मोठी बातमी! युद्ध भडकलं, आता थेट इराणचा मित्र मैदानात; सौदी अरेबियावर भीषण हल्ला, पाकिस्तानही युद्धात उडी घेणार?
अमेरिका आणि इराण यांच्यात सुरू असलेला संघर्ष आता आणखी व्यापक होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. मध्य पूर्वेतून समोर आलेल्या एका मोठ्या घडामोडीने आंतरराष्ट्रीय पातळीवर खळबळ उडाली आहे. इराणशी जवळीक असलेल्या येमेनमधील हुती बंडखोरांनी सौदी अरेबियाला लक्ष्य केल्याचा दावा करण्यात आला आहे. सौदी अरेबियातील जुबैल परिसरातील बेरी गॅस प्लांटवर हल्ला झाल्याची माहिती समोर आली असून, या हल्ल्यानंतर परिसरात मोठी आग लागल्याचे सांगितले जात आहे.
या घटनेमुळे अमेरिका-इराण संघर्षाचा विस्तार आता इतर देशांपर्यंत होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. विशेष म्हणजे, सौदी अरेबिया, पाकिस्तान आणि तुर्कस्तान यांच्यातील सुरक्षा सहकार्याच्या पार्श्वभूमीवर पाकिस्तानची भूमिका काय असेल, याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.
अमेरिकेच्या इराणवरील कारवाईनंतर संघर्ष चिघळला
गेल्या काही दिवसांपासून अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संघर्ष तीव्र झाला आहे. अमेरिकेकडून इराणच्या महत्त्वाच्या पायाभूत सुविधा आणि लष्करी ठिकाणांना लक्ष्य केले जात असल्याचे वृत्त आहे. त्याला प्रत्युत्तर देताना इराणकडून मध्य पूर्वेतील अमेरिकेच्या मित्र राष्ट्रांवर दबाव वाढवला जात आहे.
Related News
CGL परीक्षा रद्द करण्यासाठी विद्यार्थ्यांचा जोरदार मोर्चा; पाण्याच्या फवाऱ्यांनाही घाबरले नाहीत,6 अडथळ्यांपैकी 3 पार
EPFO Rules: नोकरी गेल्यावर PFचे 75% पैसे लगेच काढता येणार? जाणून घ्या संपूर्ण नियम
लग्न करणाऱ्यांना मिळणार 5 लाखांपर्यंत मदत! केंद्राची खास योजना, कोणाला मिळणार लाभ?
नेहा बोरा कोण आहेत? जंतर-मंतरपासून रांचीपर्यंत चर्चेत आलेल्या विद्यार्थी नेत्या; जाणून घ्या शिक्षण आणि राजकीय प्रवास
धक्कादायक! ममता बॅनर्जींच्या ताफ्यावर हल्ला; चिखलफेक, चप्पल-बूट भिरकावले, बंगालमध्ये खळबळ
Shubman Gill: दुखापतीनंतर शुभमन गिलचा मोठा निर्णय; श्रीलंकेविरुद्धच्या कसोटीआधी नेट्समध्ये उतरला!
‘माझ्याकडे फक्त 6 महिने होते’; अदनान सामीने सांगितला 120 किलो वजन कमी करण्याचा थरारक प्रवास
या संघर्षामुळे आधीच आखाती देशांमध्ये तणावाचे वातावरण आहे. तेल आणि गॅसच्या पायाभूत सुविधांवर हल्ले होण्याची शक्यता वाढल्याने जागतिक ऊर्जा बाजारावरही त्याचा परिणाम होण्याची भीती आहे.
आता या संघर्षात हुती बंडखोर सक्रिय झाल्याचे वृत्त समोर आल्याने परिस्थिती अधिक गुंतागुंतीची झाली आहे.
हुती बंडखोरांची सौदी अरेबियावर कारवाई?
येमेनमधील हुती बंडखोर हे इराणचे प्रादेशिक मित्र मानले जातात. लाल समुद्र आणि आसपासच्या भागात हुतींची लष्करी सक्रियता गेल्या काही वर्षांत वाढली आहे. जहाजांवर हल्ले आणि क्षेपणास्त्र तसेच ड्रोन हल्ल्यांमुळे या संघटनेचे नाव आंतरराष्ट्रीय पातळीवर चर्चेत आले आहे.
आता हुतींकडून सौदी अरेबियातील जुबैल परिसरातील बेरी गॅस प्लांटला लक्ष्य करण्यात आल्याची माहिती समोर आली आहे. या हल्ल्यानंतर गॅस प्लांट परिसरात आग लागल्याचे सांगण्यात येत आहे. त्यामुळे सौदी अरेबियाच्या ऊर्जा सुरक्षेचा मुद्दा पुन्हा एकदा ऐरणीवर आला आहे.
मात्र या हल्ल्याशी संबंधित दावे आणि त्याचे नेमके नुकसान याबाबत अधिकृत पातळीवरील माहिती महत्त्वाची ठरणार आहे.
बेरी गॅस प्लांट किती महत्त्वाचा?
सौदी अरेबियाच्या ऊर्जा क्षेत्रासाठी बेरी परिसरातील पायाभूत सुविधा महत्त्वाच्या मानल्या जातात. गॅस प्रक्रिया आणि ऊर्जा उत्पादनाशी संबंधित मोठ्या प्रकल्पांमुळे या भागाला धोरणात्मक महत्त्व आहे.
