Monsoon Update 2026 : पाऊस पडताच पेरणी करण्याची घाई करू नका; तज्ज्ञांचं शेतकऱ्यांना महत्त्वाचं आवाहन
परभणी : महाराष्ट्रात यंदाचा मान्सून वेळेवर दाखल होण्याची शक्यता हवामान विभागाने व्यक्त केली असून, त्यामुळे शेतकऱ्यांमध्ये खरीप हंगामाबाबत उत्साहाचं वातावरण निर्माण झालं आहे. राज्यातील अनेक भागांमध्ये मान्सूनपूर्व पावसाने हजेरी लावण्यास सुरुवात केली आहे. मात्र, या सुरुवातीच्या पावसामुळे पेरणीची घाई करू नका, असा अत्यंत महत्त्वाचा सल्ला कृषी तज्ज्ञांनी शेतकऱ्यांना दिला आहे.
वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठाच्या हवामानशास्त्र विभागाचे प्रमुख डॉ. कैलास डाखेरे यांनी स्पष्ट शब्दांत सांगितलं आहे की, “साधारण 75 ते 100 मिमी पाऊस झाल्याशिवाय शेतकऱ्यांनी पेरणी करू नये.” कारण सुरुवातीचा पाऊस हा अनेकदा मान्सूनपूर्व असतो आणि त्यानंतर दीर्घ खंड पडण्याची शक्यता असते. अशा परिस्थितीत पेरलेलं बियाणं उगवल्यानंतर कोमेजण्याचा धोका वाढतो.
Related News
7 फ्लॅट्स गिफ्ट करणाऱ्या प्रविण तरडेंचं आलिशान घर पाहून थक्क व्हाल; व्हाईट थीम आणि चुलीने जिंकली मनं
US-Iran संघर्षात मोठी दिलासादायक घडामोड! पुढील 30 दिवसांत होर्मुझ सामुद्रधुनी खुली होण्याची शक्यता
NEET Paper Leak : मोटेगावकरांचा ‘धक्कादायक’ व्हिडिओ व्हायरल, विद्यार्थ्यांवर तांब्यातील पाणी शिंपडल्याने 7 गंभीर प्रश्न उपस्थित
Eknath Shinde Delhi Visit : 7 जागांच्या चर्चेत मोठा ट्विस्ट? संजय शिरसाटांचा धडाकेबाज खुलासा
Megha Ghadge : “दारू ऑफर केली अन् संताप अनावर झाला”, मेघा घाडगेचा 5 धक्कादायक खुलासांचा स्फोट
‘Drishyam 3 ’चा बॉक्स ऑफिसवर धडाका; अवघ्या 3 दिवसांत 100 कोटींचा टप्पा पार
भीषण अपघातातून थोडक्यात बचाव! गायक गणेश शिंदे यांच्या टीमवर संकट, दोघींवर तातडीची शस्त्रक्रिया
29 मेपासून राज्यात मान्सूनपूर्व पावसाचा अंदाज
डॉ. डाखेरे यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, 29 मेपासून महाराष्ट्रातील अनेक भागांमध्ये मान्सूनपूर्व पावसाची शक्यता आहे. काही जिल्ह्यांमध्ये विजांच्या कडकडाटासह आणि वादळी वाऱ्यांसह पाऊस होऊ शकतो. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी हवामानाचा अंदाज पाहूनच शेतीची कामं करावीत, असंही त्यांनी आवाहन केलं.
यंदा मान्सून वेळेत येण्याची शक्यता असली तरी सुरुवातीच्या पावसावर विश्वास ठेवून पेरणी करणं धोकादायक ठरू शकतं. कारण खरीप हंगामाचं संपूर्ण गणित हे सातत्यपूर्ण पावसावर अवलंबून असतं.
गेल्यावर्षीची परिस्थिती वेगळी होती
डॉ. कैलास डाखेरे यांनी गेल्या वर्षीच्या हवामानाची आठवण करून देताना सांगितलं की, 15 मे ते 30 मे दरम्यान महाराष्ट्रात मोठ्या प्रमाणावर पाऊस झाला होता. त्यामुळे अनेक शेतकऱ्यांनी लवकर पेरण्या केल्या होत्या. पण यंदा तशी परिस्थिती अद्याप निर्माण झालेली नाही.
यंदा सुरुवातीच्या पावसाचा कालावधी मर्यादित असण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी संयम बाळगूनच निर्णय घ्यावा. अन्यथा दुबार पेरणीचं संकट ओढवू शकतं. दुबार पेरणीमुळे बियाणे, मजुरी आणि खतांचा अतिरिक्त खर्च वाढतो आणि आधीच आर्थिक अडचणीत असलेल्या शेतकऱ्यांवर मोठा भार पडतो.
शेतकऱ्यांसाठी 7 महत्त्वाच्या सूचना
1. 75 ते 100 मिमी पावसाची प्रतीक्षा करा
पुरेसा पाऊस झाल्याशिवाय पेरणी टाळा. जमिनीत पुरेशी ओल निर्माण होणं अत्यंत गरजेचं आहे.
2. हवामान अंदाजावर लक्ष ठेवा
दररोज हवामान विभाग आणि कृषी विद्यापीठाच्या सूचनांकडे लक्ष द्या.
3. बियाण्यांची गुणवत्ता तपासा
प्रमाणित आणि रोगमुक्त बियाण्यांचा वापर करा.
