कोडाविषयीचे गैरसमज आजच दूर करा! योग्य उपचार आणि जागरूकतेमुळे रुग्णांना मिळू शकतो मोठा दिलासा
त्वचेवर अचानक पांढरे डाग दिसू लागले की अनेकांच्या मनात भीती निर्माण होते. अनेकजण याला संसर्गजन्य आजार समजतात, तर काहीजण तो अस्वच्छतेमुळे होतो असे मानतात. प्रत्यक्षात हे सर्व गैरसमज आहेत. ‘कोड’ किंवा व्हिटिलिगो (Vitiligo) हा त्वचेशी संबंधित एक ऑटोइम्यून विकार असून तो संसर्गजन्य नाही. योग्य वेळी निदान, नियमित उपचार आणि सकारात्मक मानसिक आधार मिळाल्यास रुग्ण पूर्णपणे सामान्य जीवन जगू शकतात.
तज्ज्ञांच्या मते, कोड हा जीवघेणा आजार नसला तरी त्याचा परिणाम रुग्णाच्या मानसिक आरोग्यावर आणि आत्मविश्वासावर होऊ शकतो. त्यामुळे समाजातील गैरसमज दूर करणे आणि या आजाराबाबत योग्य माहिती पोहोचवणे अत्यंत आवश्यक आहे.
Related News
44 व्या वर्षीही सुपरफिट एमएस धोनी ! नॉनव्हेज सोडून व्हेजिटेरियन झाल्यावर शरीरात होणारे 10 मोठे बदल
दारू की सिगारेट? AIIMS डॉक्टरांचा मोठा सल्ला; दिवसाला 2 सिगारेटही धोकादायक, जाणून घ्या 7 महत्त्वाच्या गोष्टी
पावसाळ्यात फळे-भाज्या कुजण्यापासून वाचवणारे 7 प्रभावी उपाय, प्रत्येक गृहिणीने जाणून घ्यावेत
धक्कादायक! भारतात लहान वयात मोतीबिंदू वाढण्यामागची 5 कारणे, डॉक्टरांचा गंभीर इशारा
7 धोकादायक लक्षणे दिसतायत? व्हिटॅमिन B12 ची कमतरता वेळीच ओळखा; हे 4 सुपरफूड्स खाल्ल्यास नसांचे नुकसान टाळा
फ्रिज उघडताच घाण वास येतो? या 7 प्रभावी उपायांनी दुर्गंधी होईल कायमची गायब, अन्नही राहील जास्त दिवस ताजे
साखर पूर्ण बंद? 5 जबरदस्त नैसर्गिक गोड पर्याय खा; वजन वाढणार नाही, शुगर क्रेविंगही होईल कंट्रोल
8 जबरदस्त हाय-प्रोटीन व्हेज फूड कॉम्बिनेशन्स! चिकन-मटणलाही टक्कर देणारे स्वस्त घरगुती पदार्थ, प्रोटीन शेकही पडतील फिके
PM Family Care Tracker Scheme: प्रत्येक कुटुंबासाठी डिजिटल हेल्थ प्रोफाइल, जाणून घ्या 7 महत्त्वाचे फायदे
मटण खाल्ल्यानंतर पत्नीचा मृत्यू, पती आयसीयूमध्ये; नाशिकातील धक्कादायक घटना ; 2 मोठे अपडेट्स
Harsh Mahajan Health News: आंदोलनादरम्यान भाजप खासदार हर्ष महाजन यांना अचानक भोवळ; 7 मोठ्या घडामोडी, प्रकृतीबाबत दिलासादायक अपडेट
खासगी रुग्णालयांसाठी 5 कडक नियम! जादा बिल आकारल्यास फौजदारी कारवाई; आरोग्यमंत्र्यांची मोठी घोषणा
कोड म्हणजे नेमका कोणता आजार?
व्हिटिलिगो हा असा त्वचारोग आहे ज्यामध्ये शरीरातील रोगप्रतिकारक शक्ती चुकून त्वचेला रंग देणाऱ्या मेलॅनोसाइट्स या पेशींवर हल्ला करते. परिणामी त्या पेशी नष्ट होतात आणि त्वचेवर पांढरे डाग दिसू लागतात.हे डाग शरीराच्या कोणत्याही भागावर दिसू शकतात. काही रुग्णांमध्ये ते हळूहळू वाढतात, तर काहींमध्ये अनेक वर्षे स्थिर राहतात.
