मान्सूनपूर्व पावसाने उमरा परिसरातील केळी उत्पादक हवालदिल; तातडीच्या मदतीची मागणी
मान्सूनच्या आगमनापूर्वीच झालेल्या अवकाळी पावसाने आणि वादळी वाऱ्यांनी उमरा सर्कलसह परिसरातील केळी उत्पादक शेतकऱ्यांसमोर मोठे संकट उभे केले आहे. अचानक आलेल्या पावसामुळे अनेक शेतांमधील केळीच्या बागा जमीनदोस्त झाल्या असून, फळधारणेच्या अवस्थेत असलेल्या झाडांचे आणि घडांचे मोठे नुकसान झाले आहे. यामुळे शेतकऱ्यांचे लाखो रुपयांचे नुकसान झाल्याचा अंदाज व्यक्त केला जात आहे.उमरा सर्कल आणि आसपासच्या गावांमध्ये केळी हे प्रमुख नगदी पीक मानले जाते. अनेक शेतकऱ्यांनी कर्ज काढून, मोठ्या प्रमाणावर गुंतवणूक करून केळीची लागवड केली होती. यंदा उत्पादन चांगले येईल आणि बाजारात समाधानकारक दर मिळतील, अशी अपेक्षा शेतकऱ्यांना होती. मात्र अवकाळी पावसाने त्यांच्या आशांवर अक्षरशः पाणी फेरले आहे.
वादळी वाऱ्यामुळे बागांचे मोठे नुकसान
मान्सूनपूर्व पावसासोबत आलेल्या जोरदार वाऱ्यामुळे अनेक शेतांतील केळीची झाडे उन्मळून पडली. काही ठिकाणी झाडांचे खोड मोडले तर अनेक ठिकाणी फळधारणेच्या अवस्थेतील घड जमिनीवर कोसळले. केळी हे नाजूक पीक असल्याने वाऱ्याचा सर्वाधिक फटका या पिकाला बसतो. यंदा देखील तीच परिस्थिती निर्माण झाली असून शेतकरी आर्थिक संकटात सापडले आहेत.
Related News
Nagpur Water Crisis 2026: 370 धरणांमुळे दिलासा, तरीही अल निनोचा मोठा धोका? जाणून घ्या 10 महत्त्वाची तथ्ये
7 वैज्ञानिक तथ्ये! जांभळाचा सुकाळ म्हणजे दुष्काळाची धोकादायक चाहूल? स्ट्रेस फ्रुटिंगमागचं खरं विज्ञान जाणून घ्या
Mumbai Rain Alert: 7 कारणांमुळे मुंबईत उष्ण रात्रींचा कहर, एल निनोचा प्रभाव वाढला; मान्सून कधी दाखल होणार?
कावेरी कॉलिंग फूड फॉरेस्ट परिषदेत 6000 शेतकऱ्यांचा विक्रमी सहभाग; वृक्षाधारित शेतीचा प्रभावी मंत्र
7 अद्भुत प्राणी देतात पाऊस येण्याचा अचूक इशारा! विज्ञानाचा धक्कादायक खुलासा, 90% लोकांना माहितीच नाही
पावसाळ्यात छत्री घेऊन मोबाईलवर बोलणे किती धोकादायक? 7 वैज्ञानिक तथ्ये जी प्रत्येकाने जाणून घ्यावीत
El Nino सक्रिय, भारतात दुष्काळाचे संकट; मॉन्सूनवर 2 गंभीर परिणाम होण्याची शक्यता
रोहित पवारांचा सरकारला कडक अल्टिमेटम; ‘आजारी कर्जमाफी’वर अन्नत्याग आंदोलन अधिक तीव्र : Strike Day 2
काही मिनिटांत काळाने घातला घाला; खेडमध्ये 3 सख्ख्या भावांचा दुर्दैवी अंत
रोहित पवार 1 दिवसीय आंदोलनावर ठाम! पोलिसांची नोटीस धुडकावून पंढरपुरात अन्नत्याग आंदोलन
युरिया खरेदीसाठी आता सातबारा अनिवार्य; अकोटमध्ये रांगा ओसरल्या
अकोला : अधिक मासातील धार्मिक स्नानादरम्यान 2 जणांचा दुर्दैवी मृत्यू, मुलाला वाचवताना आईचाही अंत
शेतकऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, एका एकर केळी लागवडीसाठी मोठ्या प्रमाणावर खर्च करावा लागतो. रोपे, खते, कीटकनाशके, सिंचन व्यवस्था आणि मजुरी यासाठी हजारो रुपयांची गुंतवणूक केली जाते. मात्र एका दिवसाच्या अवकाळी पावसाने महिन्यांच्या मेहनतीवर पाणी फेरले आहे.
वाढत्या खर्चामुळे आधीच अडचणीत असलेले शेतकरी
गेल्या काही वर्षांपासून शेती उत्पादन खर्च सातत्याने वाढत आहे. खतांच्या किंमती, औषधांचे दर, मजुरी आणि इंधन खर्च यामध्ये मोठी वाढ झाली आहे. अशा परिस्थितीत शेतकरी मोठ्या कष्टाने पीक उभे करतात. मात्र नैसर्गिक आपत्तीमुळे वारंवार होणारे नुकसान त्यांच्या अडचणी वाढवत आहे.
