उन्हाळ्यात वजन कमी करण्यासाठी सत्तूचे ६ सोपे आणि पौष्टिक पदार्थ; आरोग्यासह मिळवा थंडावा
उन्हाळ्याच्या दिवसांमध्ये शरीराला थंडावा देणारे, पचायला हलके आणि पोषणमूल्यांनी समृद्ध अन्नपदार्थ खाण्यावर भर दिला जातो. वाढते तापमान, घामामुळे होणारी ऊर्जा कमी होणे आणि वजन नियंत्रणाची गरज यामुळे अनेकजण आरोग्यदायी पर्यायांच्या शोधात असतात. अशा वेळी पारंपरिक भारतीय आहारातील एक अत्यंत पौष्टिक घटक म्हणजे सत्तू. भाजलेल्या हरभऱ्यापासून तयार होणारे सत्तू हे प्रथिने, तंतुमय पदार्थ (फायबर) आणि अनेक आवश्यक पोषक घटकांनी भरलेले असते. त्यामुळे ते वजन कमी करण्यास मदत करणारे आणि उन्हाळ्यात शरीराला नैसर्गिक थंडावा देणारे सुपरफूड मानले जाते.
सत्तूचा वापर अनेक प्रकारच्या पदार्थांमध्ये करता येतो. पेयांपासून ते नाश्त्यापर्यंत आणि गोड पदार्थांपासून ते स्नॅक्सपर्यंत सत्तू सहजपणे आहारात समाविष्ट करता येते. विशेष म्हणजे, सत्तूमधील प्रथिने आणि फायबर दीर्घकाळ पोट भरल्याची भावना निर्माण करतात. त्यामुळे वारंवार भूक लागणे आणि अनावश्यक खाणे कमी होते. वजन कमी करण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या व्यक्तींसाठी हा एक महत्त्वाचा फायदा ठरू शकतो.
वजन कमी करण्यासाठी सत्तू का फायदेशीर?
सत्तू हे नैसर्गिकरित्या उच्च प्रथिने आणि फायबरयुक्त अन्न आहे. हे दोन्ही घटक वजन नियंत्रणासाठी अत्यंत महत्त्वाचे मानले जातात. प्रथिने स्नायूंचे आरोग्य टिकवून ठेवण्यास मदत करतात, तर फायबर पचनक्रिया सुधारते आणि भूक नियंत्रणात ठेवते. सत्तूमध्ये चरबीचे प्रमाण तुलनेने कमी असल्यामुळे ते संतुलित आहाराचा एक उत्तम भाग बनू शकते.
Related News
अभिजीत दीपकेला मोठा धक्का! विनापरवानगी शाळेत गेलात तर थेट गुन्हा दाखल; मुंबई पोलिसांचा इशारा
Driving Licence New Rules: वारंवार नियम मोडल्यास लायसन्स होणार रद्द? नितीन गडकरींची मोठी घोषणा
Nepal च्या महापुरात गृहमंत्री थेट चिखलात उतरले; जखमींना केली मदत, VIDEO व्हायरल
जगाचा नकाशा बदलणार? संयुक्त राष्ट्रांत आज महत्त्वाच्या प्रस्तावावर मतदान!
“ज्या कोठडीत कसाब, दाऊदचा भाऊ होता, तिथेच मला ठेवलं”; संजय राऊतांचा मोठा गौप्यस्फोट
पतीचा संशय अन् सासरचा छळ? कुस्तीपटू अश्विनी पौळ प्रकरणात FIR मधून धक्कादायक खुलासे
बाथरूममधील दुर्गंधीने हैराण? स्वयंपाकघरातील या वस्तू ठरतील रामबाण उपाय!
मुलाच्या तोंडात चॉकलेट… अश्विनी पौळ प्रकरणात धक्कादायक खुलासा!
Mirzapur Review : ‘मिर्झापूर: द मूव्ही’ने जिंकली चाहत्यांची मनं; वेब सीरिजपेक्षाही भारी?
