Breakup झालंय? मग सावधान! मानसिक धक्क्याचा हृदयावर होऊ शकतो परिणाम; तज्ज्ञांनी सांगितली महत्त्वाची लक्षणे
Breakup, जवळच्या व्यक्तीचा मृत्यू, विश्वासघात किंवा आयुष्यात अचानक घडलेली एखादी दुःखद घटना यामुळे मानसिक धक्का बसणे स्वाभाविक आहे. मात्र, तीव्र भावनिक तणावाचा परिणाम केवळ मनावरच होत नाही, तर काही परिस्थितींमध्ये त्याचा थेट परिणाम हृदयाच्या कार्यक्षमतेवरही होऊ शकतो. अशाच एका स्थितीला ‘ब्रोकन हार्ट सिंड्रोम’ किंवा वैद्यकीय भाषेत Takotsubo Cardiomyopathy असे म्हटले जाते.
‘ब्रोकन हार्ट’ हा केवळ भावनिक शब्दप्रयोग नसून, काही व्यक्तींमध्ये तीव्र मानसिक किंवा शारीरिक तणावानंतर हृदयाच्या स्नायूंच्या कार्यावर तात्पुरता परिणाम होऊ शकतो. या स्थितीची काही लक्षणे हृदयविकाराच्या झटक्यासारखी दिसू शकतात. त्यामुळे छातीत दुखणे किंवा श्वास घेण्यास त्रास होणे यांसारखी लक्षणे आल्यास त्याकडे दुर्लक्ष न करता तातडीने वैद्यकीय मदत घेणे महत्त्वाचे आहे.
काय आहे ब्रोकन हार्ट सिंड्रोम?
ब्रोकन हार्ट सिंड्रोम ही हृदयाच्या पंपिंग क्षमतेवर तात्पुरता परिणाम करणारी स्थिती आहे. तीव्र भावनिक ताण, अचानक मोठा धक्का किंवा काही वेळा शारीरिक तणावानंतर ही स्थिती उद्भवू शकते.
Related News
421 दिवसांपासून OTT टॉप 10 मध्ये ‘Mirzapur’; अजूनही प्रेक्षकांची पहिली पसंती!
Salman Khan ने घेतली वरुण शर्माची फिरकी; गणपती विसर्जनातील VIDEO तुफान व्हायरल
गॅस, ॲसिडिटी आणि बद्धकोष्ठतेचा त्रास? आहारात या भाजीचा करा समावेश!
Bigg Boss 20 : अवघ्या 5 महिन्यांत बादशाहसोबतचं नातं तुटलं; ईशा रिखीने सांगितलं नेमकं काय बिनसलं?
Tukaram Mundhe च्या पत्राने खळबळ! 11 रुपयांचा IV सेट रुग्णांना 325 रुपयांना
Manoj Jarange Patil यांच्या आंदोलनामागे राजकीय शक्ती? आशिष शेलारांच्या दाव्याने खळबळ
विजय सेतुपतींच्या वक्तव्याने खळबळ! थलपती विजय यांच्यावर टीका केल्याची सोशल मीडियावर चर्चा
40व्या दिवशीही ‘Hanuman Ansh’चा बॉक्स ऑफिसवर जलवा; 300 कोटींच्या उंबरठ्यावर!
शरद पवार मैदानात! ऐन गणेशोत्सवात राष्ट्रवादीची तातडीची बैठक; नेमका काय निर्णय होणार?
Disha Salian प्रकरणात सूरज पांचोलीचं नाव चर्चेत; जिया खानच्या आईची मोठी प्रतिक्रिया
टेकऑफ करताच विमानाचा टायर फुटला; प्रवाशांमध्ये किंचाळत आरडाओरड, भयावह VIDEO व्हायरल
येमेनमध्ये पुन्हा युद्धाचा भडका! हुती-सौदी समर्थित सैन्यात जोरदार चकमक
Breakup, जवळच्या व्यक्तीचा मृत्यू, अपघात, मोठी भीती, अचानक आलेली दुःखद बातमी, नैसर्गिक आपत्ती किंवा इतर तीव्र भावनिक प्रसंग यानंतर काही व्यक्तींमध्ये ही समस्या निर्माण होऊ शकते. शरीरातील तणावाशी संबंधित हार्मोन्समध्ये अचानक वाढ होणे हे या स्थितीमागील संभाव्य कारणांपैकी एक मानले जाते.
विशेष म्हणजे, ब्रोकन हार्ट सिंड्रोममध्ये हृदयाच्या रक्तवाहिन्यांमध्ये नेहमीच्या हार्ट अटॅकप्रमाणे अडथळा असणे आवश्यक नाही. त्यामुळे दोन्ही स्थिती सारख्या वाटल्या तरी त्या वैद्यकीयदृष्ट्या वेगळ्या आहेत.
Breakupमुळे खरंच हृदयावर परिणाम होतो का?
Breakup किंवा भावनिक धक्का बसल्यानंतर प्रत्येक व्यक्तीला हृदयाशी संबंधित समस्या निर्माण होतात, असे नाही. मात्र, तीव्र आणि अचानक आलेल्या मानसिक तणावामुळे शरीरात अनेक जैविक बदल होऊ शकतात.