4. जलसंधारणाची तयारी करा
पहिल्या पावसाचं पाणी साठवण्यासाठी शेततळी आणि बांध दुरुस्त ठेवा.
5. दुबार पेरणीचा धोका टाळा
घाईने पेरणी केल्यास पाऊस खंडित झाल्यावर संपूर्ण पीक धोक्यात येऊ शकतं.
6. खत व्यवस्थापन योग्य करा
पहिल्या पावसानंतर लगेच खतांचा अति वापर टाळा.
7. विमा आणि नोंदी पूर्ण ठेवा
पीक विमा आणि शासकीय योजनांची माहिती वेळेत घ्या.
राज्यात वादळी पावसाचा धुमाकूळ
राज्यातील काही भागांमध्ये मान्सूनपूर्व पावसाने जोरदार हजेरी लावली आहे. कोकणातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये विजांच्या कडकडाटासह मुसळधार पाऊस झाला. सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात अनेक भागांत जोरदार सरी कोसळल्या. रत्नागिरी जिल्ह्यातील राजापूर येथे मुसळधार पावसामुळे रस्त्यांवर पाणी साचल्याचं चित्र पाहायला मिळालं.
रायगड जिल्ह्यातील माणगाव परिसरातही सकाळपासून ढगाळ वातावरण होतं आणि त्यानंतर मुसळधार पावसाने हजेरी लावली.
हिंगोली आणि नांदेडमध्ये शेतीचं नुकसान
मराठवाड्यातील काही जिल्ह्यांमध्ये वादळी वाऱ्यांसह झालेल्या पावसामुळे शेतीचं मोठं नुकसान झालं आहे. हिंगोली जिल्ह्यातील वसमत तालुक्यात वादळी पावसाने अक्षरशः धुमाकूळ घातला. केळीच्या बागा जमीनदोस्त झाल्या असून अनेक शेतकऱ्यांचं लाखोंचं नुकसान झालं आहे.
नांदेड जिल्ह्यातही जोरदार वाऱ्यामुळे शेती पिकांचं नुकसान झालं. काही ठिकाणी उभ्या पिकांवर वादळी वाऱ्याचा मोठा परिणाम झाला आहे.
मालेगावात कांदा भिजला
मालेगाव परिसरात अचानक आलेल्या पावसामुळे शेतकऱ्यांचा कांदा भिजल्याचं समोर आलं आहे. साठवणुकीत ठेवलेला कांदा ओला झाल्यामुळे शेतकऱ्यांचं मोठं आर्थिक नुकसान होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
अचानक होणारे हवामान बदल आणि अवकाळी पावसामुळे शेती व्यवस्थापन अधिक कठीण होत चाललं आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी हवामानाचा अचूक अंदाज घेऊनच निर्णय घेण्याची गरज आहे.
विदर्भात उष्णतेचा कहर कायम
राज्यात एका बाजूला वादळी पाऊस सुरू असताना दुसऱ्या बाजूला विदर्भात उष्णतेची तीव्र लाट कायम आहे. अमरावती, चंद्रपूर आणि वर्धा जिल्ह्यांना रेड अलर्ट जारी करण्यात आला आहे. तर नागपूर, यवतमाळ, गडचिरोली आणि अकोला जिल्ह्यांना ऑरेंज अलर्ट देण्यात आला आहे.
ब्रह्मपुरी येथे तब्बल 47.1 अंश सेल्सिअस तापमानाची नोंद झाली असून नागरिक उकाड्याने हैराण झाले आहेत. वाढत्या तापमानामुळे आरोग्याच्या समस्या वाढण्याची शक्यता देखील व्यक्त केली जात आहे.
हवामानातील बदलामुळे शेतीसमोर मोठं आव्हान
सध्या महाराष्ट्रात एकाच वेळी उष्णतेची लाट, वादळी पाऊस आणि मान्सूनपूर्व हालचाली दिसत आहेत. हवामानातील या तीव्र बदलांचा थेट परिणाम शेतीवर होत आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी पारंपरिक अंदाजांपेक्षा वैज्ञानिक माहिती आणि हवामान तज्ज्ञांच्या सूचनांवर भर देणं आवश्यक झालं आहे.
कृषी तज्ज्ञांच्या मते, हवामानातील अनिश्चितता वाढत असल्याने पुढील काळात शेती व्यवस्थापन अधिक नियोजनबद्ध करावं लागणार आहे. योग्य वेळी पेरणी, पाण्याचं व्यवस्थापन आणि हवामान आधारित निर्णय हेच यशस्वी शेतीचं प्रमुख सूत्र ठरणार आहे.
मान्सूनपूर्व पावसामुळे राज्यातील वातावरणात बदल झाला असला तरी शेतकऱ्यांनी संयम बाळगणं अत्यंत आवश्यक आहे. पहिल्या पावसाच्या उत्साहात पेरणी केल्यास मोठं नुकसान होऊ शकतं. त्यामुळे किमान 75 ते 100 मिमी पाऊस झाल्यानंतरच पेरणी करण्याचा सल्ला कृषी तज्ज्ञांनी दिला आहे.
यंदाचा खरीप हंगाम यशस्वी करण्यासाठी हवामानाचा अचूक अंदाज, वैज्ञानिक सल्ला आणि नियोजनबद्ध शेती हेच शेतकऱ्यांसाठी सर्वात मोठं शस्त्र ठरणार आहे.
