ब्लॅक कॉफी आणि लिंबाचा रस एकत्र पिणे फायदेशीर की नुकसानकारक? वजन कमी करण्याच्या दाव्यांमागचं सत्य जाणून घ्या
चहा आणि कॉफी हे भारतीयांच्या दैनंदिन जीवनातील लोकप्रिय पेय आहेत. सकाळची सुरुवात कॉफीने करणारे अनेक जण आता दूध-साखरेऐवजी ब्लॅक कॉफीला पसंती देत आहेत. विशेषतः वजन नियंत्रण, ऊर्जा वाढवणे आणि फिटनेससाठी ब्लॅक कॉफीचा वापर वाढला आहे. त्यातच सोशल मीडियावर ब्लॅक कॉफीमध्ये लिंबाचा रस मिसळून पिण्याचा ट्रेंड मोठ्या प्रमाणात चर्चेत आहे. हे पेय वजन झपाट्याने कमी करते, शरीरातील विषारी घटक बाहेर काढते आणि फॅट बर्न करण्यास मदत करते, असे दावे केले जातात.
मात्र या दाव्यांमध्ये किती तथ्य आहे? ब्लॅक कॉफी आणि लिंबाचा रस एकत्र घेतल्याने खरोखर वजन कमी होते का? हे कॉम्बिनेशन आरोग्यासाठी फायदेशीर आहे की नुकसानकारक? जाणून घेऊया सविस्तर.
ब्लॅक कॉफीमध्ये लिंबाचा रस मिसळल्याने काय होते?
ब्लॅक कॉफीमध्ये कॅफीन असते. कॅफीनमुळे काही काळासाठी शरीरातील ऊर्जा वापर आणि चयापचयाची गती वाढू शकते. काही व्यक्तींमध्ये कॅफीनमुळे भूकही थोडी कमी होऊ शकते. त्यामुळे व्यायाम करण्यापूर्वी किंवा थकवा जाणवत असताना ब्लॅक कॉफी घेतल्याने ताजेतवाने वाटू शकते.
Related News
Lucknow News : 3 पिस्तुल, 3 मृत्यू आणि डोक्यात गोळी; लखनऊ हत्याकांडाची Inside Story
शिवसेना पक्ष आणि चिन्ह वादावर प्रकाश आंबेडकरांचं मोठं वक्तव्य; म्हणाले, ‘फायदा भाजपचाच होणार!’
पॉपकॉर्नला जंक फूड समजताय? थांबा! ‘हे’ आरोग्यदायी फायदे वाचून व्हाल थक्क
CJP आंदोलनावर सुरेश ओबेरॉयंचा निशाणा; सेलिब्रिटींना सुनावलं, म्हणाले, “आधी सत्य समजून घ्या”
सकाळी उठताच डोकं दुखतंय? ‘ही’ 5 लक्षणे दिसत असतील तर सावध व्हा!
Shivsena Supreme Court Hearing : ‘आमच्याकडे अधिकार आहेत’; शिवसेना खटल्यात सुप्रीम कोर्टाचं मोठं वक्तव्य
लखनऊ हादरलं! ICICI बँकेबाहेर पत्नी आणि बहिणीवर गोळीबार; दोघींचा मृत्यू
अरुणाचलमध्ये चीनच्या हालचालींवर किरेन रिजिजूंचं मोठं विधान; ‘60 किमी घुसखोरी’चा दावा फेटाळला
शिवसेना कोणाची? आज सुप्रीम कोर्टात पुन्हा सुनावणी; असीम सरोदे म्हणाले, ‘ही 2 कलमं गेम फिरवणार!’
Vinod Tawde : बिहारनंतर आता यूपीची धुरा विनोद तावडेंच्या खांद्यावर; भाजपसाठी ‘खेला होबे’ची तयारी!