अश्विनी पौळ प्रकरणात किल्ल्यातील रजिस्टरने उलगडले नवे धागेदोरे; ‘पती पाठीमागून येत आहेत’ म्हणत केला प्रवेश!
17 सप्टेंबरला देशात मोठा राजकीय भूकंप? संजय राऊतांचा खळबळजनक दावा!
CJP लढवणार विधानसभा निवडणूक? अखिलेश यादवांसोबतच्या भेटीनंतर राजकीय चर्चांना उधाण
उन्हाळ्यात जड आणि तेलकट पदार्थ खाल्ल्याने शरीराला अस्वस्थता जाणवू शकते. अशा वेळी सत्तू शरीराला ऊर्जा देतानाच हलकेपणा आणि ताजेपणा टिकवून ठेवण्यास मदत करते. त्याच्या थंड गुणधर्मांमुळे शरीरातील उष्णता कमी होण्यासही मदत मिळते.
आरोग्यतज्ज्ञांच्या मते, नियमित व्यायाम आणि संतुलित आहारासोबत सत्तूचा समावेश केल्यास वजन व्यवस्थापन अधिक प्रभावी ठरू शकते. चला तर मग जाणून घेऊया सत्तूपासून बनवता येणारे सहा सोपे आणि चविष्ट पदार्थ.
१. सत्तू मसाला ताक
उन्हाळ्यात तहान भागवण्यासाठी आणि शरीराला थंडावा देण्यासाठी सत्तू मसाला ताक हा उत्कृष्ट पर्याय आहे. सत्तू, ताक, भाजलेले जिरे, काळे मीठ आणि हलक्या मसाल्यांच्या मिश्रणातून तयार होणारे हे पेय पचनक्रिया सुधारण्यास मदत करते.
यामध्ये असलेले प्रथिने आणि फायबर पोट भरल्याची भावना निर्माण करतात. त्यामुळे मधल्या वेळेत भूक कमी लागते आणि अतिरिक्त कॅलरींचे सेवन टाळता येते. दुपारच्या जेवणानंतर किंवा सकाळच्या नाश्त्यासोबत हे पेय घेतल्यास शरीराला आवश्यक पोषण आणि ताजेपणा मिळतो.
२. सत्तू पराठा
भारतीय घरांमध्ये पराठ्याला विशेष स्थान आहे. सत्तू पराठा हा पारंपरिक आणि पौष्टिक पर्याय मानला जातो. गव्हाच्या कणकेमध्ये मसालेदार सत्तूचे सारण भरून तयार केलेला हा पराठा नाश्त्यासाठी किंवा दुपारच्या जेवणासाठी योग्य आहे.
सत्तू पराठ्यामधील प्रथिने दीर्घकाळ ऊर्जा पुरवतात. त्यामुळे सतत काहीतरी खाण्याची इच्छा कमी होते. यासोबत दही किंवा लोणचे घेतल्यास चव अधिक वाढते. वजन कमी करू इच्छिणाऱ्यांनी कमी तेलात तयार केलेला सत्तू पराठा आहारात समाविष्ट करू शकतात.
३. सत्तू लाडू
गोड खाण्याची इच्छा पूर्ण करतानाच आरोग्याची काळजी घेण्यासाठी सत्तू लाडू हा एक उत्तम पर्याय आहे. सत्तू, सुका मेवा आणि मर्यादित प्रमाणात नैसर्गिक गोडवा देणारे घटक वापरून हे लाडू तयार केले जातात.
बाजारातील साखरयुक्त आणि जास्त कॅलरी असलेल्या मिठाईंपेक्षा सत्तू लाडू अधिक पौष्टिक असतात. त्यामध्ये प्रथिने, फायबर आणि चांगले फॅट्स असल्यामुळे ते दीर्घकाळ ऊर्जा देतात. सकाळी किंवा संध्याकाळी हलक्या स्नॅकच्या स्वरूपात हे लाडू खाऊ शकता.
