इराण-अमेरिका तणाव आणखी वाढला; ड्रोन पाडल्याचा इराणचा दावा, तेलवाहू टँकर दुर्घटनेमुळे होर्मुझ सामुद्रधुनीवर चिंता
मध्यपूर्वेतील तणाव दिवसेंदिवस वाढत असून इराण आणि अमेरिका यांच्यातील संघर्ष नव्या टप्प्यात पोहोचल्याचे चित्र दिसत आहे. इराणच्या सरकारी माध्यमांनी आणि इस्लामिक रिव्होल्युशनरी गार्ड कॉर्प्स (IRGC) शी संबंधित दाव्यांनुसार, इराणने अमेरिकेचे MQ-9 Reaper हे मानवरहित लष्करी ड्रोन पाडल्याचा दावा केला आहे. त्याचबरोबर होर्मुझ सामुद्रधुनीजवळ दोन तेलवाहू टँकरांना स्फोट होऊन आग लागल्याचेही इराणी माध्यमांनी म्हटले आहे. मात्र, या सर्व दाव्यांची स्वतंत्र किंवा अधिकृत आंतरराष्ट्रीय पातळीवर पुष्टी झालेली नाही.
या घडामोडींमुळे जागतिक स्तरावर चिंता वाढली असून, विशेषतः कच्च्या तेलाच्या पुरवठ्यावर आणि आखाती प्रदेशातील सुरक्षेवर त्याचा परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
MQ-9 ड्रोन पाडल्याचा दावा
इराणी माध्यमांच्या वृत्तानुसार, बुशेर परिसराच्या हवाई क्षेत्रात उड्डाण करणारे अमेरिकेचे MQ-9 Reaper ड्रोन इराणच्या हवाई संरक्षण प्रणालीने लक्ष्य केले. सुमारे 34 दशलक्ष डॉलर्स किंमतीचे हे ड्रोन काही क्षणांत पाडल्याचा दावा करण्यात आला आहे.
Related News
सकाळी कोमट पाण्यात मध पिल्याने खरंच वजन कमी होतं? विज्ञानाने सांगितलं सत्य
‘धर्मेंद्र प्रधान यांना असं काय सोनं लागलं?’; सोनम वांगचूक प्रकरणावर उद्धव ठाकरेंचा केंद्रावर हल्लाबोल
सोनम वांगचूक रुग्णालयात; ‘माझ्या परवानगीशिवाय औषध देऊ नका’, पत्नी गीतांजलींचा अल्टिमेटम
भोंदू बाबा अशोक खरात अडचणीत! ईडीचं 3 हजार पानी आरोपपत्र; 42.88 कोटींच्या गैरव्यवहाराचा दावा
मोठी बातमी! पी. व्ही. सिंधूने रचला इतिहास; जपान ओपन 2026 च्या अंतिम फेरीत प्रवेश
मोदी सरकारसाठी मोठी गुड न्यूज! डिलिमिटेशन विधेयकाच्या मंजुरीचा मार्ग मोकळा?
सलमाननंतर आता आमिर खानही बिश्नोई गँगच्या निशाण्यावर? सोशल मीडियावर धमकीची खळबळ
रामरक्षा आंदोलनापूर्वी मोठी राजकीय घडामोड! बावनकुळे थेट फडणवीसांच्या भेटीला
सोनम वांगचूक प्रकरणावरून संजय राऊतांचा केंद्रावर हल्लाबोल; ‘रामरक्षा आंदोलनावरून लक्ष हटवण्यासाठीच कारवाई’
सोनम वांगचूक यांचं उपोषण थांबताच अभिजीत दीपके यांची मोठी घोषणा; आजपासून आमरण उपोषण
आधी राष्ट्रवादीचं विलिनीकरण, मगच मंत्रिपद? शरद पवार गटाला भाजपची मोठी ऑफर?
मोठी बातमी! सोनम वांगचूक प्रकरणावर शरद पवार आक्रमक; म्हणाले- आंदोलन सुरूच राहणार
MQ-9 Reaper हे अमेरिकेच्या लष्करातील अत्याधुनिक मानवरहित हल्लेखोर ड्रोन मानले जाते. गुप्तचर माहिती गोळा करणे, टेहळणी आणि अचूक हल्ले करणे यासाठी या ड्रोनचा वापर केला जातो.
मात्र, अमेरिकेकडून या दाव्याबाबत कोणतीही अधिकृत पुष्टी किंवा प्रतिक्रिया अद्याप देण्यात आलेली नाही.
होर्मुझ सामुद्रधुनीजवळ टँकर दुर्घटना
इराणच्या सरकारी माध्यमांच्या दाव्यानुसार, होर्मुझ सामुद्रधुनीच्या दक्षिण भागात दोन तेलवाहू टँकरांना स्फोट होऊन आग लागली. ही जहाजे इराणी नौदलाने दिलेल्या इशाऱ्याकडे दुर्लक्ष करून पुढे गेल्यानंतर कथितपणे सागरी सुरुंग असलेल्या भागात प्रवेश केल्यामुळे ही दुर्घटना घडल्याचा दावा करण्यात आला आहे.
