EPFO Rule Change : नोकरदारांसाठी मोठी खुशखबर! आता 90 टक्के PF रक्कम काढता येणार; EPFO च्या नियमांत मोठे बदल, बेरोजगारांनाही दिलासा
देशातील कोट्यवधी नोकरदारांसाठी कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटनेने (EPFO) महत्त्वाचे बदल केले आहेत. पीएफ खातेदारांना त्यांच्या खात्यात जमा असलेल्या रकमेचा वापर करणे अधिक सोपे व्हावे, तसेच आर्थिक अडचणीच्या काळात त्यांना तातडीने मदत मिळावी, या उद्देशाने पीएफ काढण्याच्या नियमांमध्ये मोठे बदल करण्यात आले आहेत. या बदलांमुळे आता पात्र पीएफ खातेदारांना त्यांच्या जमा रकमेपैकी तब्बल 90 टक्क्यांपर्यंत रक्कम काढण्याची सुविधा मिळू शकते. विशेष म्हणजे, बेरोजगारीमुळे पीएफ काढण्यासाठी असलेला प्रतीक्षा कालावधीही कमी करण्यात आला आहे. याशिवाय निवृत्तीनंतर पीएफची संपूर्ण रक्कम एकाच वेळी काढण्याऐवजी टप्प्याटप्प्याने मिळवण्याचा पर्यायही उपलब्ध होणार आहे.
EPFO च्या या बदलांमुळे खासगी क्षेत्रात काम करणारे कर्मचारी, नोकरी गमावलेले कामगार आणि निवृत्तीच्या उंबरठ्यावर असलेल्या कर्मचाऱ्यांना मोठा दिलासा मिळण्याची अपेक्षा आहे. मात्र, पीएफमधील रक्कम काढण्यासाठी संबंधित कारणे, पात्रता आणि ईपीएफओच्या अटींचे पालन करणे आवश्यक असणार आहे.
EPFO : 75 टक्क्यांऐवजी आता 90 टक्के पीएफ काढण्याची सुविधा
EPFO च्या नियमांमधील सर्वात महत्त्वाचा बदल म्हणजे पीएफ खात्यातील किमान शिल्लक ठेवण्यासंदर्भातील तरतूद. यापूर्वी पीएफ खात्यातील एकूण रकमेपैकी 25 टक्के रक्कम खात्यात राखून ठेवणे आवश्यक होते. त्यामुळे पात्र परिस्थितीतही कर्मचारी आपल्या खात्यातून जास्तीत जास्त 75 टक्के रक्कम काढू शकत होते.
Related News
मात्र, नव्या बदलानुसार खात्यात राखून ठेवण्याची किमान मर्यादा 25 टक्क्यांवरून 10 टक्क्यांपर्यंत कमी करण्यात आल्याची माहिती समोर आली आहे. त्यामुळे पात्र खातेदारांना आता त्यांच्या पीएफमधील 90 टक्क्यांपर्यंत रक्कम काढण्याचा मार्ग मोकळा होणार आहे.
या निर्णयामुळे अचानक आर्थिक संकट ओढवलेल्या कर्मचाऱ्यांना मोठा आधार मिळू शकतो. वैद्यकीय खर्च, बेरोजगारी किंवा इतर पात्र कारणांसाठी पीएफमधील बचतीचा वापर करणे अधिक सोयीचे होणार आहे. मात्र, 90 टक्के रक्कम काढण्याची सुविधा प्रत्येक परिस्थितीत आपोआप लागू होत नाही. संबंधित विड्रॉल कॅटेगिरी आणि नियमांनुसारच पैसे काढता येतील.
बेरोजगार झाल्यास आता 12 महिन्यांऐवजी 2 महिन्यांची प्रतीक्षा
नोकरी गेल्यानंतर सर्वात मोठी अडचण असते ती नियमित उत्पन्न बंद होण्याची. अशा परिस्थितीत घरखर्च, मुलांचे शिक्षण, कर्जाचे हप्ते आणि इतर आर्थिक जबाबदाऱ्या पार पाडण्यासाठी कर्मचाऱ्यांना अडचणींचा सामना करावा लागतो.
