जो पाणी अडवेल त्याचे हात कापू; सिंधू जल करारावरून पाकिस्तानच्या मंत्र्यांची संतप्त धमकी, भारताच्या भूमिकेनंतर नवा वाद
नवी दिल्ली : भारत आणि पाकिस्तान यांच्यातील सिंधू जल करारावरून पुन्हा एकदा तणाव वाढताना दिसत आहे. पहलगाम येथे झालेल्या दहशतवादी हल्ल्यानंतर भारताने पाकिस्तानविरोधात कठोर भूमिका घेत विविध राजनैतिक आणि धोरणात्मक निर्णय जाहीर केले. त्यामध्ये सिंधू जल कराराची अंमलबजावणी स्थगित करण्याचा निर्णयही महत्त्वाचा मानला जात आहे. या पार्श्वभूमीवर पाकिस्तानकडून सातत्याने तीव्र प्रतिक्रिया उमटत असून आता पाकिस्तानचे मंत्री मुसादिक मलिक यांच्या वक्तव्यामुळे नवा वाद निर्माण झाला आहे.
पाकिस्तानी माध्यमांमध्ये प्रसिद्ध झालेल्या वृत्तांनुसार, मुसादिक मलिक यांनी पत्रकार परिषदेत बोलताना सिंधू नदीच्या पाण्यावर पाकिस्तानचा हक्क असल्याचा दावा केला. या वेळी त्यांनी, “आमच्या हक्काच्या पाण्यावर कोणी दावा करण्याचा प्रयत्न केला तर त्यांचे हात छाटून टाकू,” अशा स्वरूपाचे आक्रमक विधान केल्याचा दावा करण्यात आला आहे. या वक्तव्याचे काही व्हिडिओ सोशल मीडियावर व्हायरल झाले असले तरी त्यांची स्वतंत्र पडताळणी झालेली नाही.
पहलगाम हल्ल्यानंतर भारताची कठोर भूमिका
एप्रिल २०२५ मध्ये पहलगाम येथे झालेल्या दहशतवादी हल्ल्यानंतर भारताने पाकिस्तानकडे कठोर भूमिका स्वीकारली. या हल्ल्यात अनेक निष्पाप नागरिकांचा मृत्यू झाला होता. त्यानंतर भारताने दहशतवादाविरोधात कठोर कारवाई करत विविध स्तरांवर दबाव वाढवण्याचा निर्णय घेतला. त्याचाच एक भाग म्हणून सिंधू जल कराराबाबतही भारताने भूमिका बदलल्याचे सांगितले गेले.
Related News
भारताने घेतलेल्या या निर्णयानंतर पाकिस्तानने आंतरराष्ट्रीय स्तरावर चिंता व्यक्त केली असून, पाणी हा दोन्ही देशांमधील संवेदनशील विषय असल्याचे वारंवार अधोरेखित केले आहे. पाकिस्तानमधील अनेक राजकीय नेत्यांनी भारताच्या भूमिकेवर टीका केली आहे.
काय म्हणाले मुसादिक मलिक?
पाकिस्तानी माध्यमांतील वृत्तांनुसार, माहिती मंत्री अताउल्ला तरार यांच्यासमवेत आयोजित पत्रकार परिषदेत मुसादिक मलिक यांनी भारतावर गंभीर आरोप केले. भारत पाणीपुरवठ्यावर नियंत्रण मिळवण्याचा प्रयत्न करत असल्याचा दावा त्यांनी केला.
यावेळी त्यांनी असेही म्हटल्याचे सांगितले जाते की, पाकिस्तानच्या वाट्याच्या पाण्यावर कोणताही अडथळा निर्माण करण्याचा प्रयत्न झाल्यास त्याचे गंभीर परिणाम होतील. “आमच्या हक्काच्या पाण्यावर कोणी दावा केला तर ते हात आम्ही छाटून टाकू,” असे वक्तव्य त्यांनी केल्याचा दावा पाकिस्तानी माध्यमांनी केला आहे.
व्हायरल व्हिडिओंची पडताळणी अद्याप नाही
मुसादिक मलिक यांच्या वक्तव्याचे व्हिडिओ सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणात शेअर होत आहेत. मात्र, या व्हिडिओंची अधिकृत किंवा स्वतंत्र पडताळणी झालेली नसल्याचे समोर आले आहे. त्यामुळे या दाव्यांकडे सावधगिरीने पाहण्याची गरज असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
सिंधू जल करार नेमका काय आहे?
