मुंबई : अन्न व औषध प्रशासन (FDA) आयुक्त म्हणून पदभार स्वीकारल्यानंतर तुकाराम मुंडे यांनी राज्यभरात अन्नसुरक्षा आणि जनतेच्या आरोग्याशी संबंधित विषयांवर आक्रमक भूमिका घेतली आहे. केवळ एका महिन्याच्या कालावधीत राज्यभरात 904 ठिकाणी धाडी टाकत प्रशासनाने गुटखा, पान मसाला, भेसळयुक्त अन्नपदार्थ आणि नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या आस्थापनांविरोधात मोठी कारवाई केली आहे. या कारवाईत तब्बल 34 कोटी 66 लाख 90 हजार 624 रुपयांचा प्रतिबंधित गुटखा आणि पान मसाल्याचा साठा जप्त करण्यात आला असून 457 जणांना अटक करण्यात आली आहे. तसेच 42 वाहने जप्त करण्यात आली आहेत.
या धडाकेबाज मोहिमेमुळे राज्यभरातील अवैध व्यवसाय करणाऱ्यांमध्ये मोठी खळबळ उडाली असून, प्रशासनाचा कठोर संदेश स्पष्टपणे पोहोचला आहे. तुकाराम मुंडे यांच्या या कार्यपद्धतीला आता ‘मुंडे पॅटर्न’ म्हणून ओळख मिळू लागली आहे.
30 दिवसांत धडाकेबाज कारवाई
FDAच्या आकडेवारीनुसार, मागील 30 दिवसांत राज्यभरात विविध जिल्ह्यांमध्ये एकूण 904 धाडी टाकण्यात आल्या. प्रतिबंधित गुटखा, पान मसाला आणि इतर तंबाखूजन्य पदार्थांचा मोठा साठा जप्त करण्यात आला. अनेक ठिकाणी नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या आस्थापनांवर थेट कारवाई करत त्यांना सील करण्यात आले.
Related News
या मोहिमेत सहभागी अधिकाऱ्यांनी उत्पादन, साठवणूक, वाहतूक आणि विक्रीच्या संपूर्ण साखळीवर लक्ष केंद्रित केले. त्यामुळे केवळ किरकोळ विक्रेतेच नव्हे तर मोठ्या प्रमाणावर अवैध व्यवसाय करणाऱ्यांनाही फटका बसला आहे.
गुटखा माफियांवर MCOCAचा इशारा
गुटखा माफियांविरोधातील कारवाई अधिक कठोर करण्यासाठी मुंडे प्रशासनाने महाराष्ट्र संघटित गुन्हेगारी नियंत्रण कायदा (MCOCA) लागू करण्याचे संकेत दिले आहेत. यामुळे संघटित स्वरूपात गुटखा व्यवसाय करणाऱ्या टोळ्यांवर अधिक प्रभावी कारवाई होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
अवैध तंबाखू व्यवसायामुळे राज्याच्या महसुलाचे नुकसान होत असल्याबरोबरच नागरिकांच्या आरोग्यावरही गंभीर परिणाम होत असल्याने प्रशासनाने आता शून्य सहनशीलतेची भूमिका स्वीकारली आहे.
हॉटेल आणि रेस्टॉरंटसाठी नवे नियम
FDAने हॉटेल, रेस्टॉरंट आणि ढाबा चालकांसाठीही महत्त्वाचे निर्देश जारी केले आहेत. राज्यातील प्रत्येक ग्राहकाला स्वच्छ आणि मोफत पिण्याचे पाणी उपलब्ध करून देणे बंधनकारक करण्यात आले आहे.
यापुढे ग्राहकांवर मिनरल वॉटर खरेदीची सक्ती केल्यास संबंधित आस्थापनाविरुद्ध कारवाई केली जाणार आहे. ग्राहकांच्या मूलभूत हक्कांचे संरक्षण करण्यासाठी हा निर्णय महत्त्वाचा मानला जात आहे.
रुग्णालयांनाही दिला इशारा
खासगी रुग्णालयांकडून रुग्णांना स्वतःच्या संलग्न मेडिकल स्टोअरमधूनच औषधे खरेदी करण्यास भाग पाडले जात असल्याच्या तक्रारी सातत्याने समोर येत होत्या.
या पार्श्वभूमीवर FDAने स्पष्ट केले आहे की, रुग्ण कोणत्याही परवानाधारक मेडिकल स्टोअरमधून औषधे खरेदी करू शकतो. एखाद्या विशिष्ट मेडिकलमधूनच औषधे घेण्याची सक्ती करणाऱ्या रुग्णालयांवर कायदेशीर कारवाई करण्यात येईल.