याच पार्श्वभूमीवर ईपीएफओने बेरोजगारीशी संबंधित पीएफ काढण्याच्या प्रतीक्षा कालावधीत कपात केल्याची माहिती आहे. यापूर्वी काही परिस्थितींमध्ये पीएफची उर्वरित रक्कम काढण्यासाठी 12 महिन्यांचा कालावधी पूर्ण होण्याची अट होती. आता हा कालावधी कमी करून दोन महिने करण्यात आल्याचे सांगण्यात येत आहे.
यामुळे नोकरी गमावलेल्या कर्मचाऱ्यांना आर्थिक मदत मिळवण्यासाठी वर्षभर प्रतीक्षा करावी लागणार नाही. दोन महिन्यांच्या पात्रता कालावधीनंतर संबंधित नियमांनुसार पीएफमधील रक्कम काढण्याची सुविधा मिळू शकते. त्यामुळे नोकरी बदलण्याच्या काळात किंवा बेरोजगारीच्या परिस्थितीत कर्मचाऱ्यांना मोठा दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे.
निवृत्तीनंतर मिळणार Systematic Withdrawal Plan (SWP) चा पर्याय
ईपीएफओच्या बदलांमधील आणखी एक महत्त्वाची बाब म्हणजे Systematic Withdrawal Plan (SWP). सेंट्रल बोर्ड ऑफ ट्रस्टीज (CBT) यांनी या प्रस्तावाला मंजुरी दिल्याची माहिती समोर आली आहे.
सध्या अनेक कर्मचारी निवृत्त झाल्यानंतर त्यांच्या पीएफ खात्यात जमा झालेली रक्कम एकाच वेळी काढतात. मात्र, मोठी रक्कम एकाच वेळी हातात आल्यानंतर तिचे योग्य नियोजन करणे अनेकांसाठी आव्हानात्मक ठरते. काही वेळा ही बचत लवकर खर्च होण्याचीही शक्यता असते.
SWP सुविधेमुळे निवृत्त कर्मचाऱ्यांना त्यांची संपूर्ण पीएफ रक्कम एकाच वेळी काढण्याऐवजी ठरावीक कालावधीनुसार हप्त्यांमध्ये पैसे मिळवण्याचा पर्याय उपलब्ध होणार आहे. म्हणजेच पीएफमधील बचतीचा वापर नियमित उत्पन्नाच्या स्वरूपात करता येऊ शकतो.
उदाहरणार्थ, निवृत्तीनंतर एखाद्या कर्मचाऱ्याला दरमहा किंवा ठरावीक कालावधीनंतर आवश्यकतेनुसार रक्कम मिळवता येईल. यामुळे निवृत्तीनंतरच्या आर्थिक नियोजनाला मदत होऊ शकते.
विशेष म्हणजे, SWP अंतर्गत पेमेंट सुरू असताना संबंधित सदस्याचा मृत्यू झाल्यास उर्वरित रक्कम त्याच्या नॉमिनीला मिळण्याची तरतूद असल्याचे वृत्त आहे. नॉमिनीला नियमानुसार उर्वरित रक्कम काढण्याचा किंवा लागू सुविधेनुसार पेमेंट सुरू ठेवण्याचा पर्याय मिळू शकतो.
कोणत्या कारणांसाठी काढता येणार पीएफची रक्कम?
EPFO च्या नियमांनुसार कर्मचाऱ्यांना विविध वैयक्तिक आणि आर्थिक गरजांसाठी अंशतः पीएफ काढण्याची सुविधा उपलब्ध आहे. त्यामध्ये पुढील प्रमुख कारणांचा समावेश होतो.
