Strait of Hormuz : आधी इराणवर अमेरिकेचा हल्ला, नंतर ट्रम्प यांचा धडकी भरवणारा दावा; म्हणाले, “होर्मुजवर आमचा ताबा”
अमेरिका आणि इराणमधील संघर्ष पुन्हा एकदा अत्यंत धोकादायक वळणावर पोहोचला आहे. Strait of Hormuz अर्थात Hormuz च्या सामरिक जलमार्गाजवळ अमेरिकेने इराणच्या लष्करी ठिकाणांवर हल्ले केल्यानंतर इराणनेही अमेरिकेच्या लष्करी तळांना लक्ष्य करत क्षेपणास्त्र आणि ड्रोन हल्ले केले आहेत. या पार्श्वभूमीवर अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी होर्मुज जलमार्गावर अमेरिकेचे वर्चस्व असल्याचा दावा केल्याने तणाव आणखी वाढला आहे.
अमेरिकेच्या ताज्या कारवाईत इराणच्या दक्षिण किनारपट्टीवरील लष्करी लक्ष्यांना आणि होर्मुज परिसरातील क्षेपणास्त्र प्रक्षेपकांना निशाणा बनवण्यात आले. अमेरिकेच्या म्हणण्यानुसार, इराणकडून व्यापारी जहाजांना धोका निर्माण होत असल्याने आणि जलमार्गात समुद्री सुरुंग पेरण्याची तयारी केली जात असल्याने ही कारवाई करण्यात आली. विशेषतः लाराक बेटावरील इराणी क्षेपणास्त्र प्रक्षेपकांवर अमेरिकेने हल्ला केल्याचे समोर आले आहे.
या हल्ल्यानंतर इराणनेही जोरदार प्रत्युत्तर दिले. इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्सने अमेरिकेच्या लष्करी ठिकाणांना लक्ष्य केल्याचे जाहीर केले. जॉर्डन, बहरीन आणि इराकमधील अमेरिकेशी संबंधित लष्करी ठिकाणांवर क्षेपणास्त्रे आणि ड्रोन डागण्यात आल्याची माहिती समोर आली आहे.
Related News
सर्वोच्च न्यायालयाचा निवडणूक आयोगाला दणका! रेकॉर्ड सादर करा, अन्यथा प्रतिकूल निष्कर्ष
समाजवादी पक्षाला भाजपचा मोठा धक्का! तीन आमदारांचा पक्षप्रवेश
मोठी बातमी! शेतकऱ्यांना दिवाळीपूर्वी 5 हजार रुपये; मुख्यमंत्र्यांची मोठी घोषणा
‘पप्पा, मला वाचवा…’ 11 वर्षांच्या मुलाचे अखेरचे शब्द आठवून शेखर सुमन भावूक
भारताच्या सीमेजवळ चीनची मोठी खेळी! बांगलादेशचा 335 दशलक्ष डॉलरचा करार
राहुल गांधी यांनी गर्भवती महिला पत्रकाराला धक्का दिला? भाजपचा गंभीर आरोप
Jio AI Glasses: टेक्नोलॉजीत जिओची मोठी झेप! चष्म्यातून होणार UPI पेमेंट, पाहा 7 जबरदस्त फीचर्स
ऐश्वर्याची अमिताभ बच्चन यांच्यासाठी खास पोस्ट; नेटकऱ्यांचा टोला, 5 मुद्द्यांवर रंगली चर्चा!
जंतर-मंतरवर आंदोलन बंद? गृह मंत्रालयाचा मोठा निर्णय; 3 नवीन ठिकाणे निश्चित!
ध्रुव राठी महिन्याला 60 लाख कमावतो? 58 कोटींच्या संपत्तीच्या दाव्यामागचं सत्य!
विधान परिषद निवडणूक 2026: पुणे विभागात महायुतीचे जोरदार शक्तिप्रदर्शन; प्रचाराचा दणदणीत शुभारंभ!
ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्यावरून राहुल गांधी आक्रमक; मोदी सरकारला म्हणाले, “आम्हाला हेच हवंय!”
ट्रम्प यांचा मोठा दावा
या वाढत्या संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणला थेट इशारा देताना होर्मुज जलमार्गाबाबत मोठा दावा केला आहे. ट्रम्प यांच्या म्हणण्यानुसार, अमेरिकेने होर्मुजवर जवळपास नियंत्रण मिळवले आहे. तसेच अमेरिकेच्या हल्ल्यांमुळे आणि निर्बंधांमुळे इराणची अर्थव्यवस्था मोठ्या संकटात सापडली असल्याचे त्यांनी म्हटले आहे.
ट्रम्प यांनी इराणसोबत तडजोड करण्याची अमेरिकेची तयारी असल्याच्या वृत्तांनाही नकार दिला. इराणला चर्चेच्या टेबलावर आणण्यासाठी अमेरिकेकडून दबाव आणला जात असल्याचे वृत्त चुकीचे असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. सध्याची परिस्थिती अमेरिकेसाठी अधिक अनुकूल असल्याचा दावा करत ट्रम्प यांनी इराणविरोधातील कठोर भूमिका कायम ठेवली आहे.
होर्मुज जलमार्गावर अमेरिकेचे नियंत्रण असल्याचा दावा याआधीही ट्रम्प यांनी केला होता. मात्र, इराणने हे दावे सातत्याने फेटाळले आहेत. तेहरानच्या म्हणण्यानुसार, हा सामरिक जलमार्ग आपल्या नियंत्रणाखाली असून त्यावर इराणचा प्रभाव कायम आहे.