Sergio Gor On Kashmir : भारताला धक्का की पाकिस्तानला खूश करण्याचा प्रयत्न? सर्जियो गोर यांचा लडाख दौरा अचानक रद्द
गृहकर्ज फेडलं? थांबा! बँकेकडून ही 9 कागदपत्रं घेतल्याशिवाय काम पूर्ण झालं असं समजू नका
दुसरीकडे, लिंबू हे व्हिटॅमिन C आणि काही अँटीऑक्सिडंट्सचा स्रोत आहे. त्यामुळे लिंबाचा आहारात समावेश करणे आरोग्यासाठी उपयुक्त ठरू शकते. मात्र लिंबाचा रस ब्लॅक कॉफीमध्ये मिसळल्याने या दोन्हींचे विशेष किंवा अतिरिक्त वजन कमी करणारे गुणधर्म निर्माण होतात, असे सिद्ध करणारा ठोस वैज्ञानिक पुरावा सध्या उपलब्ध नाही.
ब्लॅक कॉफी आणि लिंबू वजन कमी करतात का?
ब्लॅक कॉफी आणि लिंबू एकत्र घेतल्याने वजन झपाट्याने कमी होते, हा दावा अतिशयोक्तीपूर्ण आहे. कॅफीनमुळे चयापचयावर काही काळ परिणाम होऊ शकतो; परंतु हा परिणाम मर्यादित आणि तात्पुरता असतो.
वजन कमी करण्यासाठी शरीरात जाणाऱ्या कॅलरी आणि शरीराकडून खर्च होणाऱ्या कॅलरी यांचा समतोल महत्त्वाचा असतो. त्यामुळे फक्त एखादे पेय घेतल्याने शरीरातील अतिरिक्त चरबी मोठ्या प्रमाणात कमी होईल, अशी अपेक्षा ठेवणे योग्य नाही.
वजन नियंत्रणासाठी संतुलित आहार, पुरेशा प्रमाणात प्रथिने आणि फायबर, नियमित शारीरिक हालचाल, योग्य झोप आणि सातत्यपूर्ण जीवनशैली अधिक महत्त्वाची आहे.
लिंबू कॉफीला ‘डिटॉक्स ड्रिंक’ समजणे योग्य आहे का?
सोशल मीडियावर ब्लॅक कॉफी आणि लिंबाच्या रसाला अनेकदा ‘डिटॉक्स ड्रिंक’ म्हणून सादर केले जाते. हे पेय शरीरातील विषारी पदार्थ बाहेर काढते, असा दावा केला जातो. मात्र शरीराला डिटॉक्स करण्यासाठी अशा विशेष पेयाची गरज असल्याचे ठोस पुरावे नाहीत.
आपले यकृत आणि मूत्रपिंड शरीरातील अनेक अपायकारक पदार्थांची प्रक्रिया करून त्यांना बाहेर टाकण्याचे काम नैसर्गिकरित्या करतात. त्यामुळे केवळ लिंबू कॉफी प्यायल्याने शरीरातील विषारी घटक वेगाने बाहेर पडतात, असे मानणे योग्य ठरणार नाही.
काही लोकांसाठी हे कॉम्बिनेशन ठरू शकते त्रासदायक
ब्लॅक कॉफी आणि लिंबाचा रस प्रत्येक व्यक्तीला सारखाच मानवेल असे नाही. कॉफी आणि लिंबू दोन्ही काही व्यक्तींमध्ये पचनसंस्थेशी संबंधित त्रास वाढवू शकतात.
ज्यांना अॅसिडिटी, गॅस, छातीत जळजळ किंवा अॅसिड रिफ्लक्सचा त्रास आहे, त्यांनी या पेयाचे सेवन करताना विशेष काळजी घ्यावी. कॉफीतील कॅफीन आणि लिंबातील आम्लता यामुळे काही व्यक्तींमध्ये जळजळ किंवा पोटातील अस्वस्थता वाढू शकते.
जर एखादे पेय घेतल्यानंतर वारंवार पोटदुखी, छातीत जळजळ किंवा इतर त्रास जाणवत असेल, तर ते सेवन थांबवून डॉक्टरांचा सल्ला घेणे योग्य ठरू शकते.
जास्त ब्लॅक कॉफी प्यायल्यास काय नुकसान होऊ शकते?
कॉफीचे सेवन योग्य प्रमाणात केले तर अनेक लोकांसाठी ते दैनंदिन आहाराचा भाग असू शकते. मात्र कॅफीनचे प्रमाण वाढल्यास काही दुष्परिणाम जाणवू शकतात.