अशा प्रकारच्या ऊर्जा प्रकल्पावर हल्ला झाल्यास त्याचा परिणाम केवळ संबंधित देशापुरता मर्यादित राहत नाही. गॅस आणि तेलाच्या पुरवठ्यावर परिणाम झाल्यास जागतिक बाजारात किमती वाढण्याची शक्यता निर्माण होते. त्यामुळे मध्य पूर्वेतील कोणत्याही मोठ्या ऊर्जा प्रकल्पावर होणारा हल्ला जगभरातील अर्थव्यवस्थेसाठी चिंतेचा विषय ठरतो.
आता पाकिस्तानची भूमिका काय असणार?
सौदी अरेबियावर हल्ला झाल्याच्या पार्श्वभूमीवर पाकिस्तानच्या भूमिकेकडे विशेष लक्ष लागले आहे. सौदी अरेबिया आणि पाकिस्तान यांच्यात अनेक वर्षांपासून संरक्षण आणि रणनीतिक संबंध आहेत. त्यामुळे सौदी अरेबियाला लक्ष्य करणाऱ्या कोणत्याही मोठ्या हल्ल्यामुळे पाकिस्तानवर राजनैतिक दबाव निर्माण होऊ शकतो.
विशेष म्हणजे सौदी अरेबिया, पाकिस्तान आणि तुर्कस्तान यांच्यातील संरक्षण सहकार्याच्या चर्चांना या पार्श्वभूमीवर अधिक महत्त्व प्राप्त झाले आहे. एखाद्या देशावर हल्ला झाल्यानंतर इतर भागीदार देश कोणती भूमिका घेतात, यावर पुढील घडामोडी अवलंबून असतील.
मात्र याचा अर्थ पाकिस्तान तातडीने प्रत्यक्ष युद्धात सहभागी होईल, असा निष्कर्ष काढणे घाईचे ठरू शकते. पाकिस्तानला एकीकडे सौदी अरेबियाशी असलेले संबंध सांभाळावे लागतील, तर दुसरीकडे इराणसोबतचे भौगोलिक आणि राजनैतिक संबंधही लक्षात घ्यावे लागतील.
लाल समुद्रामुळे वाढली चिंता
हुती बंडखोरांच्या कारवायांमुळे लाल समुद्र आधीपासूनच संवेदनशील बनला आहे. हा समुद्र आंतरराष्ट्रीय व्यापारासाठी अत्यंत महत्त्वाचा समुद्री मार्ग आहे. आशिया, युरोप आणि मध्य पूर्वेला जोडणाऱ्या व्यापार मार्गावर लाल समुद्राचे मोठे महत्त्व आहे.
या परिसरात लष्करी संघर्ष वाढल्यास जहाज वाहतुकीवर परिणाम होऊ शकतो. त्याचा थेट परिणाम इंधन, गॅस, मालवाहतूक आणि विमा खर्चावर होण्याची शक्यता असते.
त्यामुळे सौदी अरेबियातील ऊर्जा प्रकल्पावर झाल्याचा दावा करण्यात आलेला हल्ला हा केवळ स्थानिक घटना मानली जात नाही. याचा परिणाम संपूर्ण मध्य पूर्वेतील सुरक्षा समीकरणावर होऊ शकतो.
अमेरिका-इराण युद्ध आणखी विस्तारण्याची शक्यता?
अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संघर्षात इतर प्रादेशिक शक्ती किंवा इराणशी संबंधित सशस्त्र गट सक्रिय झाल्यास परिस्थिती आणखी गंभीर होऊ शकते. हुती बंडखोर, इराक आणि सीरियातील विविध गट तसेच लेबनॉनमधील हिजबुल्लाह यांसारख्या संघटनांमुळे या संघर्षाचे अनेक स्तर तयार होऊ शकतात.
सौदी अरेबियावर हल्ले वाढले आणि त्याला प्रत्युत्तर देण्यासाठी सौदीने व्यापक लष्करी कारवाई केली, तर संघर्षाची व्याप्ती आणखी वाढण्याची शक्यता आहे.
जगाचे लक्ष आता पाकिस्तानकडे
सौदी अरेबियावर झालेल्या हल्ल्यानंतर आता सर्वात मोठा प्रश्न पाकिस्तानच्या भूमिकेचा आहे. पाकिस्तान सौदी अरेबियाच्या सुरक्षेसाठी प्रत्यक्ष लष्करी मदत करणार का, की राजनैतिक मार्गाने परिस्थिती हाताळण्याचा प्रयत्न करणार, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
दरम्यान, या संघर्षाचा पुढील टप्पा मध्य पूर्वेपुरता मर्यादित राहतो की त्याचा परिणाम जागतिक ऊर्जा बाजार आणि आंतरराष्ट्रीय व्यापारावर होतो, याकडेही जगाचे लक्ष लागले आहे. सध्या परिस्थिती अत्यंत संवेदनशील असून, पुढील काही दिवसांत अमेरिका, इराण, सौदी अरेबिया, पाकिस्तान आणि हुती बंडखोरांकडून होणाऱ्या हालचाली निर्णायक ठरू शकतात.