1. वैद्यकीय उपचार : स्वतःच्या किंवा कुटुंबातील सदस्यांच्या आजारपणासाठी आणि वैद्यकीय उपचारांसाठी आवश्यक अटींच्या अधीन राहून पीएफमधून पैसे काढता येतात.
2. शिक्षणासाठी : स्वतःच्या किंवा मुलांच्या उच्च शिक्षणासाठी पीएफमधील ठरावीक रक्कम काढण्याची सुविधा आहे. यासाठी संबंधित नियमांनुसार पात्रता आणि मर्यादा लागू होतात.
3. विवाहासाठी : स्वतःच्या किंवा कुटुंबातील पात्र सदस्यांच्या विवाहासाठी पीएफमधून अंशतः रक्कम काढता येऊ शकते.
4. घर खरेदी आणि बांधकाम : घर किंवा जमीन खरेदी करणे, घर बांधणे तसेच घराशी संबंधित काही पात्र खर्चांसाठी पीएफमधील रक्कम वापरता येते.
5. गृहकर्जाची परतफेड : घरासाठी घेतलेल्या कर्जाची परतफेड करण्यासाठीही निर्धारित अटींनुसार पीएफमधून पैसे काढता येतात.
6. घराची दुरुस्ती : घराची डागडुजी, दुरुस्ती किंवा नूतनीकरण यांसारख्या पात्र कारणांसाठीही अंशतः पैसे काढण्याची सुविधा उपलब्ध आहे.
मात्र, प्रत्येक कारणासाठी पैसे काढण्याची मर्यादा, आवश्यक सेवा कालावधी आणि अर्जाची पात्रता वेगवेगळी असू शकते.
पीएफ काढण्यासाठी काय करावे लागणार?
पीएफमधील रक्कम काढण्यासाठी कर्मचारी ईपीएफओच्या अधिकृत पोर्टलचा वापर करू शकतात. यासाठी UAN सक्रिय असणे, आधार आणि बँक खात्याची माहिती योग्य असणे तसेच आवश्यक KYC प्रक्रिया पूर्ण असणे महत्त्वाचे आहे.
खातेदारांनी अधिकृत EPFO पोर्टलवर लॉगिन करून संबंधित क्लेम पर्याय निवडावा. त्यानंतर आवश्यक माहिती भरून ऑनलाइन अर्ज सादर करता येतो. अर्जाची पडताळणी आणि मंजुरी झाल्यानंतर पात्र रक्कम संबंधित बँक खात्यात जमा केली जाते.
नोकरदारांसाठी दिलासादायक निर्णय; मात्र बचतीचा वापर जपून करा!
ईपीएफओच्या या बदलांमुळे कर्मचाऱ्यांना त्यांच्या भविष्य निर्वाह निधीवर अधिक लवचिकतेने नियंत्रण ठेवता येणार आहे. विशेषतः बेरोजगारी, वैद्यकीय खर्च आणि निवृत्तीनंतरच्या आर्थिक नियोजनासाठी हे बदल महत्त्वाचे ठरू शकतात.
मात्र, पीएफ ही केवळ बचत नसून निवृत्तीनंतरच्या आयुष्याचा आर्थिक आधार आहे. त्यामुळे गरज नसताना मोठी रक्कम काढणे टाळणे महत्त्वाचे आहे. पीएफमधील पैसे काढण्यापूर्वी संबंधित नियम, पात्रता आणि अधिकृत अंमलबजावणीची माहिती EPFO च्या संकेतस्थळावर तपासणे आवश्यक आहे.
अधिकृत संकेतस्थळ : https://www.epfindia.gov.in
एकूणच, पीएफ काढण्याच्या नियमांमधील हे बदल नोकरदारांसाठी महत्त्वाचे ठरणार असून, आर्थिक अडचणीच्या काळात त्यांना स्वतःच्या बचतीचा वापर करण्यासाठी अधिक सुविधा मिळण्याची अपेक्षा आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/epfo-7/
