पीरियडमध्ये रक्ताच्या गुठळ्या पडतात? ‘ही’ 7 धोक्याची लक्षणे अजिबात दुर्लक्षित करू नका; जाणून घ्या कारणे, उपाय आणि डॉक्टरांचा सल्ला
मासिक पाळीदरम्यान रक्ताच्या गुठळ्या (Blood Clots) दिसणे ही अनेक महिलांसाठी चिंतेची बाब असते. गुठळ्या पडल्या की मनात लगेच प्रश्न निर्माण होतो – हे सामान्य आहे का? की एखाद्या गंभीर आजाराचे लक्षण आहे? स्त्रीरोगतज्ज्ञांच्या मते, पाळीच्या पहिल्या किंवा दुसऱ्या दिवशी लहान आकाराच्या रक्ताच्या गुठळ्या पडणे ही शरीराची नैसर्गिक प्रक्रिया आहे. मात्र मोठ्या आकाराच्या गाठी, अतिरक्तस्त्राव, तीव्र वेदना किंवा वारंवार गुठळ्या पडत असतील तर त्याकडे दुर्लक्ष करणे धोकादायक ठरू शकते.
महिलांच्या आरोग्याशी संबंधित हा विषय अत्यंत महत्त्वाचा असून प्रत्येक महिलेला पाळीतील बदलांची योग्य माहिती असणे गरजेचे आहे. योग्य वेळी समस्या ओळखल्यास गंभीर आजार टाळता येऊ शकतात.
Related News
7 मोठे निर्णय: तुकाराम मुंढे यांचा धडाकेबाज प्रहार, अक्कलकोटमध्ये भेसळखोरांना १६ हजारांचा दंड
National Doctors Day 2026 : टीव्ही मालिकांमधील डॉक्टरकीचे 10 भन्नाट किस्से; ‘आय अॅम सॉरी’पासून आयसीयूमधील ड्रामापर्यंत धक्कादायक वास्तव!
तुकाराम मुंढेंचा मोठा अॅक्शन मोड! मुंबईतील 6 नामांकित हॉटेल्सचे परवाने निलंबित
धक्कादायक! भारतात लहान वयात मोतीबिंदू वाढण्यामागची 5 कारणे, डॉक्टरांचा गंभीर इशारा
PM Family Care Tracker Scheme: प्रत्येक कुटुंबासाठी डिजिटल हेल्थ प्रोफाइल, जाणून घ्या 7 महत्त्वाचे फायदे
मटण खाल्ल्यानंतर पत्नीचा मृत्यू, पती आयसीयूमध्ये; नाशिकातील धक्कादायक घटना ; 2 मोठे अपडेट्स
Harsh Mahajan Health News: आंदोलनादरम्यान भाजप खासदार हर्ष महाजन यांना अचानक भोवळ; 7 मोठ्या घडामोडी, प्रकृतीबाबत दिलासादायक अपडेट
डोंबिवलीतील एलपीजो रुग्णालयावर गंभीर आरोप; 7 मोठे प्रश्न उपस्थित, मनसेची चौकशीची मागणी
तुकाराम मुंडेंचा धडाकेबाज ‘मुंडे पॅटर्न’; गुटखा माफियांना मोठा इशारा; 30 दिवसांत 900 धाडी, 457 अटक!
दिवसभर घरात राहणे ठरू शकते घातक! 7 गंभीर आजारांचा वाढतो धोका
पद्मभूषण स्वीकारताना अल्का याज्ञिक यांना हात धरून का न्यावं लागलं? 2 वर्षांच्या कठीण आजारानंतर गायिकेचा भावूक खुलासा
नागपूरच्या प्रसिद्ध डॉक्टरांचा केबिनमध्ये गूढ मृत्यू ; 5 इंजेक्शन्समुळे ओव्हरडोस?
पीरियड पाळीत रक्ताच्या गुठळ्या का पडतात?
मासिक पाळीदरम्यान गर्भाशयाचे आतील अस्तर म्हणजेच एंडोमेट्रियम शरीराबाहेर टाकले जाते. या प्रक्रियेत रक्त, ऊती आणि प्रथिने एकत्र येऊन लहान गुठळ्या तयार होतात. शरीर जास्त रक्तस्त्राव होऊ नये म्हणून नैसर्गिकरित्या रक्त गोठविणारे घटक तयार करते. रक्ताचा प्रवाह जास्त असल्यास हे घटक पूर्णपणे कार्य करू शकत नाहीत आणि त्यामुळे रक्ताच्या गुठळ्या दिसतात.बहुतेक वेळा या गुठळ्या पूर्णपणे सामान्य असतात.
कोणत्या आकाराच्या गुठळ्या सामान्य मानल्या जातात?
स्त्रीरोगतज्ज्ञांच्या मते मटारच्या दाण्याएवढ्या किंवा छोट्या नाण्याएवढ्या गुठळ्या पाळीच्या सुरुवातीच्या दिवसांत दिसणे सामान्य आहे. अशा गुठळ्यांमुळे घाबरण्याची गरज नसते.
मात्र जर गुठळ्या वारंवार मोठ्या आकाराच्या म्हणजे सुमारे २.५ सेंटीमीटरपेक्षा मोठ्या असतील तर वैद्यकीय तपासणी आवश्यक ठरते.
