मुंबईकरांसाठी अभिमानाची आणि दिलासादायक अशी एक महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे. समुद्रकिनाऱ्यांवर वाढत चाललेला प्लास्टिक आणि तरंगत्या कचऱ्याचा प्रश्न सोडवण्यासाठी आता बृहन्मुंबई महानगरपालिका (BMC) आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या मदतीने मैदानात उतरली आहे. समुद्रातील कचरा हटवण्यासाठी BMCने दोन चालकविरहित इलेक्ट्रिक बोटी तैनात केल्या असून, या बोटी गेटवे ऑफ इंडिया आणि बढवार पार्क परिसरात कार्यरत आहेत.
मुंबईच्या समुद्रात दररोज मोठ्या प्रमाणात प्लास्टिक, बाटल्या, थर्माकोल, पिशव्या आणि विविध प्रकारचा कचरा टाकला जातो. त्यामुळे समुद्राचे प्रदूषण वाढत असून समुद्री जीवांनाही त्याचा गंभीर फटका बसत आहे. पर्यटकांसाठी आकर्षण असलेले समुद्रकिनारे आणि सागरी भागही अस्वच्छ होत असल्याने BMCने ही हायटेक मोहीम सुरू केली आहे.
महानगरपालिकेच्या माहितीनुसार, या इलेक्ट्रिक बोटींच्या मदतीने दररोज सुमारे 80 ते 90 किलो तरंगता कचरा गोळा केला जात आहे. विशेष म्हणजे या बोटी पूर्णपणे इलेक्ट्रिक असून रिमोट कंट्रोलच्या सहाय्याने चालवल्या जातात. त्यामुळे मानवी श्रम कमी होण्यास मदत होत आहे.
Related News
देशातील पहिला आधुनिक प्रयोग
किनारी भाग आणि समुद्र परिसर स्वच्छ ठेवण्यासाठी अशा प्रकारच्या आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करणारी BMC ही देशातील पहिली महानगरपालिका ठरली आहे. स्वच्छता आणि घनकचरा व्यवस्थापन सुधारण्यासाठी राबवण्यात येणाऱ्या उपक्रमांच्या मालिकेतील हा एक महत्त्वाचा भाग मानला जात आहे.
पूर्वी समुद्रातील कचरा हाताने गोळा करावा लागत होता. मात्र हे काम वेळखाऊ, धोकादायक आणि खर्चिक ठरत होते. अनेक वेळा समुद्राच्या आतमध्ये साचलेला कचरा काढणे शक्य होत नव्हते. आता चालकविरहित बोटींच्या मदतीने दूरवरचा कचराही सहज गोळा करता येत आहे.
रिमोट कंट्रोल बोटींची खासियत काय?
या बोटी पूर्णपणे इलेक्ट्रिक तंत्रज्ञानावर आधारित आहेत. त्यामध्ये सोलर पॅनेल बसवण्यात आले असून त्यामुळे बोटीची ऊर्जा क्षमता वाढते. एका चार्जमध्ये या बोटी जवळपास 500 मीटर परिसरात कार्य करू शकतात.
प्रकल्प प्रमुख निलेश वाकोडे यांनी या उपक्रमाबाबत माहिती देताना सांगितले की, “समुद्रातील कचरा हाताने गोळा करणे अत्यंत कठीण आणि वेळखाऊ काम आहे. त्यामुळे आता रिमोट कंट्रोलवर चालणाऱ्या चालकविरहित बोटींचा वापर करण्यात येत आहे. या बोटी समुद्रातील तरंगता कचरा गोळा करतात. त्यानंतर कचऱ्याचे वर्गीकरण करून तो पुनर्वापरासाठी पाठवला जातो.”
या बोटी विशेष प्रकारच्या नेट आणि संकलन प्रणालीने सुसज्ज आहेत. समुद्राच्या पृष्ठभागावर तरंगणारा प्लास्टिक आणि इतर कचरा त्या सहज गोळा करतात. त्यामुळे समुद्रातील प्रदूषण कमी होण्यास मदत होत आहे.
समुद्री जीवांसाठीही फायदेशीर
समुद्रातील प्लास्टिक प्रदूषण हा जागतिक स्तरावरील गंभीर विषय बनला आहे. प्लास्टिकमुळे मासे, कासव आणि इतर समुद्री जीवांच्या जीविताला धोका निर्माण होतो. अनेक वेळा हे प्राणी प्लास्टिक गिळतात किंवा त्यामध्ये अडकतात.
BMCच्या या मोहिमेमुळे समुद्रातील प्लास्टिकचे प्रमाण कमी होण्यास मदत होणार आहे. परिणामी समुद्री पर्यावरणाचे संरक्षण होण्यास हातभार लागेल. पर्यावरणप्रेमींनीही या उपक्रमाचे स्वागत केले आहे.
मुंबईच्या सौंदर्यात भर
गेटवे ऑफ इंडिया परिसर हा मुंबईतील सर्वात प्रसिद्ध पर्यटन स्थळांपैकी एक आहे. दररोज हजारो पर्यटक येथे भेट देतात. मात्र समुद्रात दिसणारा कचरा हा मुंबईच्या प्रतिमेला धक्का देणारा ठरत होता.
आता या स्वच्छता मोहिमेमुळे समुद्र अधिक स्वच्छ आणि आकर्षक दिसण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. मुंबईच्या सौंदर्यात भर पडण्यासोबतच पर्यटकांनाही चांगला अनुभव मिळणार आहे.
भविष्यात आणखी बोटींची शक्यता
सध्या दोन बोटींची चाचणी सुरू असून भविष्यात हा प्रकल्प अधिक विस्तारला जाऊ शकतो. मुंबईतील इतर समुद्रकिनारे आणि खाड्यांमध्येही अशा बोटी तैनात करण्याचा विचार BMCकडून केला जाऊ शकतो.
विशेष म्हणजे या उपक्रमामुळे मनुष्यबळावरील ताण कमी होणार असून स्वच्छता प्रक्रिया अधिक वेगवान आणि प्रभावी होणार आहे. पर्यावरणपूरक तंत्रज्ञानाचा वापर करून समुद्र स्वच्छ ठेवण्याच्या दिशेने मुंबईने एक महत्त्वाचे पाऊल टाकल्याचे मानले जात आहे.
मुंबईसाठी सकारात्मक संदेश
स्वच्छता, पर्यावरण संरक्षण आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाचा संगम साधणारी ही मोहीम मुंबईसाठी सकारात्मक संदेश देणारी ठरत आहे. वाढत्या प्रदूषणाच्या पार्श्वभूमीवर अशा प्रकारचे उपक्रम इतर शहरांसाठीही प्रेरणादायी ठरू शकतात.
मुंबईकरांनीही समुद्रात कचरा न टाकता स्वच्छता राखण्याची जबाबदारी पार पाडल्यास या मोहिमेला अधिक यश मिळू शकते. BMCची ही हायटेक मोहीम सध्या शहरात चर्चेचा विषय ठरत असून भविष्यात समुद्र स्वच्छतेत मोठा बदल घडवू शकते.
read also : https://ajinkyabharat.com/explosive-rise-of-cockroach-janata-party-huge-number-of-followers-in-5-days/
