अमेरिका-इराण संघर्षामुळे तेल बाजार हादरला; भारतात पेट्रोल-डिझेल महागणार का? जाणून घ्या संपूर्ण चित्र
अमेरिका आणि इराण यांच्यात पुन्हा वाढलेल्या लष्करी तणावाचा परिणाम आता जागतिक अर्थव्यवस्थेवर दिसू लागला आहे. मध्य पूर्वेतील संघर्ष तीव्र होत असताना आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती झपाट्याने वाढल्या आहेत. ब्रेंट क्रूडची किंमत प्रति बॅरल 88 डॉलरच्या पुढे गेल्याने भारतातही पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरात वाढ होणार का, असा प्रश्न सर्वसामान्य नागरिकांना पडू लागला आहे.
सध्या भारतातील पेट्रोल आणि डिझेलच्या किरकोळ दरांमध्ये कोणताही बदल करण्यात आलेला नाही. मात्र, भारत मोठ्या प्रमाणावर कच्च्या तेलाची आयात करत असल्याने जागतिक बाजारातील घडामोडींचा देशांतर्गत इंधन दरांवर परिणाम होण्याची शक्यता तज्ज्ञांकडून व्यक्त केली जात आहे.
मध्य पूर्वेतील संघर्षामुळे बाजारात अस्वस्थता
अमेरिका आणि इराण यांच्यातील वाढत्या संघर्षामुळे मध्य पूर्वेतील परिस्थिती अधिक गंभीर बनली आहे. दोन्ही देशांकडून एकमेकांच्या महत्त्वाच्या लष्करी तळांवर तसेच पायाभूत सुविधांवर हल्ले होत असल्याच्या वृत्तांमुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात अस्थिरता वाढली आहे.
Related News
दायक गोष्टी! देव आनंद–सुरैया यांच्या अपूर्ण प्रेमकथेचा भावनिक शेवट; आजी ठरली सर्वात मोठी अडचण
सोनम वांगचुक : 3 मोठे आदेश! हायकोर्टाचा धक्कादायक निर्णय; खासगी रुग्णालयाची मागणी फेटाळली
Kalyan News: आधारवाडी जेलमध्ये 16 टाके पडतील इतकी मारहाण? कैद्याचा गंभीर आरोप, जाणून घ्या 7 मोठे मुद्दे
शिवाजी पार्कमध्ये ठाकरे गटाच्या आंदोलनात गोंधळ; स्टेजवरून पोलिस-कार्यकर्त्यांत बाचाबाची
7 मोठे बदल! DMart ची फार्मसी एन्ट्री, औषधांवर 20% सूट; झेप्टो-ब्लिंकिटला मोठे आव्हान
रवींद्र धंगेकरांसह 14 आरोपींचा शोध; स्वारगेट पोलिसांची विशेष पथके तैनात
उद्धव ठाकरेंच्या आंदोलनावर गुणरत्न सदावर्तेंचा आक्षेप; ‘गुन्हा दाखल करा’ची मागणी
धक्कादायक! NEET फेरपरीक्षेने उद्ध्वस्त झाले स्वप्न? पुण्यातील विद्यार्थ्याची रँक 8 वरून 10 लाखांच्या पुढे; कोर्टात धाव
Gold Rate Today : सोन्याच्या दरात मोठी घसरण; 10 ग्रॅममागे 800 रुपयांची कपात
5 मोठे धक्के! मालमत्ता जप्तीच्या इशाऱ्यानंतर शिवसेना नगरसेवक रमेश म्हात्रे पोलिसांना शरण, डॉक्टर हल्ला प्रकरणात मोठे अपडेट
ट्रम्प सरकारचा मोठा निर्णय! 18 हजार बेकायदा भारतीयांच्या डिपोर्टेशनची चर्चा
पावसाळ्यात सर्दी-खोकल्याने त्रस्त? खेकड्याच्या रसाचे जाणून घ्या संभाव्य फायदे
या संघर्षामुळे विशेषतः होर्मुझ सामुद्रधुनी (Strait of Hormuz) या महत्त्वाच्या समुद्री मार्गाबाबत चिंता वाढली आहे. जगातील मोठ्या प्रमाणातील कच्च्या तेलाची वाहतूक याच मार्गातून होत असल्याने या भागातील कोणताही व्यत्यय जागतिक तेलपुरवठ्यावर थेट परिणाम करू शकतो.
ब्रेंट क्रूडच्या किमतीत मोठी उसळी
या आठवड्यातील घडामोडींमुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात ब्रेंट क्रूडच्या किमतीत लक्षणीय वाढ झाली आहे.
उपलब्ध माहितीनुसार, शुक्रवारी ब्रेंट क्रूडमध्ये सुमारे 4.6 टक्क्यांची वाढ झाली आणि किंमत 88 डॉलर प्रति बॅरलच्या पुढे पोहोचली. गेल्या एका आठवड्यात कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये सुमारे 11 टक्क्यांची वाढ नोंदवली गेली आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, युद्धाचा कालावधी वाढल्यास तेलपुरवठा विस्कळीत होऊ शकतो, अशी भीती गुंतवणूकदारांमध्ये निर्माण झाली आहे. त्यामुळे तेलाच्या किमतींवर दबाव वाढत आहे.
