US च्या हल्ल्यात 3 भारतीय खलाशांचा मृत्यू; ट्रम्पच्या भूमिकेमुळे भारत-अमेरिका संबंधांवर प्रश्नचिन्ह
वॉशिंग्टन/नवी दिल्ली : अमेरिका आणि इराण यांच्यात सुरू असलेल्या संघर्षाचे पडसाद आता थेट भारतावर उमटताना दिसत आहेत. आतापर्यंत मध्यपूर्वेतील तणावाचा परिणाम जागतिक तेलबाजार आणि इंधन दरवाढीपुरता मर्यादित होता. मात्र आता परिस्थिती अधिक गंभीर बनली असून भारतीय नागरिकांच्याही जीवितास धोका निर्माण झाला आहे. ओमानच्या किनाऱ्यालगत आणि होर्मुझ सामुद्रधुनी परिसरात अमेरिकन नौदलाने केलेल्या कारवाईत तीन भारतीय खलाशांचा मृत्यू झाल्याची माहिती समोर आली आहे.
या घटनेमुळे भारत-अमेरिका संबंध, हिंद महासागरातील सामरिक समीकरणे आणि क्वॉड सहकार्यावरही प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. विशेष म्हणजे अमेरिकेने या घटनेबद्दल खेद व्यक्त करण्याऐवजी आपली कारवाई योग्य असल्याचा दावा कायम ठेवला आहे.
Related News
अफगाणिस्तानात पाकिस्तानचा 13 जणांचा हृदयद्रावक बळी; 11 निष्पाप मुलांचा मृत्यू, जगभरातून संताप
H-1B Visa 2026: 83 लाखांचे शुल्क रद्द, ट्रम्प यांना मोठा धक्का; भारतीय IT तरुणांसाठी दिलासादायक निर्णय
3 शक्तिशाली कारणांमुळे तेल संकट टळले; चीनच्या ऐतिहासिक रणनीतीने जगाला दिला मोठा दिलासा
ओमानजवळ भीषण संकट; भारतीय जहाजावर हल्ला, 24 नागरिकांना थरारक बचाव
जुलैनंतर कच्च्या तेलाचे दर कोसळणार; फिचचा 70 डॉलर प्रति बॅरलचा पॉवरफुल अंदाज
ट्रम्प प्रशासनाला मोठा झटका! H1-B व्हिसाच्या 1 लाख डॉलर फीवर कोर्टाची कठोर कारवाई
“धक्कादायक वॉकआऊट! डोनाल्ड ट्रम्प यांचा भर मुलाखतीत संतापाचा स्फोट; पत्रकाराला म्हटले ‘भ्रष्ट किंवा मूर्ख'”
19 कोटींचा धक्कादायक टोल! होर्मुझ सामुद्रधुनी खुली, पण इराणच्या नव्या अटींनी जागतिक व्यापार संकटात
7.5 कॅरेटचा ‘अमूल्य’ हिरा! PM मोदींची भेट पाहून जिल बायडेन भारावल्या, किंमत कळताच बसला धक्का
महायुद्धाचा धक्कादायक धोका! 7 मोठ्या घडामोडींनी मध्यपूर्व पेटली, अमेरिका-इस्रायलचे हल्ले सुरूच
ट्रम्प यांच्या वक्तव्याने खळबळ ! जगातील 64% ऊर्जा साठा अमेरिकेकडे;
इराण युद्धाचा धक्कादायक परिणाम! अमेरिकन ऊर्जा कंपन्यांनी कमावला अब्जावधींचा नफा, रशियन तेल कंपनीचा गंभीर आरोप
US Attack तीन दिवसांत दोन जहाजांवर हल्ले
मिळालेल्या माहितीनुसार, गेल्या तीन दिवसांत अमेरिकन नौदलाने दोन वेगवेगळ्या व्यापारी जहाजांवर कारवाई केली. या दोन्ही जहाजांवर भारतीय कर्मचारी कार्यरत होते.
पहिल्या घटनेत ‘मॅरिवॅक्स’ या जहाजावर कारवाई करण्यात आली. सुदैवाने या जहाजावरील सर्व 24 भारतीय कर्मचाऱ्यांची सुखरूप सुटका करण्यात यश आले. मात्र त्यानंतर अवघ्या दोन दिवसांत ‘सेटेबेलो’ या तेलवाहू जहाजावर करण्यात आलेल्या हल्ल्यात परिस्थिती गंभीर बनली.