व्हिटॅमिनच्या कमतरतेमुळे कोड होतो का?
हा अनेकांच्या मनातील सर्वात मोठा प्रश्न आहे.तज्ज्ञांच्या मते, काही रुग्णांमध्ये व्हिटॅमिन बी-12, व्हिटॅमिन डी, फॉलिक अॅसिड आणि झिंकची कमतरता आढळू शकते. मात्र ही कमतरता कोड होण्याचे थेट कारण नसते.ही पोषकतत्त्वे त्वचेच्या आरोग्यासाठी महत्त्वाची असल्याने त्यांची कमतरता भरून काढल्यास उपचारांना चांगला प्रतिसाद मिळण्यास मदत होऊ शकते.
कोड होण्यामागील प्रमुख कारणे
कोड होण्यामागे अनेक कारणांचा एकत्रित परिणाम असू शकतो.
- ऑटोइम्यून विकार
- आनुवंशिकता
- ऑक्सिडेटिव्ह स्ट्रेस
- काही पर्यावरणीय घटक
- मानसिक ताण
- काही प्रकरणांमध्ये हार्मोनल बदल
तज्ज्ञांच्या मते, कुटुंबात कोडाचा इतिहास असल्यास धोका किंचित वाढतो. मात्र प्रत्येक व्यक्तीला हा आजार होईलच असे नाही.
जीवनशैलीचाही मोठा प्रभाव
त्वचेचे आरोग्य चांगले ठेवण्यासाठी जीवनशैली महत्त्वाची भूमिका बजावते.धूम्रपानामुळे शरीरात ऑक्सिडेटिव्ह स्ट्रेस वाढतो. त्यामुळे ऑटोइम्यून विकार अधिक बिघडू शकतात.अतिमद्यपानामुळे रोगप्रतिकारक शक्तीवर परिणाम होऊ शकतो.
तज्ज्ञांचा सल्ला असा आहे की—
- धूम्रपान पूर्णपणे टाळा.
- मद्यपानावर नियंत्रण ठेवा.
- संतुलित आहार घ्या.
- नियमित व्यायाम करा.
- पुरेशी झोप घ्या.
- मानसिक ताण कमी ठेवा.
कोडाविषयीचे 10 मोठे गैरसमज आणि सत्य
1. गैरसमज : कोड स्पर्शाने पसरतो
सत्य :
कोड हा संसर्गजन्य नाही.हात मिळवणे, मिठी मारणे, एकत्र जेवणे किंवा एकत्र राहिल्याने हा आजार पसरत नाही.
2. गैरसमज : अस्वच्छतेमुळे कोड होतो
सत्य :
याचा स्वच्छतेशी कोणताही संबंध नाही.हा पूर्णपणे ऑटोइम्यून विकार आहे.
3. गैरसमज : कोड असलेले लोक लग्न करू शकत नाहीत
सत्य :
हा आजार व्यक्तीच्या वैवाहिक जीवनावर किंवा प्रजननक्षमतेवर कोणताही परिणाम करत नाही.
4. गैरसमज : कोड असलेल्या व्यक्तींना नोकरी मिळत नाही
सत्य :
कोडामुळे केवळ त्वचेच्या रंगावर परिणाम होतो.बौद्धिक क्षमता, काम करण्याची ताकद किंवा कौशल्यावर याचा परिणाम होत नाही.
5. गैरसमज : हा फक्त वृद्धांमध्ये होतो
सत्य :
लहान मुले, किशोरवयीन आणि प्रौढ अशा कोणत्याही वयोगटात हा आजार होऊ शकतो.
6. गैरसमज : कोड पूर्णपणे असाध्य आहे
सत्य :
आज अनेक आधुनिक उपचार उपलब्ध आहेत.योग्य वेळी उपचार घेतल्यास त्वचेतील रंगद्रव्य काही प्रमाणात पुन्हा निर्माण होऊ शकते.
7. गैरसमज : पांढरे डाग म्हणजे नेहमीच कोड
सत्य :
प्रत्येक पांढरा डाग म्हणजे व्हिटिलिगो असे नसते.बुरशीजन्य संसर्ग, इतर त्वचारोग किंवा पोषणाच्या कमतरतेमुळेही त्वचेवर पांढरे डाग दिसू शकतात.
8. गैरसमज : कोडामुळे आयुष्य कमी होते
सत्य :
व्हिटिलिगोमुळे आयुष्य कमी होत नाही.हा जीवघेणा आजार नाही.
