ऑपरेशन सिंदूरनंतर पाकिस्तानची नवी खेळी; चीनच्या मदतीने भारताविरोधात मोठी रणनीती?
भारताने 7 मे 2025 रोजी राबवलेल्या ‘ऑपरेशन सिंदूर’ या लष्करी कारवाईची चर्चा आजही आंतरराष्ट्रीय पातळीवर होताना दिसते. या मोहिमेद्वारे भारतीय हवाई दलाने पाकिस्तानातील अनेक दहशतवादी तळ उद्ध्वस्त केले होते. विशेष म्हणजे, भारताने राफेल आणि सुखोई-30 या अत्याधुनिक लढाऊ विमानांच्या मदतीने ब्रह्मोस क्षेपणास्त्रांचा वापर करत पाकिस्तानच्या सीमेत प्रवेश न करता अचूक हल्ले केले होते. या कारवाईमुळे पाकिस्तानच्या संरक्षण व्यवस्थेला मोठा धक्का बसला होता.
विशेषतः पाकिस्तानच्या नूर खान एअरबेसवर झालेल्या हल्ल्याने इस्लामाबाद हादरले होते. त्यानंतर पाकिस्तानकडून सतत भारताविरोधात नवे डाव आखले जात असल्याच्या चर्चा सुरू होत्या. आता अशाच एका मोठ्या आणि धोकादायक योजनेबाबत माहिती समोर आली आहे. चीनच्या मदतीने पाकिस्तान भारताच्या हवाई संरक्षण व्यवस्थेला चकवा देण्याचा प्रयत्न करत असल्याचा दावा काही आंतरराष्ट्रीय संरक्षण तज्ज्ञांनी केला आहे.
Related News
S-400 च्या एका शक्तिशाली प्रहाराने पाकिस्तानला बसला जबर धक्का
9 टार्गेट्सवर अचूक हल्ले, ऑपरेशन सिंदूरचं यश उलगडलं
“यिल्दिरिमहान ICBM: 6000 किमी रेंजमुळे युरोपमध्ये तणाव वाढला!”
“ऑपरेशन सिंदूरचा मोठा खुलासा: 72 तासांत संपलेलं धक्कादायक मिशन आणि दहशतवादावर भारताची आक्रमक भूमिका”
“अत्यंत मोठे गिफ्ट! रशियाकडून भारताला चौथी S-400 प्रणाली – संरक्षणात जबरदस्त वाढ 4 कारणे”
अमेरिका–इराण युद्ध थांबलं, पण प्रश्न वाढले: मध्यस्थी पाकिस्तानात का?
कराजवरील भीषण हल्ल्यानंतर इराणचा इशारा; गल्फमध्ये ‘टिट फॉर टॅट’ची तयारी
चीनचे J-35 स्टील्थ फायटर जेट ठरणार गेमचेंजर?
चीनने विकसित केलेले ‘J-35’ हे पाचव्या पिढीतील स्टील्थ फायटर जेट सध्या जगभरात चर्चेत आहे. हे विमान रडारला सहज सापडत नाही, त्यामुळे शत्रूच्या हद्दीत घुसून अचानक हल्ला करण्यासाठी ते अत्यंत प्रभावी मानले जाते. ‘एशिया टाइम्स’च्या अहवालानुसार, पाकिस्तान हे जेट खरेदी करणारा पहिला परदेशी देश ठरू शकतो.
मिळालेल्या माहितीनुसार, पाकिस्तान सुमारे 40 J-35 फायटर जेट खरेदी करण्याच्या तयारीत आहे. या विमानांमध्ये अत्याधुनिक इलेक्ट्रो-ऑप्टिकल टारगेटिंग सिस्टिम, लाँग-रेंज स्ट्राईक क्षमता आणि स्टील्थ तंत्रज्ञानाचा समावेश आहे. त्यामुळे भारताच्या संवेदनशील भागांवर, विशेषतः अणुऊर्जा प्रकल्प किंवा सामरिक तळांवर, अचानक हल्ला करण्याची क्षमता पाकिस्तानला मिळू शकते.
भारताच्या S-400 संरक्षण व्यवस्थेसमोर नवे आव्हान?
भारताने रशियाकडून विकत घेतलेली S-400 एअर डिफेन्स सिस्टिम जगातील सर्वात प्रभावी संरक्षण प्रणालींपैकी एक मानली जाते. ऑपरेशन सिंदूर दरम्यान या प्रणालीने पाकिस्तानच्या अनेक हालचाली निष्फळ ठरवल्या होत्या. त्यामुळे पाकिस्तानला मोठा फटका बसला होता.
