मध्यपूर्वेत सुरू असलेल्या युद्धाला आता एक महिना उलटून गेला असला तरी संघर्ष अधिक तीव्र होताना दिसत आहे. विशेषतः गुड फ्रायडेच्या पार्श्वभूमीवर इराणने अमेरिकेला दिलेले मोठे लष्करी धक्के आंतरराष्ट्रीय स्तरावर चर्चेचा विषय ठरले आहेत. इराणने अमेरिकेची दोन अत्याधुनिक लढाऊ विमाने पाडल्याचा दावा केला असून, यामुळे युद्धातील समीकरणे अचानक बदलली आहेत.
इराणच्या हवाई संरक्षण दलाने अमेरिकेचे F-15E Strike Eagle आणि A-10 Warthog ही विमाने लक्ष्य करून खाली पाडल्याचे सांगितले आहे. या कारवाईत एका वैमानिकाचा जीव वाचला असला, तरी दुसरा वैमानिक अद्याप बेपत्ता असल्याची माहिती समोर आली आहे. या घटनेनंतर अमेरिकेने तातडीने शोधमोहीम सुरू केली, मात्र त्यालाही इराणकडून अडथळे निर्माण करण्यात आले.
शोध मोहिमेसाठी पाठवण्यात आलेल्या HH-60W Black Hawk हेलिकॉप्टरवर इराणी सैन्याने जोरदार गोळीबार केला. परिणामी या हेलिकॉप्टरचे मोठे नुकसान झाले आणि अमेरिकेला माघार घ्यावी लागली. यामुळे युद्धातील धोका अधिक वाढला आहे.
Related News
US-Iran War: इराणचा मोठा दावा! अमेरिकेचं F-15E पाडलं ; वैमानिक बेपत्ता, जिवंत पकडणाऱ्याला बक्षीस
मोठी बातमी! इराणचे सैन्य अमेरिकेच्या ताब्यात ? युद्ध जिंकण्याच्या उंबरठ्यावर असल्याचा Donald Trump यांचा दावा; जगात खळबळ
एलपीजी पुरवठा सुरळीत, डिजिटल बुकिंग 92% पर्यंत वाढले
Middle East War: ‘दुष्काळात तेरावा महिना’! संयुक्त अरब अमिराती, कतार, सौदी अरेबिया कोंडीत; आधी इराणकडून फटका, आता अमेरिका युद्धखर्च वसूल करण्याच्या तयारीत
दरवाजा-खिडक्या बंद ठेवा! इराणच्या भीषण मिसाइल हल्ल्याने इस्रायलमध्ये खळबळ; केमिकल हबमध्ये स्फोट, गळतीचा धोका वाढला
जग थक्क! पाकिस्तानचा ‘गेमचेंजर’ डाव, इराणसोबत थेट करार; होर्मुज खाडीमुळे ऊर्जा संकटात मोठा ट्विस्ट
जगात हाहाकार! इराण कडून मोठा हल्ला, थेट अमेरिका चे सैनिक निशाण्यावर
Big Update: अमेरिका-इराण संघर्षात नवा ट्विस्ट! 12 वर्षांच्या मुलांना युद्धात उतरवण्याची शक्यता
Middle East War: होर्मुझची कोंडी, इराणी कमांडरचा खात्मा; बंदर अब्बासवर भीषण हल्ला
Iran US Ceasefire : पाकिस्तानचे स्वप्न फोल! इस्लामाबादमध्ये इराण-अमेरिका बैठक का अशक्य? जाणून घ्या 3 मोठी कारणं
युद्ध थांबवण्यासाठी इराणची ‘मोठी अट’ ; आता अमेरिकेच्या निर्णयावर जगाची नजर!
या सर्व घटनांमुळे अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष Donald Trump यांनी केलेला “इराणच्या आकाशावर पूर्ण नियंत्रण मिळवले” हा दावा आता प्रश्नचिन्हाखाली आला आहे. प्रत्यक्षात इराणने अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून अमेरिकेच्या हवाई शक्तीला मोठा धक्का दिला आहे.