9. गैरसमज : घरगुती उपायांनी कोड बरा होतो
सत्य :
कोणताही घरगुती उपाय वैज्ञानिकदृष्ट्या सिद्ध झालेला नाही.त्वचारोगतज्ज्ञांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
10. गैरसमज : उपचारांचा काही उपयोग होत नाही
सत्य :औषधे, फोटोथेरपी, इम्युनोमॉड्युलेटरी उपचार आणि आधुनिक थेरपीमुळे अनेक रुग्णांना चांगला फायदा होत आहे.
कोडासाठी उपलब्ध उपचार
आजच्या घडीला अनेक प्रभावी उपचार उपलब्ध आहेत.
- स्थानिक औषधे
- फोटोथेरपी
- इम्युनोथेरपी
- लेझर उपचार
- त्वचेचे प्रत्यारोपण (निवडक रुग्णांमध्ये)
- स्टेम सेल संशोधन
उपचारांचा प्रकार रुग्णाच्या वय, डागांचा आकार आणि आजाराच्या अवस्थेनुसार निश्चित केला जातो.
स्टेम सेल थेरपी आणि नवीन संशोधन
रिजनरेटिव्ह मेडिसिन क्षेत्रात कोडाच्या उपचारासाठी स्टेम सेल आधारित उपचारांवर मोठ्या प्रमाणावर संशोधन सुरू आहे.
याशिवाय—
- Exosomes
- Mitochondrial Support
- HDAC Inhibitors
- HAT Activation
- TTK21
- IMCY-009
यांसारख्या आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या मदतीने मेलॅनोसाइट्स पुन्हा सक्रिय करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.तज्ज्ञांच्या मते, ही संशोधने अजून सुरू असली तरी भविष्यात कोडाच्या उपचारामध्ये मोठी क्रांती घडू शकते.
व्हिटॅमिन डीची भूमिका
व्हिटॅमिन डी आणि कॅल्सिट्रिऑल हे त्वचेतील रंगद्रव्य तयार होण्याच्या प्रक्रियेला मदत करू शकतात.
यामुळे—
- रोगप्रतिकारक शक्ती संतुलित राहते.
- मेलॅनोसाइट्सची कार्यक्षमता सुधारू शकते.
- त्वचेतील रंगद्रव्य पुन्हा निर्माण होण्यास मदत मिळू शकते.
मात्र डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय कोणतेही सप्लिमेंट घेऊ नये.
मानसिक आरोग्याकडेही तितकेच लक्ष द्या
कोडामुळे अनेक रुग्ण सामाजिक दबावाचा सामना करतात.
काहींमध्ये—
- आत्मविश्वास कमी होणे
- नैराश्य
- चिंता
- सामाजिक अलिप्तता
अशा समस्या निर्माण होऊ शकतात.म्हणूनच तज्ज्ञ योग, ध्यान, समुपदेशन, सपोर्ट ग्रुप आणि कुटुंबीयांचा आधार घेण्याचा सल्ला देतात.
त्वचारोगतज्ज्ञांचा सल्ला का महत्त्वाचा?
त्वचेवर पांढरे डाग दिसताच स्वतः उपचार करण्याऐवजी त्वचारोगतज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.वेळीच निदान झाल्यास उपचार अधिक प्रभावी ठरू शकतात.तसेच नियमित फॉलो-अप, संतुलित आहार, सूर्यप्रकाशापासून संरक्षण आणि डॉक्टरांनी सांगितलेल्या औषधांचे पालन करणे अत्यंत आवश्यक आहे.
कोड हा संसर्गजन्य किंवा जीवघेणा आजार नाही. मात्र समाजातील गैरसमज आणि मानसिक ताण यामुळे रुग्णांना मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागतो. योग्य माहिती, वेळेवर उपचार, सकारात्मक जीवनशैली आणि कुटुंबाचा आधार यामुळे कोड असलेली व्यक्तीही इतरांप्रमाणेच निरोगी, यशस्वी आणि आनंदी आयुष्य जगू शकते. त्यामुळे कोडाबद्दल भीती नव्हे, तर जागरूकता वाढवणे हीच आजची खरी गरज आहे.
(टीप : हा लेख सामान्य आरोग्यविषयक माहितीसाठी असून कोणत्याही उपचारासाठी तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.)