मात्र, आता पाकिस्तान चीनच्या मदतीने या प्रणालीतील कमकुवत जागा शोधण्याचा प्रयत्न करत असल्याचे बोलले जात आहे. काही संरक्षण तज्ज्ञांच्या मते, चीनकडे रशियन संरक्षण प्रणालीबाबत सखोल माहिती असू शकते. ही माहिती पाकिस्तानला दिल्यास भारताच्या हवाई संरक्षणाला चकवा देण्याचे मार्ग पाकिस्तानला सापडू शकतात.
यामुळे भारतीय संरक्षण यंत्रणेसमोर नवे तांत्रिक आव्हान उभे राहू शकते. विशेषतः स्टील्थ तंत्रज्ञानामुळे J-35 विमान रडारवर उशिरा दिसण्याची शक्यता असते, ज्यामुळे प्रतिसाद देण्यासाठी वेळ कमी मिळू शकतो.
इस्रायल-इराण संघर्षातून घेतला धडा?
लष्करी विश्लेषकांच्या मते, इस्रायलने इराणच्या रशियन बनावटीच्या एअर डिफेन्स सिस्टिमला ज्या प्रकारे चकवा दिला, त्यातून पाकिस्तान प्रेरणा घेत आहे. आधुनिक युद्धामध्ये स्टील्थ तंत्रज्ञान आणि इलेक्ट्रॉनिक वॉरफेअर यांचे महत्त्व वाढले आहे. पाकिस्तान आता त्याच दिशेने पावले टाकताना दिसत आहे.
चीन आणि पाकिस्तानमधील वाढते संरक्षण सहकार्य भारतासाठी चिंतेचा विषय मानला जात आहे. आधीच चीन-पाकिस्तान इकॉनॉमिक कॉरिडॉर (CPEC) आणि संरक्षण करारांमुळे दोन्ही देशांमध्ये जवळीक वाढली आहे. आता J-35 जेट करारामुळे ही भागीदारी आणखी मजबूत होण्याची शक्यता आहे.
दक्षिण आशियात पुन्हा तणाव वाढण्याची शक्यता
भारत आणि पाकिस्तान यांच्यातील संबंध आधीच संवेदनशील आहेत. सीमावाद, दहशतवाद आणि लष्करी चकमकींमुळे दोन्ही देशांमध्ये वारंवार तणाव निर्माण होत असतो. अशा परिस्थितीत पाकिस्तानकडे अत्याधुनिक स्टील्थ फायटर जेट आल्यास दक्षिण आशियातील सामरिक संतुलन बिघडू शकते.
भारत सध्या आपल्या संरक्षण क्षमतेत मोठ्या प्रमाणात वाढ करत आहे. स्वदेशी तेजस फायटर जेट, राफेल विमानं, ब्रह्मोस क्षेपणास्त्र आणि S-400 प्रणालीमुळे भारतीय लष्कर अधिक मजबूत झाले आहे. तरीही चीन-पाकिस्तानची संयुक्त रणनीती भविष्यात भारतासाठी नवे आव्हान निर्माण करू शकते.
भारताची पुढील रणनीती काय असू शकते?
संरक्षण तज्ज्ञांच्या मते, भारताला आता स्टील्थ डिटेक्शन तंत्रज्ञान, अत्याधुनिक रडार प्रणाली आणि इलेक्ट्रॉनिक वॉरफेअर क्षमता अधिक मजबूत करावी लागेल. तसेच स्वदेशी पाचव्या पिढीतील AMCA फायटर जेट प्रकल्पालाही गती देण्याची गरज व्यक्त केली जात आहे.
भारतीय हवाई दल आणि संरक्षण संशोधन संस्था आधीच नव्या तंत्रज्ञानावर काम करत आहेत. मात्र चीन-पाकिस्तान युतीच्या वाढत्या हालचाली लक्षात घेता भारताला अधिक सतर्क राहावे लागणार आहे.दक्षिण आशियातील वाढते तणावपूर्ण वातावरण आणि आधुनिक युद्धतंत्रामुळे भविष्यातील संघर्ष अधिक धोकादायक ठरू शकतो. त्यामुळे भारतासाठी संरक्षण क्षेत्रातील सज्जता आणि तांत्रिक आधुनिकीकरण ही काळाची गरज बनली आहे.
