आणि दृष्टी कमी होत जाते.
विशेषतः काम करणाऱ्या वयोगटातील लोकांमध्ये ही समस्या अधिक जाणवते कारण त्यांचे दैनंदिन जीवन संगणक, मोबाईल, टॅबलेट आणि वाहन चालवण्यावर अवलंबून असते.
लहान वयात मोतीबिंदू होण्यामागची 5 प्रमुख कारणे
1. मधुमेह नियंत्रणात नसणे
रक्तातील साखरेची पातळी जास्त काळ वाढलेली राहिल्यास डोळ्याच्या लेन्सचे नुकसान होते. त्यामुळे मोतीबिंदू लवकर विकसित होऊ शकतो.
2. वाढलेला स्क्रीन टाइम
मोबाईल, लॅपटॉप आणि संगणकाचा सतत वापर डोळ्यांवर अतिरिक्त ताण निर्माण करतो. हा ताण इतर जोखीम घटकांसह समस्या वाढवू शकतो.
3. लठ्ठपणा
लठ्ठपणामुळे शरीरातील चयापचय बिघडतो. त्यामुळे मधुमेहासह अनेक आजारांचा धोका वाढतो आणि त्याचा परिणाम डोळ्यांवरही होतो.
4. उच्च रक्तदाब
उच्च रक्तदाबामुळे डोळ्यांच्या सूक्ष्म रक्तवाहिन्यांवर परिणाम होतो. दीर्घकाळ हा त्रास राहिल्यास दृष्टीसंबंधी समस्या वाढू शकतात.
5. नियमित तपासणीचा अभाव
अनेक लोक सुरुवातीच्या लक्षणांकडे दुर्लक्ष करतात. त्यामुळे उपचाराला उशीर होतो आणि मोतीबिंदू गंभीर स्वरूप धारण करतो.
ही लक्षणे अजिबात दुर्लक्षित करू नका
मोतीबिंदूची सुरुवात हळूहळू होते. खालील लक्षणे दिसल्यास त्वरित नेत्रतज्ज्ञांचा सल्ला घ्या.
- अंधुक किंवा धूसर दिसणे
- रात्री वाहन चालवताना अडचण
- प्रकाशामुळे डोळे दिपणे
- डिजिटल स्क्रीन वाचताना त्रास
- वारंवार चष्म्याचा नंबर बदलणे
- रंग फिके दिसणे
- कॉन्ट्रास्ट कमी जाणवणे
मोतीबिंदूबाबतचे गैरसमज
अनेक लोक अजूनही काही चुकीच्या समजुती बाळगून आहेत.
“मोतीबिंदू पूर्ण पिकल्यावरच ऑपरेशन करायचे”
हा समज चुकीचा आहे. आधुनिक शस्त्रक्रिया तंत्रामुळे सुरुवातीच्या अवस्थेतही सुरक्षितपणे ऑपरेशन करता येते.
“डोळ्याचे थेंब टाकल्याने मोतीबिंदू बरा होतो”
सध्या उपलब्ध वैद्यकीय पुराव्यानुसार कोणतेही डोळ्याचे थेंब मोतीबिंदू पूर्णपणे बरे करू शकत नाहीत.
“दृष्टी कमी होणे म्हणजे वय वाढले”
प्रत्येक वेळी असे नसते. यामागे मोतीबिंदूसह इतर अनेक डोळ्यांचे आजार असू शकतात.
वेळेवर तपासणी का महत्त्वाची?
40 वर्षांनंतर प्रत्येकाने वर्षातून किमान एकदा डोळ्यांची संपूर्ण तपासणी करून घ्यावी. विशेषतः खालील व्यक्तींनी नियमित तपासणी करणे आवश्यक आहे.
- मधुमेहाचे रुग्ण
- उच्च रक्तदाब असलेले रुग्ण
- लठ्ठपणाची समस्या असलेले लोक
- कुटुंबात डोळ्यांच्या आजारांचा इतिहास असलेले नागरिक
- दिवसभर स्क्रीनसमोर काम करणारे कर्मचारी
मोतीबिंदूपासून बचावासाठी 7 प्रभावी उपाय
- रक्तातील साखर नियंत्रणात ठेवा.
- नियमित व्यायाम करा.
- संतुलित आणि पौष्टिक आहार घ्या.
- वर्षातून एकदा डोळ्यांची तपासणी करा.
- स्क्रीन वापरताना 20-20-20 नियम पाळा.
- धूम्रपान आणि तंबाखू टाळा.
- उन्हात बाहेर पडताना UV संरक्षण असलेला चष्मा वापरा.
आधुनिक शस्त्रक्रिया सुरक्षित
नेत्रतज्ज्ञांच्या मते, आजच्या काळात मोतीबिंदूची शस्त्रक्रिया अत्यंत सुरक्षित, जलद आणि प्रभावी मानली जाते. योग्य वेळी निदान झाल्यास रुग्णाला पुन्हा स्पष्ट दृष्टी मिळण्याची शक्यता खूप जास्त असते.
भारतात मधुमेह आणि बदलत्या जीवनशैलीमुळे कमी वयात मोतीबिंदूची समस्या वेगाने वाढत आहे. त्यामुळे केवळ वृद्धांनीच नव्हे तर मध्यमवयीन आणि मधुमेह असलेल्या व्यक्तींनीही डोळ्यांच्या आरोग्याकडे गांभीर्याने लक्ष देणे गरजेचे आहे. नियमित तपासणी, रक्तातील साखरेवर नियंत्रण आणि वेळेवर उपचार यामुळे दृष्टी दीर्घकाळ सुरक्षित ठेवता येऊ शकते.