उमरा परिसरातील अनेक शेतकऱ्यांनी केळी लागवडीसाठी कर्ज घेतले आहे. उत्पादन चांगले आले असते तर कर्जफेडीचा मार्ग मोकळा झाला असता. परंतु सध्याच्या नुकसानीमुळे अनेक शेतकऱ्यांवर आर्थिक संकट कोसळण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
उत्पादन घटण्याची भीती
कृषी क्षेत्रातील जाणकारांच्या मते, केळीच्या झाडांना फळधारणेच्या काळात झालेला फटका उत्पादनावर थेट परिणाम करतो. अनेक झाडे मोडल्याने आणि घड खराब झाल्याने बाजारात जाणारे उत्पादन कमी होण्याची शक्यता आहे. परिणामी शेतकऱ्यांचे उत्पन्न घटणार असून त्याचा परिणाम संपूर्ण आर्थिक चक्रावर होऊ शकतो.
केळी उत्पादनासाठी प्रसिद्ध असलेल्या या परिसरात दरवर्षी मोठ्या प्रमाणावर केळीचे उत्पादन घेतले जाते. यंदा मात्र अवकाळी पावसामुळे अपेक्षित उत्पादन मिळणे कठीण असल्याचे चित्र आहे.
पंचनाम्याची शेतकऱ्यांची मागणी
नुकसानग्रस्त शेतकऱ्यांनी प्रशासनाकडे तातडीने पंचनामे करण्याची मागणी केली आहे. कृषी विभाग आणि महसूल विभागाच्या अधिकाऱ्यांनी प्रत्यक्ष शेतात जाऊन नुकसानीचे सर्वेक्षण करावे, अशी मागणी होत आहे.शेतकऱ्यांचे म्हणणे आहे की, पंचनामे लवकर झाल्यास शासनाकडून मिळणारी मदत वेळेत मिळू शकते. आर्थिक सहाय्य मिळाल्यास पुढील हंगामासाठी तयारी करण्यास मदत होईल.
कृषी विभागाकडून मार्गदर्शनाची अपेक्षा
अवकाळी पावसानंतर नुकसानग्रस्त केळी बागांचे व्यवस्थापन कसे करावे, याबाबत कृषी विभागाने मार्गदर्शन करावे, अशी अपेक्षा शेतकरी व्यक्त करत आहेत. काही ठिकाणी पडलेली झाडे वाचविण्याची शक्यता असल्यास त्यासाठी आवश्यक उपाययोजना सुचविण्याची मागणी देखील करण्यात येत आहे.तज्ज्ञांच्या मते, वादळानंतर त्वरित उपाययोजना केल्यास काही प्रमाणात नुकसान कमी करता येऊ शकते. मात्र त्यासाठी योग्य वेळी तांत्रिक मार्गदर्शन मिळणे आवश्यक आहे.
शेतकऱ्यांची व्यथा
गोपाल सोनोने, केळी उत्पादक शेतकरी, मक्रमपूर
“मान्सून येण्याआधीच निसर्गाने आपली किमया दाखवून दिली. केळी उत्पादक शेतकऱ्यांनी करावे तरी काय? मोठ्या मेहनतीने उभी केलेली बाग एका दिवसात उद्ध्वस्त झाली. शासनाने तात्काळ पंचनामे करून शेतकऱ्यांना मदत द्यावी.”
सचिन इंगळे, शेतकरी, उमरा
“शेतकरी वर्षभर शेतात राबतो. पिकाला योग्य भाव मिळत नाही. त्यातच अवकाळी पावसाने शेतकऱ्यांची किंमतच ठेवली नाही. प्रशासनाने त्वरित पंचनामे करून योग्य ती आर्थिक मदत द्यावी.”
हवामान बदलाचे वाढते आव्हान
गेल्या काही वर्षांत हवामानातील अनिश्चितता वाढत असल्याचे दिसून येत आहे. कधी अवकाळी पाऊस, कधी गारपीट तर कधी अतिवृष्टीमुळे शेतकऱ्यांना मोठ्या संकटांचा सामना करावा लागत आहे. पारंपरिक हवामान पद्धती बदलत असल्याने शेती व्यवसाय अधिक जोखमीचा बनत चालला आहे.तज्ज्ञांच्या मते, हवामान बदलाच्या परिणामांचा सर्वाधिक फटका कृषी क्षेत्राला बसत आहे. त्यामुळे पीक विमा, हवामान आधारित सल्ला आणि आपत्ती व्यवस्थापन यंत्रणा अधिक सक्षम करण्याची गरज आहे.
शासनाच्या मदतीकडे लागल्या नजरा
सध्या उमरा परिसरातील शेतकरी शासनाच्या मदतीची वाट पाहत आहेत. पंचनामे, आर्थिक मदत आणि पीक विम्याचा लाभ मिळाल्यास त्यांना काहीसा दिलासा मिळू शकतो. अन्यथा आधीच आर्थिक अडचणीत असलेल्या शेतकऱ्यांची परिस्थिती अधिक गंभीर होण्याची भीती आहे.केळी उत्पादक शेतकऱ्यांच्या कष्टाचे मोल राखण्यासाठी प्रशासनाने तातडीने नुकसानग्रस्त भागाची पाहणी करून मदतीची प्रक्रिया गतीमान करावी, अशी मागणी सर्व स्तरातून होत आहे.