तणावामुळे झोप कमी होणे, भूक न लागणे, सतत चिंता करणे, अस्वस्थ वाटणे आणि दैनंदिन दिनचर्येत बदल होणे यांसारख्या समस्या निर्माण होऊ शकतात. काही व्यक्तींमध्ये या तणावामुळे हृदयाच्या कार्यावरही परिणाम होऊ शकतो.
त्यामुळे ‘Breakupझाला म्हणजे हार्ट अटॅक येणारच’ असा निष्कर्ष काढणे योग्य नाही. मात्र, भावनिक धक्क्यानंतर शरीरात गंभीर लक्षणे जाणवत असतील तर ती केवळ तणावामुळे आहेत असे गृहीत न धरता डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
ब्रोकन हार्ट सिंड्रोमची लक्षणे कोणती?
ब्रोकन हार्ट सिंड्रोमची काही लक्षणे हृदयविकाराच्या झटक्यासारखी असू शकतात. त्यामुळे लक्षणांकडे दुर्लक्ष करणे धोकादायक ठरू शकते.
यामध्ये प्रामुख्याने—
- अचानक छातीत दुखणे किंवा दडपण जाणवणे
- श्वास घेण्यास त्रास होणे
- हृदयाची धडधड वाढणे
- अशक्तपणा जाणवणे
- चक्कर येणे
- घाम येणे
- मळमळ किंवा उलट्या होणे
- काही वेळा बेशुद्ध पडण्यासारखी स्थिती
यांसारखी लक्षणे दिसू शकतात.
मात्र, हात-पायांना मुंग्या येणे, चक्कर येणे किंवा अस्वस्थ वाटणे ही लक्षणे केवळ ब्रोकन हार्ट सिंड्रोममुळेच होतात असे नाही. चिंता, अतिताण, कमी आहार किंवा इतर वैद्यकीय कारणांमुळेही अशी लक्षणे दिसू शकतात.
ब्रोकन हार्ट सिंड्रोम आणि हार्ट अटॅकमध्ये काय फरक?
ब्रोकन हार्ट सिंड्रोम आणि हार्ट अटॅकची काही लक्षणे सारखी असल्याने अनेकदा गोंधळ निर्माण होतो. मात्र, दोन्ही स्थिती वेगळ्या आहेत.
सामान्य हार्ट अटॅकमध्ये हृदयाला रक्तपुरवठा करणाऱ्या कोरोनरी रक्तवाहिन्यांमध्ये अडथळा निर्माण होतो. त्यामुळे हृदयाच्या स्नायूंना पुरेसा रक्तपुरवठा आणि ऑक्सिजन मिळत नाही.
दुसरीकडे, ब्रोकन हार्ट सिंड्रोममध्ये तीव्र तणावानंतर हृदयाच्या एका भागाच्या पंपिंग क्षमतेवर तात्पुरता परिणाम होऊ शकतो. या दोन्ही स्थितींमध्ये छातीत दुखणे आणि श्वास घेण्यास त्रास यांसारखी लक्षणे दिसू शकतात. त्यामुळे केवळ लक्षणांवरून नेमकी समस्या कोणती आहे हे ठरवता येत नाही.
डॉक्टर आवश्यकतेनुसार ईसीजी, रक्ताच्या तपासण्या, इकोकार्डिओग्राफी आणि इतर चाचण्यांच्या मदतीने स्थितीचे निदान करतात.
मानसिक आरोग्याकडेही द्या लक्ष
Breakup किंवा एखादा मोठा भावनिक धक्का बसल्यानंतर स्वतःला सतत दोष देणे, एकटेपणात राहणे किंवा जेवण-झोप पूर्णपणे विस्कळीत होणे टाळणे गरजेचे आहे. पुरेशी झोप, संतुलित आहार, जवळच्या व्यक्तींशी संवाद आणि नियमित दिनचर्या मानसिक ताण कमी करण्यास मदत करू शकते.
ताण खूप वाढला असेल किंवा दैनंदिन आयुष्यावर त्याचा परिणाम होत असेल तर मानसिक आरोग्य तज्ज्ञांची मदत घेणेही योग्य ठरू शकते.
छातीत दुखत असेल तर दुर्लक्ष करू नका
भावनिक धक्का बसल्यानंतर छातीत तीव्र दुखणे, श्वास घेण्यास त्रास, अचानक घाम येणे, बेशुद्ध पडणे किंवा असह्य अस्वस्थता जाणवत असल्यास ‘हे फक्त तणावामुळे आहे’ असे समजू नका. हृदयविकाराचा झटका आणि ब्रोकन हार्ट सिंड्रोम यांची लक्षणे काही प्रमाणात सारखी असू शकतात.
अशा वेळी तातडीने वैद्यकीय मदत घेणे महत्त्वाचे आहे. योग्य तपासणी केल्यानंतरच डॉक्टर कारण निश्चित करू शकतात.
महत्त्वाची सूचना: ही माहिती सामान्य जनजागृतीसाठी आहे. कोणतीही गंभीर किंवा अचानक उद्भवलेली लक्षणे असल्यास स्वतःहून निदान किंवा उपचार न करता तातडीने डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/tea-vs-coffee/