जास्त कॉफी प्यायल्यामुळे काही लोकांना झोप न लागणे, अस्वस्थता, चिडचिड, हृदयाची धडधड वाढणे किंवा पोटाशी संबंधित समस्या जाणवू शकतात. विशेषतः संध्याकाळनंतर किंवा रात्री कॉफी घेतल्यास झोपेवर परिणाम होण्याची शक्यता असते.
त्यामुळे दिवसभरात किती कॅफीन घेतले जात आहे, याकडे लक्ष देणे महत्त्वाचे आहे. कॉफीशिवाय चहा, एनर्जी ड्रिंक्स आणि काही इतर पेयांमधूनही कॅफीन शरीरात जाऊ शकते.
ब्लॅक कॉफी प्यायची असेल तर ‘लिंबू’ आवश्यक आहे का?
नाही. ब्लॅक कॉफीचा स्वाद आवडत असेल आणि ती तुम्हाला मानवत असेल, तर ती साध्या स्वरूपातही घेता येते. लिंबाचा रस मिसळल्याने वजन कमी करण्याची प्रक्रिया अचानक वेगवान होते, असे सिद्ध झालेले नाही.
त्यामुळे सोशल मीडियावरील ट्रेंड पाहून कोणतेही पेय वजन कमी करण्याचा ‘शॉर्टकट’ समजणे टाळावे. विशेषतः वजन कमी करण्याच्या उद्देशाने साखर, क्रीम किंवा इतर कॅलरीयुक्त पदार्थ टाळून ब्लॅक कॉफी घेतली तरी संपूर्ण आहाराचा विचार करणे आवश्यक आहे.
वजन कमी करण्यासाठी नेमके काय महत्त्वाचे?
वजन नियंत्रणासाठी एका पेयापेक्षा संपूर्ण जीवनशैली महत्त्वाची असते. आहारात प्रथिने, भाज्या, फळे, संपूर्ण धान्य आणि फायबरयुक्त पदार्थांचा योग्य समावेश करणे फायदेशीर ठरू शकते. त्यासोबत नियमित चालणे, व्यायाम किंवा इतर शारीरिक हालचाल आवश्यक आहे.
पुरेशी आणि नियमित झोपही वजन नियंत्रणात महत्त्वाची भूमिका बजावते. सतत कमी झोप, अनियमित आहार आणि शारीरिक हालचालींचा अभाव असल्यास केवळ ब्लॅक कॉफी किंवा लिंबू कॉफीचा आधार घेऊन अपेक्षित परिणाम मिळणे कठीण आहे.
ब्लॅक कॉफी आणि लिंबाचा रस एकत्र पिणे काही लोकांना चवीला आवडू शकते आणि योग्य प्रमाणात घेतल्यास ते सर्वांसाठीच हानिकारक आहे असेही म्हणता येणार नाही. मात्र हे मिश्रण वजन झपाट्याने कमी करते किंवा शरीरातील विषारी पदार्थ बाहेर काढते, असा दावा करण्यासाठी पुरेसा वैज्ञानिक आधार नाही.
कॅफीनमुळे तात्पुरती ऊर्जा आणि चयापचयात काही प्रमाणात वाढ होऊ शकते; परंतु दीर्घकालीन वजन नियंत्रणासाठी संतुलित आहार, नियमित व्यायाम, पुरेशी झोप आणि निरोगी जीवनशैली यांना अधिक महत्त्व आहे. अॅसिडिटी किंवा अॅसिड रिफ्लक्सचा त्रास असलेल्या व्यक्तींनी या पेयाचे सेवन करताना विशेष काळजी घ्यावी.
महत्त्वाची सूचना: हा लेख सामान्य आरोग्यविषयक माहितीसाठी आहे. कोणतीही आरोग्य समस्या, औषधे किंवा विशेष वैद्यकीय स्थिती असल्यास आहारात बदल करण्यापूर्वी डॉक्टर किंवा पात्र आहारतज्ज्ञांचा सल्ला घ्या.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/or-by-following-a-5-day-diet-the-body-will-get-adequate-nutrition/