मोठ्या गुठळ्या पडण्यामागील कारणे
रक्ताच्या मोठ्या गाठी पडण्यामागे अनेक वैद्यकीय कारणे असू शकतात.
- गर्भाशयातील फायब्रॉइड्स
- एंडोमेट्रिओसिस
- अॅडेनोमायोसिस
- हार्मोनल असंतुलन
- थायरॉईड विकार
- पीसीओएस
- रक्त गोठण्याचे विकार
- अॅनिमिया
- काही वेळा गर्भधारणेशी संबंधित गुंतागुंत
या सर्व स्थितींमध्ये वेळेवर उपचार आवश्यक असतात.
ही 7 धोक्याची लक्षणे दिसत असतील तर डॉक्टरांचा सल्ला घ्या
१. प्रत्येक पाळीत मोठ्या गुठळ्या पडणे.
२. दर एक-दोन तासांनी पॅड बदलावे लागणे.
३. सात दिवसांपेक्षा जास्त काळ रक्तस्त्राव होणे.
४. तीव्र पोटदुखी किंवा असह्य कळा.
५. चक्कर येणे, अशक्तपणा किंवा सतत थकवा.
६. दोन पाळ्यांच्या मध्ये रक्तस्त्राव होणे.
७. रजोनिवृत्तीनंतर पुन्हा रक्तस्त्राव सुरू होणे.
यापैकी कोणतेही लक्षण आढळल्यास स्त्रीरोगतज्ज्ञांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
रक्ताच्या गुठळ्या कमी करण्यासाठी जीवनशैलीत करा हे बदल
निरोगी जीवनशैलीमुळे मासिक पाळी नियमित राहण्यास मदत होते.
लोहयुक्त आहार घ्या
हिरव्या पालेभाज्या, डाळी, कडधान्ये, राजमा, हरभरा, खजूर, मनुका, तीळ, अंडी आणि प्रथिनेयुक्त पदार्थ खावेत.
भरपूर पाणी प्या
शरीरात पाण्याची कमतरता होऊ देऊ नका. पुरेसे पाणी प्यायल्याने रक्ताभिसरण सुधारते.
नियमित व्यायाम करा
हलके चालणे, योगा, स्ट्रेचिंग आणि श्वसनाचे व्यायाम मासिक पाळीतील त्रास कमी करण्यात मदत करतात.
वजन नियंत्रणात ठेवा
लठ्ठपणामुळे हार्मोनल असंतुलन वाढू शकते. त्यामुळे योग्य वजन राखणे महत्त्वाचे आहे.
तणाव कमी करा
तणावाचा परिणाम हार्मोन्सवर होतो. ध्यान, योग आणि पुरेशी झोप घेणे फायदेशीर ठरते.
घरगुती उपाय कितपत उपयुक्त?
घरगुती उपाय हे वैद्यकीय उपचारांचा पर्याय नाहीत. मात्र ते लक्षणे कमी करण्यात मदत करू शकतात.
- गरम पाण्याच्या पिशवीने शेक द्या.
- कोमट पाणी प्या.
- हलका व्यायाम करा.
- पोषक आहार घ्या.
- धूम्रपान आणि मद्यपान टाळा.
- पुरेशी विश्रांती घ्या.
अॅनिमियापासून सावध राहा
अतिरिक्त रक्तस्त्रावामुळे शरीरात हिमोग्लोबिन कमी होऊ शकते. त्यामुळे थकवा, चक्कर येणे, धाप लागणे, त्वचा फिकट पडणे अशी लक्षणे दिसू शकतात.अशा वेळी रक्त तपासणी करून डॉक्टरांच्या सल्ल्याने उपचार घेणे आवश्यक आहे.
कोणत्या महिलांनी विशेष काळजी घ्यावी?
- पीसीओएस असलेल्या महिला
- थायरॉईडचे रुग्ण
- फायब्रॉइड्स असलेल्या महिला
- एंडोमेट्रिओसिसचा त्रास असलेल्या महिला
- रक्तक्षय असलेल्या महिला
- ४० वर्षांवरील महिला
डॉक्टरांकडे कधी जायचे?
जर खालील समस्या सतत जाणवत असतील तर विलंब करू नका.
- वारंवार मोठ्या रक्तगाठी पडणे
- प्रचंड रक्तस्त्राव
- तीव्र वेदना
- तापासह रक्तस्त्राव
- दुर्गंधीयुक्त स्त्राव
- अचानक पाळीच्या स्वरूपात बदल
मासिक पाळीदरम्यान लहान रक्ताच्या गुठळ्या पडणे ही बहुतांश वेळा सामान्य बाब असते. मात्र मोठ्या गुठळ्या, अतिरक्तस्त्राव, तीव्र वेदना किंवा वारंवार होणारा त्रास शरीरातील गंभीर आजाराचे संकेत असू शकतात. अशा वेळी स्वतःहून औषधे घेण्यापेक्षा स्त्रीरोगतज्ज्ञांचा सल्ला घेणे हा सर्वात सुरक्षित पर्याय आहे. योग्य आहार, नियमित व्यायाम, पुरेसे पाणी, तणावमुक्त जीवनशैली आणि वेळेवर तपासणी यामुळे मासिक पाळीचे आरोग्य चांगले राखता येते.