‘मजीद’ प्रणालीमुळे युद्धात कलाटणी
इराणने या कारवायांसाठी ‘मजीद’ नावाची आधुनिक हवाई संरक्षण प्रणाली वापरल्याचा दावा केला आहे. ही प्रणाली पारंपरिक रडारवर अवलंबून नसून पॅसिव्ह इंफ्रारेड डिटेक्शनवर काम करते. त्यामुळे ती कोणताही रेडिओ सिग्नल प्रसारित करत नाही आणि त्यामुळे शत्रूच्या रडारला ती सहज सापडत नाही. यालाच ‘अदृश्य शक्ती’ असे संबोधले जात आहे.
‘मजीद’ प्रणालीची काही वैशिष्ट्ये पुढीलप्रमाणे आहेत:
- ८ किमी पर्यंत लक्ष्य भेदण्याची क्षमता
- ६ किमी उंचीपर्यंत हल्ला
- १५ किमी पर्यंत लक्ष्य ओळखण्याची क्षमता
- ‘काशेफ-९९’ ट्रॅकिंग सिस्टममुळे ३० किमी पर्यंत निरीक्षण
या तंत्रज्ञानामुळे कमी उंचीवर उडणारी विमाने सहज लक्ष्य बनतात. विशेषतः F-15 आणि A-10 सारखी विमाने यासाठी अधिक संवेदनशील ठरतात. त्यामुळे अमेरिकेच्या हवाई रणनीतीवरच प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
अमेरिकेचे मोठे आर्थिक नुकसान
२८ फेब्रुवारी ते ३ एप्रिल २०२६ या कालावधीत चाललेल्या लष्करी कारवायांमध्ये अमेरिकेला मोठ्या प्रमाणावर नुकसान सहन करावे लागले आहे. विविध अहवालांनुसार, या कालावधीत अनेक विमाने, ड्रोन आणि हेलिकॉप्टर नष्ट झाली असून त्यांची एकूण किंमत सुमारे २ बिलियन डॉलर्स (सुमारे १८,५०० कोटी रुपये) इतकी आहे.
इतक्या मोठ्या प्रमाणावर लष्करी नुकसान अमेरिकेला याआधी Iraq War 2003 दरम्यान सहन करावे लागले होते. त्यामुळे सध्याची परिस्थिती अमेरिकेसाठी अत्यंत गंभीर मानली जात आहे.
युद्धातील रणनीतीत बदल?
इराणच्या या यशामुळे युद्धातील रणनीती पूर्णपणे बदलण्याची शक्यता आहे. विशेषतः ‘स्टेल्थ’ आणि ‘लो-फ्लाइंग’ विमानांवर अवलंबून असलेली अमेरिकेची लढाईची पद्धत आता धोक्यात आली आहे. इराणने कमी खर्चात प्रभावी संरक्षण यंत्रणा उभी केली असल्याचे दिसत आहे.
यामुळे भविष्यातील युद्धांमध्ये पारंपरिक रडार प्रणालींपेक्षा इंफ्रारेड आणि पॅसिव्ह सेन्सिंग तंत्रज्ञानाला अधिक महत्त्व मिळू शकते. तसेच ड्रोन आणि मानवरहित यंत्रणांचा वापर वाढण्याची शक्यता तज्ज्ञ व्यक्त करत आहेत.
आंतरराष्ट्रीय परिणाम
या संघर्षामुळे संपूर्ण मध्यपूर्वेत तणाव वाढला आहे. जागतिक तेल बाजार, व्यापार आणि राजनैतिक संबंध यावरही याचा परिणाम होण्याची शक्यता आहे. अमेरिका आणि इराण यांच्यातील हा संघर्ष आणखी वाढल्यास त्याचे परिणाम जागतिक पातळीवर जाणवू शकतात.
read also : https://ajinkyabharat.com/historical-decision-of-women-cricket-patna-monthly-honor-mahan-aryaman-scindia/