इराणचा जॉर्डनमध्ये पलटवार
अमेरिकेच्या हल्ल्याला प्रत्युत्तर म्हणून इराणने जॉर्डनमधील अमेरिकन लष्करी उपस्थितीला लक्ष्य केले. इराणच्या IRGC ने जॉर्डनमधील अमेरिकन मरीनच्या तळावर बॅलेस्टिक क्षेपणास्त्र हल्ला केल्याचा दावा केला आहे. हा हल्ला अकाबाच्या आखाताजवळील अमेरिकन लष्करी ठिकाणाला लक्ष्य करून करण्यात आल्याचे इराणकडून सांगण्यात आले.
मात्र, इराणकडून अमेरिकन सैनिक मोठ्या संख्येने ठार झाल्याचा दावा करण्यात आला असला, तरी अमेरिकन अधिकाऱ्यांनी हा दावा फेटाळला आहे. जॉर्डनच्या लष्कराने दिलेल्या माहितीनुसार, इराणमधून आलेल्या 13 बॅलेस्टिक क्षेपणास्त्रांपैकी 10 क्षेपणास्त्रे हवेतच नष्ट करण्यात आली, तर तीन क्षेपणास्त्रे लोकवस्तीपासून दूर भागात पडली. या हल्ल्यात कोणतीही जीवितहानी झाल्याची अधिकृत माहिती देण्यात आलेली नाही.
याआधीही इराणकडून जॉर्डनमधील अमेरिकन तळांवर क्षेपणास्त्र हल्ले करण्यात आले होते. जॉर्डन हा अमेरिकेचा महत्त्वाचा मित्रदेश असून तेथे अमेरिकन लष्कराची उपस्थिती आहे. त्यामुळे इराणकडून जॉर्डनला लक्ष्य केल्याने संघर्षाचा विस्तार आणखी मोठ्या भौगोलिक क्षेत्रात होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
Hormuz जलमार्गामुळे जगाची चिंता वाढली
Strait of Hormuz हा जगातील सर्वात महत्त्वाच्या तेलवाहतूक मार्गांपैकी एक आहे. आखाती देशांमधून बाहेर जाणाऱ्या मोठ्या प्रमाणातील कच्च्या तेलाची वाहतूक या जलमार्गातून होते. त्यामुळे येथे निर्माण होणारा कोणताही लष्करी किंवा सुरक्षेचा धोका थेट जागतिक ऊर्जा बाजारावर परिणाम करू शकतो.
अमेरिका-इराण संघर्ष पुन्हा तीव्र झाल्यानंतर कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये वाढ झाली आहे. रॉयटर्सच्या माहितीनुसार, 2 सप्टेंबर रोजी ब्रेंट क्रूड सुमारे 0.8 टक्क्यांनी वाढून 95.40 डॉलर प्रति बॅरलवर पोहोचले, तर WTI सुमारे 0.5 टक्क्यांनी वाढून 90.66 डॉलरवर गेले. Hormuz मधून पूर्वी जागतिक तेलपुरवठ्याच्या सुमारे 20 टक्के वाहतूक होत असल्याने संघर्ष लांबल्यास त्याचा परिणाम भारतासह अनेक देशांच्या अर्थव्यवस्थांवर होऊ शकतो.
दरम्यान, Hormuz परिसरातील सुरक्षेच्या परिस्थितीमुळे व्यापारी जहाजांची वाहतूकही प्रभावित झाली आहे. काही तेलवाहू जहाजांवर हल्ले झाल्याने आणि जहाजांना सुरक्षित मार्गासाठी पर्यायी व्यवस्था करावी लागत असल्याने या महत्त्वाच्या जलमार्गाबाबत आंतरराष्ट्रीय पातळीवर चिंता वाढली आहे.
संघर्ष आणखी भडकण्याची शक्यता
अमेरिका आणि इराण यांच्यातील तणाव आता केवळ दोन्ही देशांपुरता मर्यादित राहिलेला नाही. जॉर्डन, बहरीन, इराक आणि आखाती भागातील अमेरिकन लष्करी ठिकाणेही या संघर्षाच्या कक्षेत आली आहेत. त्यामुळे हा संघर्ष व्यापक प्रादेशिक युद्धात बदलण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
एका बाजूला ट्रम्प प्रशासन इराणवर आर्थिक आणि लष्करी दबाव वाढवत आहे, तर दुसऱ्या बाजूला इराणने कोणत्याही हल्ल्याला प्रत्युत्तर देण्याची भूमिका घेतली आहे. अशा परिस्थितीत होर्मुज जलमार्गातील संघर्ष हा केवळ अमेरिका-इराण संघर्ष न राहता जागतिक ऊर्जा पुरवठा, तेलाच्या किमती आणि आंतरराष्ट्रीय व्यापारासाठी मोठे आव्हान ठरू शकतो.
सध्या सर्वांचे लक्ष Hormuz जलमार्गातील पुढील घडामोडींवर आहे. अमेरिकेने आपले वर्चस्व असल्याचा दावा केला असला, तरी इराणकडून होणारा प्रतिकार कायम आहे. त्यामुळे आगामी काळात अमेरिका आणि इराण यांच्यात आणखी लष्करी संघर्ष होतो की राजनैतिक मार्गाने तोडगा निघतो, याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.