सिंधू जल करार हा भारत आणि पाकिस्तान यांच्यातील सर्वात महत्त्वाच्या आंतरराष्ट्रीय करारांपैकी एक मानला जातो. या कराराद्वारे दोन्ही देशांमध्ये सिंधू नदी प्रणालीतील नद्यांच्या पाण्याच्या वापराबाबत नियम निश्चित करण्यात आले आहेत.
या करारानुसार काही नद्यांचा वापर भारतासाठी तर काही नद्यांचा वापर पाकिस्तानसाठी निश्चित करण्यात आला आहे. अनेक दशकांपासून हा करार दोन्ही देशांतील तणाव असूनही कायम राहिला आहे. मात्र, गेल्या काही वर्षांत दहशतवाद आणि सीमावादाच्या मुद्द्यांमुळे या करारावरही प्रश्नचिन्ह उपस्थित होऊ लागले आहे.
पाकिस्तानची वाढती चिंता
पाकिस्तानची शेती आणि मोठ्या प्रमाणावरील जलव्यवस्था सिंधू नदी प्रणालीवर अवलंबून असल्याचे मानले जाते. त्यामुळे सिंधू जल करारासंदर्भातील कोणतीही घडामोड पाकिस्तानसाठी अत्यंत महत्त्वाची ठरते. भारताने कराराबाबत कठोर भूमिका घेतल्यानंतर पाकिस्तानमधून सातत्याने चिंता व्यक्त केली जात आहे.
पाकिस्तानचे अनेक मंत्री आणि राजकीय नेते भारताने पाण्याचा प्रवाह रोखण्याचा प्रयत्न करू नये, अशी भूमिका मांडत आहेत. याच पार्श्वभूमीवर मुसादिक मलिक यांच्या आक्रमक वक्तव्याची चर्चा सुरू झाली आहे.
भारताची भूमिका काय?
भारताने दहशतवादाच्या मुद्द्यावर पाकिस्तानविरोधात कठोर भूमिका घेतल्याचे अनेकदा स्पष्ट केले आहे. भारताकडून अधिकृतपणे असे सांगितले जाते की, दहशतवाद आणि संवाद हे एकाच वेळी सुरू राहू शकत नाहीत. सिंधू जल कराराबाबतही भारताने राष्ट्रीय हित लक्षात घेऊन निर्णय घेतल्याचे सांगितले जाते.
यापूर्वीही भारताने करारातील आपल्या अधिकारांचा पूर्ण वापर करण्यावर भर दिला असून, पाण्याचा कार्यक्षम वापर आणि जलसंधारणाला प्राधान्य देण्याचे संकेत दिले आहेत.
राजनैतिक पातळीवर वाढू शकतो तणाव
सिंधू जल करार हा दोन्ही देशांमधील महत्त्वाचा करार असल्याने त्यावरील प्रत्येक घडामोडीवर आंतरराष्ट्रीय स्तरावरही लक्ष ठेवले जाते. पाकिस्तानच्या मंत्र्यांच्या आक्रमक वक्तव्यानंतर या विषयावर पुन्हा राजनैतिक चर्चा सुरू होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, अशा संवेदनशील विषयांवर दोन्ही देशांनी संयम राखणे आवश्यक आहे. आक्रमक विधाने वातावरण अधिक तापवू शकतात. त्यामुळे अधिकृत स्तरावरील भूमिका आणि राजनैतिक संवाद यांनाच अधिक महत्त्व दिले जाण्याची गरज असल्याचे मत व्यक्त केले जात आहे.
सिंधू जल करारावरून भारत आणि पाकिस्तान यांच्यातील मतभेद पुन्हा एकदा चर्चेत आले आहेत. पाकिस्तानचे मंत्री मुसादिक मलिक यांच्या कथित धमकीच्या वक्तव्यामुळे या वादाला अधिक धार मिळाली आहे. मात्र, सोशल मीडियावर व्हायरल होत असलेल्या व्हिडिओंची स्वतंत्र पडताळणी अद्याप झालेली नसल्याने या दाव्यांकडे सावधपणे पाहणे आवश्यक आहे. आगामी काळात या मुद्द्यावर दोन्ही देशांची अधिकृत भूमिका आणि राजनैतिक हालचाली महत्त्वाच्या ठरणार आहेत.
