“मी नसतो तर जेलमध्ये सडत असता!” ट्रम्प यांचा नेतान्याहूंवर संताप; इराणसोबतच्या शांतता चर्चेला धक्का बसण्याची भीती
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प आणि इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू यांच्यातील संबंध पुन्हा एकदा चर्चेत आले आहेत. मध्यपूर्वेत सुरू असलेल्या संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर दोन्ही नेत्यांमध्ये झालेल्या एका कथित फोन संभाषणाने आंतरराष्ट्रीय राजकारणात खळबळ उडाली आहे. अमेरिकन वृत्तसंस्था ‘एक्सिओस’च्या अहवालानुसार, लेबनॉनमध्ये हिजबुल्लाहविरोधात इस्रायलने वाढवलेल्या लष्करी कारवाईमुळे ट्रम्प कमालीचे नाराज झाले असून त्यांनी फोनवर नेतान्याहूंना अत्यंत कठोर शब्दांत सुनावल्याचा दावा करण्यात आला आहे.
काय आहे संपूर्ण प्रकरण?
मध्यपूर्वेतील तणाव कमी करण्यासाठी अमेरिका दीर्घकाळापासून प्रयत्न करत आहे. विशेषतः इराणसोबत सुरू असलेल्या संवाद प्रक्रियेला गती देण्याचा प्रयत्न ट्रम्प प्रशासनाकडून सुरू असल्याचे सांगितले जाते. मात्र, इस्रायलने लेबनॉनमधील हिजबुल्लाहच्या तळांवर हल्ल्यांची तीव्रता वाढवल्यानंतर या प्रयत्नांवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
Related News
अहवालानुसार, ट्रम्प यांना भीती आहे की इस्रायलच्या आक्रमक कारवाईमुळे इराणसोबतच्या संभाव्य शांतता चर्चेवर परिणाम होऊ शकतो. या पार्श्वभूमीवर त्यांनी नेतान्याहूंशी दूरध्वनीवर चर्चा केली. या संभाषणादरम्यान ट्रम्प यांनी संताप व्यक्त करत अत्यंत कठोर शब्दांचा वापर केल्याचे सांगितले जात आहे.
ट्रम्प यांनी नेमके काय म्हटले?
सूत्रांच्या माहितीनुसार, ट्रम्प यांनी नेतान्याहूंना “तू पूर्णपणे वेडा झाला आहेस” असे संबोधले. याशिवाय, “जर मी नसतो तर तू आज जेलमध्ये असतास. मी तुला वाचवत आहे आणि तू माझ्याच प्रयत्नांना धक्का देत आहेस,” असेही त्यांनी म्हटल्याचा दावा करण्यात आला आहे.
या वक्तव्यामागे नेतान्याहूंवर इस्रायलमध्ये सुरू असलेल्या भ्रष्टाचाराच्या खटल्यांचा संदर्भ असल्याचे बोलले जात आहे. ट्रम्प यांनी नेतान्याहूंना आंतरराष्ट्रीय स्तरावर इस्रायलची प्रतिमा खराब होत असल्याचाही इशारा दिल्याचे वृत्त आहे.
बैरुतवरील हल्ल्यांबाबतही नाराजी
लेबनॉनची राजधानी बैरुत आणि इतर काही भागांवर नियोजित हवाई कारवाया करण्याची इस्रायलची तयारी सुरू असल्याचे वृत्त समोर आले होते. मात्र, या हल्ल्यांमुळे प्रादेशिक संघर्ष आणखी वाढू शकतो, अशी भीती अमेरिकेला वाटत असल्याचे मानले जाते.
याच कारणामुळे ट्रम्प यांनी अशा कारवाया थांबवण्याचा आग्रह धरला असल्याचे सांगितले जात आहे. अमेरिकेच्या दृष्टीने सध्या मध्यपूर्वेत स्थैर्य निर्माण करणे महत्त्वाचे मानले जात आहे. त्यामुळे इस्रायलच्या कोणत्याही मोठ्या लष्करी मोहिमेमुळे शांतता प्रक्रियेला धक्का बसू शकतो.
युद्धबंदीच्या घोषणेनंतर पुन्हा हल्ला
या संपूर्ण वादामागील आणखी एक महत्त्वाचे कारण म्हणजे युद्धबंदीबाबत निर्माण झालेली परिस्थिती. ट्रम्प यांनी इस्रायल आणि हिजबुल्लाह यांच्यात युद्धबंदी लागू झाल्याचा दावा केला होता. मात्र, या घोषणेनंतर काही तासांतच लेबनॉनमधून उत्तर इस्रायलच्या दिशेने दोन रॉकेट डागण्यात आल्याची माहिती समोर आली.