या निर्णयामुळे रुग्णांना औषधांच्या किमतींची तुलना करून स्वस्त पर्याय निवडण्याचे स्वातंत्र्य मिळणार आहे.
भेसळयुक्त अन्नाविरोधात विशेष मोहीम
दूध, मावा, तूप, खाद्यतेल, मिठाई आणि इतर दुग्धजन्य पदार्थांमधील भेसळ रोखण्यासाठी विशेष तपासणी मोहीम राबवण्यात येत आहे. सणासुदीच्या काळात अशा कारवायांना अधिक गती दिली जाणार असल्याचे संकेतही प्रशासनाने दिले आहेत.
भेसळयुक्त अन्नपदार्थांमुळे नागरिकांच्या आरोग्यावर गंभीर परिणाम होऊ शकतात. त्यामुळे उत्पादनापासून विक्रीपर्यंत संपूर्ण साखळीवर FDAची नजर राहणार आहे.
ऑनलाइन फूड डिलिव्हरी कंपन्यांवरही लक्ष
अलीकडच्या काळात ऑनलाइन फूड डिलिव्हरीचा वापर मोठ्या प्रमाणात वाढला आहे. त्यामुळे फूड डिलिव्हरी प्लॅटफॉर्म्स तसेच त्यांच्याशी संलग्न असलेल्या रेस्टॉरंट्सचीही तपासणी सुरू करण्यात आली आहे.
अन्नसुरक्षा नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या आस्थापनांवर दंडात्मक कारवाई करण्यात येत असून, ग्राहकांना सुरक्षित आणि दर्जेदार अन्न मिळावे यासाठी FDAने कठोर भूमिका घेतली आहे.
मुंबईच्या इडली-डोशावरही FDAची नजर
मुंबईसह राज्यातील विविध भागांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर विकल्या जाणाऱ्या इडली, डोसा, सांबार आणि इतर खाद्यपदार्थांच्या गुणवत्तेची तपासणीही सुरू करण्यात आली आहे.
खाद्यपदार्थ तयार करताना स्वच्छता, दर्जेदार कच्चा माल आणि अन्नसुरक्षा नियमांचे पालन होत आहे का, यावर विशेष भर दिला जात आहे.
457 जण अटकेत, 42 वाहने जप्त
गेल्या 30 दिवसांत झालेल्या कारवाईत 457 आरोपींना अटक करण्यात आली आहे. तसेच अवैध वाहतूक करणारी 42 वाहने जप्त करण्यात आली.
याशिवाय अनेक ठिकाणी आरोग्याशी तडजोड करणाऱ्या आस्थापना सील करण्यात आल्या असून, पुढील काळातही ही मोहीम अधिक तीव्र करण्याचे संकेत प्रशासनाने दिले आहेत.
जनतेच्या आरोग्याला सर्वोच्च प्राधान्य
FDAच्या या मोहिमेचा मुख्य उद्देश नागरिकांना सुरक्षित, स्वच्छ आणि दर्जेदार अन्न उपलब्ध करून देणे हा आहे. गुटखा, भेसळयुक्त अन्नपदार्थ, नियमबाह्य व्यवसाय आणि ग्राहकांची फसवणूक करणाऱ्या आस्थापनांविरोधात सातत्याने कारवाई सुरू ठेवण्याचा निर्धार प्रशासनाने व्यक्त केला आहे.
विशेष म्हणजे, ग्राहकांनाही संशयास्पद अन्नपदार्थ, भेसळ, अवैध विक्री किंवा नियमांचे उल्लंघन दिसून आल्यास तक्रार करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
‘मुंडे पॅटर्न’ किती प्रभावी ठरणार?
तुकाराम मुंडे यांच्या प्रशासनशैलीची ओळख कठोर शिस्त, वेगवान निर्णय आणि तातडीच्या अंमलबजावणीसाठी आहे. FDAमध्येही त्याच शैलीचा प्रभाव दिसून येत असून, अल्पावधीत झालेल्या कारवायांमुळे राज्यभरात प्रशासनाचा धाक निर्माण झाला आहे.
तथापि, या मोहिमेचे दीर्घकालीन यश सातत्यपूर्ण अंमलबजावणी, नियमित तपासणी आणि दोषींवर प्रभावी कायदेशीर कारवाई यावर अवलंबून असेल. आगामी काळात ‘मुंडे पॅटर्न’ अन्नसुरक्षेच्या क्षेत्रात कायमस्वरूपी बदल घडवतो का, याकडे संपूर्ण राज्याचे लक्ष लागले आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/raj-thackerays-jain-delegation-made-a-clear-gesture-carpet-taka/