बुधवारी अमेरिकन नौदलाने सेटेबेलो तेल टँकरवर हल्ला केला. या जहाजावर एकूण 24 भारतीय कर्मचारी होते. हल्ल्यानंतर जहाजाला आग लागली आणि मोठे नुकसान झाले. बचावकार्यादरम्यान 21 जणांना सुरक्षित बाहेर काढण्यात आले. मात्र तिघांचा मृत्यू झाला.
23 वर्षीय आदित्य शर्मासह तिघांचा मृत्यू
मृत्यू झालेल्यांमध्ये 23 वर्षीय भारतीय खलाशी आदित्य शर्मा याचाही समावेश असल्याची माहिती समोर आली आहे. या घटनेमुळे सागरी क्षेत्रात कार्यरत भारतीयांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे.भारतीय खलाशांच्या कुटुंबीयांनी आणि विविध सागरी संघटनांनी या घटनेबद्दल तीव्र संताप व्यक्त केला आहे. व्यापारी जहाजांवर कार्यरत असलेल्या भारतीय नागरिकांच्या सुरक्षेबाबत गंभीर प्रश्न उपस्थित होत आहेत.
US Attack : अमेरिकेचा दावा आणि भारतीय संघटनांचा प्रतिवाद
हल्ल्यानंतर अमेरिकन नौदलाने स्पष्टीकरण देताना संबंधित जहाजांवरील कर्मचाऱ्यांनी दिलेल्या सूचनांचे पालन केले नाही, असा दावा केला. अमेरिकेच्या म्हणण्यानुसार जहाजांना वारंवार इशारे देण्यात आले होते.मात्र फॉरवर्ड सिमेन्स युनियन ऑफ इंडिया (FSUI) चे सचिव मनोज यादव यांनी हा दावा फेटाळून लावला आहे.
यादव यांच्या म्हणण्यानुसार, जहाजावरील कर्मचाऱ्यांना कोणताही रेडिओ संदेश, चेतावणी किंवा मार्गदर्शक सूचना देण्यात आलेल्या नव्हत्या. त्यामुळे अमेरिकेचा दावा वस्तुस्थितीपासून दूर असल्याचा आरोप त्यांनी केला.त्यांनी म्हटले की, व्यापारी जहाजे कोणत्याही लष्करी मोहिमेचा भाग नव्हती. त्यामुळे अशा प्रकारे त्यांना लक्ष्य करणे हे आंतरराष्ट्रीय सागरी नियमांचे उल्लंघन असल्याचे दिसून येते.
होर्मुझ सामुद्रधुनीचे वाढते महत्त्व
जगातील सर्वात महत्त्वाच्या समुद्री मार्गांपैकी होर्मुझ सामुद्रधुनी एक आहे. जगभरातील मोठ्या प्रमाणातील तेलवाहतूक याच मार्गातून होते.
भारताच्या ऊर्जा सुरक्षेसाठीही हा मार्ग अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. भारताच्या तेल आयातीतील मोठा हिस्सा या परिसरातून येतो. त्यामुळे या भागातील कोणताही संघर्ष भारताच्या अर्थव्यवस्थेवर आणि ऊर्जा सुरक्षेवर थेट परिणाम करू शकतो.गेल्या काही महिन्यांत या परिसरातील तणावात मोठी वाढ झाली आहे. अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संघर्षामुळे व्यापारी जहाजांवर हल्ल्यांचे प्रमाणही वाढत असल्याची चिंता व्यक्त केली जात आहे.
IRIS Dena प्रकरणानंतर वाढला तणाव
US Attack : काही दिवसांपूर्वी अमेरिकेने इराणच्या IRIS Dena या युद्धनौकेवर कारवाई केली होती. विशेष म्हणजे ही युद्धनौका भारतीय बंदरातून सराव आटपून निघाल्यानंतर काही काळातच लक्ष्य करण्यात आली होती.त्या घटनेनंतर अमेरिका-इराण संघर्ष अधिक तीव्र झाला. त्यानंतर आता व्यापारी जहाजांवर झालेल्या कारवाईमुळे परिस्थिती आणखी चिघळली आहे.विश्लेषकांच्या मते, या घटनांमुळे हिंद महासागर परिसरातील सामरिक स्थैर्यावर परिणाम होऊ शकतो.