इस्रायली हवाई दलाने हे दोन्ही रॉकेट हवेतच नष्ट केले. तथापि, या घटनेमुळे युद्धबंदीच्या दाव्यावर प्रश्न उपस्थित झाले. युद्धबंदी प्रभावी ठरली नसल्याचे चित्र निर्माण झाल्याने ट्रम्प प्रशासनावरही दबाव वाढला.
ट्रम्प आणि नेतान्याहू यांच्यातील संबंध
डोनाल्ड ट्रम्प आणि बेंजामिन नेतान्याहू हे अनेक वर्षे जवळचे राजकीय मित्र मानले जात होते. ट्रम्प यांच्या पहिल्या कार्यकाळात अमेरिकेने इस्रायलसाठी अनेक महत्त्वाचे निर्णय घेतले होते. जेरुसलेमला इस्रायलची राजधानी म्हणून मान्यता देणे, गोलन हाइट्सबाबत इस्रायलच्या भूमिकेला पाठिंबा देणे यांसारखे निर्णय त्यात समाविष्ट होते.
मात्र, अलीकडच्या काळात दोन्ही नेत्यांमधील मतभेद वाढल्याचे दिसत आहे. विशेषतः मध्यपूर्वेतील संघर्ष हाताळण्याच्या पद्धतीवरून दोघांमध्ये दुरावा निर्माण झाल्याचे निरीक्षकांचे मत आहे.
इराणसोबतच्या चर्चांवर परिणाम होणार?
आंतरराष्ट्रीय तज्ज्ञांच्या मते, इस्रायल आणि लेबनॉनमधील संघर्ष वाढल्यास त्याचा थेट परिणाम इराणसोबतच्या चर्चांवर होऊ शकतो. हिजबुल्लाह हा इराणचा महत्त्वाचा सहयोगी मानला जातो. त्यामुळे इस्रायलने हिजबुल्लाहवर मोठी कारवाई केल्यास ते इराणच्या भूमिकेवर परिणाम करू शकते.
इराण आणि अमेरिका यांच्यातील संवाद प्रक्रिया आधीच संवेदनशील टप्प्यात असल्याचे मानले जाते. अशा वेळी कोणतीही लष्करी चिथावणी परिस्थिती अधिक गुंतागुंतीची बनवू शकते.
जागतिक राजकारणात खळबळ
ट्रम्प आणि नेतान्याहू यांच्यातील कथित वादामुळे जागतिक स्तरावर चर्चांना उधाण आले आहे. अमेरिका आणि इस्रायल हे दीर्घकाळापासून एकमेकांचे धोरणात्मक मित्र राहिले आहेत. त्यामुळे दोन्ही देशांच्या सर्वोच्च नेतृत्वात तणाव निर्माण झाल्याच्या बातम्यांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.यामुळे मध्यपूर्वेतील सुरक्षा परिस्थिती, इराणसोबतचे संबंध आणि भविष्यातील राजनैतिक धोरणांबाबत अनेक प्रश्न उपस्थित होत आहेत.
पुढे काय?
सध्या या कथित फोन संभाषणाबाबत अधिकृतरीत्या कोणतीही सविस्तर माहिती समोर आलेली नाही. मात्र, अमेरिकन माध्यमांमध्ये याविषयी मोठ्या प्रमाणावर चर्चा सुरू आहे. आगामी काळात अमेरिका, इस्रायल आणि इराण यांच्यातील संबंध कोणत्या दिशेने जातात, याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.
जर शांतता चर्चांना खरोखरच धक्का बसला, तर त्याचे परिणाम केवळ मध्यपूर्वेपुरते मर्यादित राहणार नाहीत. जागतिक अर्थव्यवस्था, ऊर्जा बाजार आणि आंतरराष्ट्रीय सुरक्षा यांवरही त्याचा प्रभाव पडू शकतो. त्यामुळे ट्रम्प-नेतान्याहू वाद ही केवळ दोन नेत्यांमधील मतभिन्नता नसून जागतिक राजकारणावर परिणाम करणारी महत्त्वाची घडामोड मानली जात आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/tukaram-mundencha-big-blast-11-lakh-rupees-seized/