भारतात सध्या इंधन दर स्थिर
जागतिक बाजारात तेल महाग झाले असले तरी 19 जुलै 2026 रोजी भारतातील पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरांमध्ये कोणताही बदल करण्यात आलेला नाही.
सरकारी तेल विपणन कंपन्यांनी सध्या विद्यमान दर कायम ठेवले आहेत. देशात पेट्रोल आणि डिझेलच्या किंमतींमध्ये शेवटचा बदल 25 मे 2026 रोजी करण्यात आला होता. त्यानंतर दर स्थिर आहेत.
प्रमुख शहरांतील इंधनाचे दर
सध्या देशातील प्रमुख शहरांमध्ये पेट्रोल आणि डिझेलचे दर पुढीलप्रमाणे आहेत:
- नवी दिल्ली – पेट्रोल ₹102.12 | डिझेल ₹95.20
- मुंबई – पेट्रोल ₹111.21 | डिझेल ₹97.83
- कोलकाता – पेट्रोल ₹113.51 | डिझेल ₹99.82
- चेन्नई – पेट्रोल ₹107.77 | डिझेल ₹99.55
दर स्थिर असले तरी जागतिक परिस्थितीवर पुढील निर्णय अवलंबून राहणार असल्याचे मानले जात आहे.
भारतावर परिणाम का होऊ शकतो?
भारत आपल्या गरजेच्या सुमारे 80 टक्क्यांहून अधिक कच्च्या तेलाची आयात करतो. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात तेलाच्या किमती वाढल्यास त्याचा परिणाम काही काळाने देशांतर्गत इंधन दरांवर होण्याची शक्यता असते.
सध्या सरकारी तेल कंपन्यांनी वाढीव खर्च स्वतःच्या पातळीवर सांभाळला असला, तरी दीर्घकाळ कच्च्या तेलाच्या किमती उच्च राहिल्यास पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरांचा फेरआढावा घेतला जाऊ शकतो.
होर्मुझ सामुद्रधुनीचे महत्त्व
जगातील सर्वाधिक महत्त्वाच्या तेल वाहतूक मार्गांपैकी होर्मुझ सामुद्रधुनी एक आहे.
सौदी अरेबिया, इराक, संयुक्त अरब अमिराती, कुवेत आणि इतर तेल उत्पादक देशांतून मोठ्या प्रमाणावर कच्चे तेल या मार्गाने जगभर पाठवले जाते.
जर या भागातील जहाजवाहतूक विस्कळीत झाली किंवा पुरवठा कमी झाला, तर जागतिक बाजारात तेलाच्या किमती आणखी वाढू शकतात. त्यामुळे भारतासह तेल आयात करणाऱ्या देशांवर त्याचा आर्थिक परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
सामान्य नागरिकांवर काय परिणाम होऊ शकतो?
जर आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती दीर्घकाळ वाढलेल्या राहिल्या, तर भविष्यात पेट्रोल आणि डिझेल महाग होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
इंधन दर वाढल्यास वाहतूक खर्च वाढू शकतो. त्याचा परिणाम मालवाहतूक, कृषी क्षेत्र, उद्योग आणि दैनंदिन वापराच्या वस्तूंच्या किमतींवरही होऊ शकतो.
मात्र, सध्या भारतात अशा कोणत्याही वाढीची अधिकृत घोषणा करण्यात आलेली नाही.
सरकार आणि तेल कंपन्यांची भूमिका महत्त्वाची
देशांतर्गत इंधन दर निश्चित करताना आंतरराष्ट्रीय कच्च्या तेलाच्या किमती, रुपयाचा विनिमय दर, कर रचना आणि तेल विपणन कंपन्यांचा खर्च अशा अनेक घटकांचा विचार केला जातो.
त्यामुळे जागतिक बाजारात तेल महाग झाले म्हणजे लगेचच भारतात पेट्रोल-डिझेलचे दर वाढतील, असे निश्चितपणे म्हणता येत नाही.
पुढील काही दिवस निर्णायक
अमेरिका-इराण संघर्ष किती काळ सुरू राहतो आणि होर्मुझ सामुद्रधुनीतील परिस्थिती कशी राहते, यावर पुढील घडामोडी अवलंबून असतील.
जर तणाव कमी झाला, तर कच्च्या तेलाच्या किमती पुन्हा स्थिर होऊ शकतात. मात्र संघर्ष अधिक तीव्र झाल्यास जागतिक तेलबाजारात आणखी अस्थिरता निर्माण होण्याची शक्यता आहे.
एकूणच, सध्या भारतातील पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरांमध्ये कोणताही बदल झालेला नसला तरी आंतरराष्ट्रीय बाजारातील वाढत्या कच्च्या तेलाच्या किमती आणि मध्य पूर्वेतील तणावामुळे परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवण्याची गरज आहे. आगामी काही दिवसांत जागतिक घडामोडींनुसार भारतातील इंधन दरांबाबत महत्त्वाचे निर्णय होऊ शकतात.