भारताची चिंता वाढली
US Attack : भारतीय नागरिकांच्या मृत्यूनंतर केंद्र सरकारवर भूमिका स्पष्ट करण्याचा दबाव वाढत आहे. परराष्ट्र मंत्रालयाकडून परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवले जात असल्याची माहिती सूत्रांनी दिली आहे.भारतासाठी ही परिस्थिती अत्यंत संवेदनशील आहे. एकीकडे अमेरिका हा भारताचा महत्त्वाचा धोरणात्मक भागीदार आहे, तर दुसरीकडे भारतीय नागरिकांच्या सुरक्षेचा प्रश्न निर्माण झाला आहे.यामुळे भारताला अत्यंत संतुलित भूमिका घ्यावी लागू शकते.
संयुक्त राष्ट्रात भारताची नाराजी
US Attack :संयुक्त राष्ट्रातील भारताचे प्रतिनिधी पी. हरिश यांनी या घटनेबद्दल चिंता व्यक्त केली आहे.त्यांनी व्यावसायिक जहाजांवर होणाऱ्या हल्ल्यांचा निषेध करताना म्हटले की, अशा कारवायांमध्ये भारतीय नागरिकांचा जीव जात आहे. व्यापारी जहाजांची सुरक्षितता सुनिश्चित करणे ही सर्व देशांची सामूहिक जबाबदारी आहे.
हरिश यांनी अप्रत्यक्षपणे अमेरिकेवर टीका करताना या हल्ल्यांना यशस्वी लष्करी कारवाई म्हणून गौरवणे अयोग्य असल्याचे सांगितले.त्यांच्या वक्तव्यामुळे भारताची नाराजी आंतरराष्ट्रीय पातळीवर स्पष्टपणे दिसून आली आहे.
ट्रम्प यांची भूमिका चर्चेत
US Attack : दरम्यान, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी या कारवायांकडे अमेरिकन सैन्याच्या यशस्वी मोहिमेच्या दृष्टीने पाहिले आहे.ट्रम्प प्रशासनाने अमेरिकन नौदलाच्या कृतीचे समर्थन केले असून कारवाई योग्य असल्याचा दावा कायम ठेवला आहे.यामुळे भारतीय जनमतामध्ये नाराजी वाढत असल्याचे दिसत आहे. विशेषतः भारतीय खलाशांच्या मृत्यूबद्दल सहानुभूती व्यक्त न केल्यामुळे अमेरिकेवर टीका होत आहे.
क्वॉड सहकार्यावर परिणाम?
US Attack :भारत, अमेरिका, जपान आणि ऑस्ट्रेलिया या चार देशांचा क्वॉड गट इंडो-पॅसिफिक क्षेत्रातील महत्त्वाचा सामरिक मंच मानला जातो.मात्र भारतीय नागरिकांचा मृत्यू झाल्यानंतर भारत-अमेरिका संबंधांमध्ये तणाव निर्माण होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.तज्ज्ञांच्या मते, दीर्घकालीन धोरणात्मक सहकार्यावर मोठा परिणाम होण्याची शक्यता कमी असली तरी या घटनेमुळे विश्वासाचे वातावरण काही प्रमाणात प्रभावित होऊ शकते.
भारतीय खलाशांच्या सुरक्षेचा प्रश्न ऐरणीवर
US Attack : भारत हा जगातील सर्वात मोठ्या सागरी मनुष्यबळ पुरवठादार देशांपैकी एक आहे. हजारो भारतीय खलाशी विविध आंतरराष्ट्रीय जहाजांवर कार्यरत आहेत.मध्यपूर्वेतील वाढत्या संघर्षामुळे या कर्मचाऱ्यांच्या सुरक्षेबाबत चिंता वाढली आहे. भविष्यात अशा घटना टाळण्यासाठी भारताने आंतरराष्ट्रीय स्तरावर अधिक ठोस भूमिका घेण्याची गरज असल्याचे मत व्यक्त केले जात आहे.
होर्मुझ सामुद्रधुनीतील अमेरिकन कारवाईत तीन भारतीय खलाशांचा मृत्यू झाल्याने भारतासाठी नवे राजनैतिक आणि सामरिक आव्हान निर्माण झाले आहे. ऊर्जा सुरक्षा, व्यापारी जहाजांचे संरक्षण आणि भारतीय नागरिकांच्या सुरक्षेचा प्रश्न आता अधिक गंभीर झाला आहे. अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संघर्ष वाढत असताना भारताला अत्यंत संतुलित, पण ठाम भूमिका घ्यावी लागणार आहे. आगामी काळात केंद्र सरकार या प्रकरणावर कोणती भूमिका घेते आणि अमेरिकेकडून कोणती प्रतिक्रिया येते याकडे संपूर्ण देशाचे लक्ष लागले आहे.