४. सत्तू टिक्की
आरोग्यदायी स्नॅक्सचा विचार केला तर सत्तू टिक्की हा एक चवदार आणि पौष्टिक पर्याय ठरतो. सत्तू, विविध भाज्या आणि मसाल्यांच्या मिश्रणातून तयार होणारी ही टिक्की तळण्याऐवजी कमी तेलात शॅलो फ्राय किंवा एअर फ्राय करून बनवता येते.
भाज्यांमधील जीवनसत्त्वे आणि सत्तूमधील प्रथिने यांचे उत्तम मिश्रण या पदार्थात मिळते. संध्याकाळच्या वेळेस चहासोबत खाण्यासाठी हा एक परिपूर्ण पर्याय आहे. यामुळे भूक भागते आणि अनारोग्यदायी स्नॅक्सपासून दूर राहण्यास मदत होते.
५. सत्तू चिला
सत्तू चिला हा सध्या आरोग्यप्रेमींमध्ये लोकप्रिय होत असलेला पदार्थ आहे. सत्तू, बारीक चिरलेल्या भाज्या आणि मसाले एकत्र करून तयार केलेले हे पिठाचे मिश्रण तव्यावर पॅनकेकप्रमाणे भाजले जाते.
हा पदार्थ प्रथिनांनी समृद्ध असल्यामुळे नाश्ता किंवा हलक्या रात्रीच्या जेवणासाठी योग्य मानला जातो. सत्तू चिलामध्ये कांदा, टोमॅटो, कोथिंबीर, गाजर यांसारख्या भाज्यांचा समावेश केल्यास त्याचे पोषणमूल्य आणखी वाढते. वजन कमी करण्यासाठी प्रयत्न करणाऱ्या व्यक्तींनी हा पदार्थ नियमितपणे आहारात समाविष्ट करू शकतात.
६. सत्तू शरबत
उन्हाळ्यातील सर्वात लोकप्रिय पारंपरिक पेयांपैकी एक म्हणजे सत्तू शरबत. सत्तू, पाणी, लिंबाचा रस, काळे मीठ आणि सौम्य मसाल्यांच्या मिश्रणातून तयार होणारे हे पेय शरीराला तत्काळ ऊर्जा देते.
सत्तू शरबत शरीरातील पाण्याची कमतरता भरून काढण्यास मदत करते. त्याचबरोबर पोट भरल्याची भावना निर्माण करून भूक नियंत्रणात ठेवते. उन्हाळ्यात बाहेरून घरी आल्यानंतर किंवा व्यायामानंतर हे पेय घेतल्यास ताजेतवाने वाटते.
संतुलित आहारासोबत सत्तूचा समावेश आवश्यक
जरी सत्तू वजन कमी करण्यासाठी फायदेशीर असले तरी केवळ एकाच पदार्थावर अवलंबून राहून अपेक्षित परिणाम मिळू शकत नाहीत. संतुलित आहार, नियमित व्यायाम, पुरेशी झोप आणि योग्य जीवनशैली यांच्यासोबत सत्तूचा समावेश केल्यास अधिक चांगले परिणाम दिसू शकतात.
उन्हाळ्यात शरीराला थंडावा देणारे, पोटभर ठेवणारे आणि पोषणमूल्यांनी समृद्ध असे सत्तू विविध स्वरूपात आहारात समाविष्ट करता येते. सत्तू मसाला ताक, पराठा, लाडू, टिक्की, चिला आणि शरबत हे सहा पदार्थ केवळ चविष्टच नाहीत तर वजन व्यवस्थापनासाठीही उपयुक्त आहेत.
आरोग्यदायी जीवनशैली स्वीकारू इच्छिणाऱ्यांसाठी सत्तू हा एक परवडणारा, सहज उपलब्ध आणि प्रभावी पर्याय ठरू शकतो. त्यामुळे यंदाच्या उन्हाळ्यात आपल्या दैनंदिन आहारात सत्तूचा समावेश करून आरोग्य आणि फिटनेसचा दुहेरी लाभ घ्या.