या घटनेत टँकरांना मोठे नुकसान झाल्याचे सांगितले जात असले तरी जहाजांवरील कर्मचारी, जीवितहानी किंवा जहाजांच्या मालकांबाबत अधिकृत माहिती अद्याप उपलब्ध नाही.
होर्मुझ सामुद्रधुनी बंद असल्याचा दावा
इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्युशनरी गार्ड कॉर्प्स (IRGC) शी संबंधित माध्यमांनी दावा केला आहे की, अमेरिकेच्या लष्करी हालचालींमुळे होर्मुझ सामुद्रधुनी अत्यंत असुरक्षित झाली असून ती प्रभावीपणे बंद असल्यासारखी परिस्थिती निर्माण झाली आहे.
जगातील मोठ्या प्रमाणावरील कच्च्या तेलाची वाहतूक याच सामुद्रधुनीतून होत असल्याने या मार्गातील कोणतीही अडचण जागतिक ऊर्जा बाजारासाठी अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते.
तथापि, होर्मुझ सामुद्रधुनी अधिकृतरीत्या बंद करण्यात आल्याची पुष्टी कोणत्याही आंतरराष्ट्रीय नौवहन संस्थेने किंवा संबंधित देशांनी केलेली नाही.
अमेरिकन तळांवर हल्ल्यांचे दावे
इराणी माध्यमांनी असा दावा केला आहे की, अमेरिकेच्या लष्करी तळांनाही लक्ष्य करण्यात आले आहे. जॉर्डनमधील मुवाफ्फक साल्टी एअर बेस आणि कुवेतमधील काही अमेरिकन लष्करी ठिकाणांवर क्षेपणास्त्र हल्ले केल्याचे दावे करण्यात आले आहेत.
या दाव्यांबाबतही अमेरिकेकडून अधिकृत प्रतिक्रिया आलेली नाही. स्वतंत्र आंतरराष्ट्रीय स्रोतांकडूनही या हल्ल्यांची पुष्टी झालेली नाही.
इराणमधील अनेक भागांत स्फोट
इराणी वृत्तसंस्थांच्या माहितीनुसार, देशातील विविध भागांत स्फोट झाल्याचे वृत्त आहे.
यज्द प्रांतात सलग अनेक मोठे स्फोट झाल्याचा दावा करण्यात आला आहे. तसेच फार्स प्रांतातील काही भागांमध्येही स्फोटांचे आवाज ऐकू आल्याचे वृत्त आहे.
याशिवाय अहवाज परिसरात अमेरिकन क्षेपणास्त्रांनी हल्ला केल्याचा दावा इराणी माध्यमांनी केला आहे. मात्र, या सर्व घटनांबाबत स्वतंत्र पडताळणी झालेली नाही.
जागतिक तेलबाजारावर परिणाम होण्याची शक्यता
होर्मुझ सामुद्रधुनीतून जगातील सुमारे पाचव्या भागाइतक्या कच्च्या तेलाची निर्यात होते. त्यामुळे या मार्गावरील कोणतीही लष्करी चकमक किंवा वाहतुकीतील अडथळा जागतिक तेलाच्या किमतींवर तात्काळ परिणाम करू शकतो.
विश्लेषकांच्या मते, जर तणाव आणखी वाढला आणि तेलवाहतुकीवर परिणाम झाला, तर आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती वाढू शकतात. त्याचा परिणाम भारतासह अनेक देशांतील इंधन दर, महागाई आणि आयात खर्चावर होण्याची शक्यता आहे.
अधिकृत पुष्टीची प्रतीक्षा
सध्या समोर आलेली बहुतांश माहिती ही इराणी सरकारी माध्यमे, IRGC शी संबंधित दावे आणि स्थानिक वृत्तसंस्थांच्या अहवालांवर आधारित आहे. अमेरिकेकडून किंवा स्वतंत्र आंतरराष्ट्रीय संस्थांकडून या घटनांची अधिकृत पुष्टी झालेली नाही.
युद्धजन्य परिस्थितीत दोन्ही बाजूंनी माहिती आणि प्रतिमाहिती (information warfare) मोठ्या प्रमाणात समोर येत असल्याने अशा दाव्यांकडे सावधपणे पाहण्याची गरज असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
दरम्यान, मध्यपूर्वेतील वाढत्या तणावामुळे जागतिक समुदायाचे लक्ष या घडामोडींवर केंद्रित झाले आहे. आगामी काही दिवसांत अमेरिका, इराण आणि आंतरराष्ट्रीय संस्थांकडून येणाऱ्या अधिकृत प्रतिक्रियांवर या संघर्षाचे पुढील स्वरूप अवलंबून असेल.
