इंधन टंचाईने जग होरपळतंय अन् ट्रम्प म्हणतात, ‘जगातील 64 टक्के ऊर्जा साठा आमच्याकडेच’; अमेरिकेचा अजब दावा
वॉशिंग्टन : एकीकडे जगातील अनेक देश इंधन टंचाई, वाढती तेलाची किंमत आणि पुरवठा साखळीतील अडथळ्यांमुळे चिंतेत असताना, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी केलेल्या एका दाव्याने जागतिक राजकारणात आणि ऊर्जा क्षेत्रात मोठी खळबळ उडवली आहे. अमेरिकेकडे जगातील 64 टक्के ऊर्जा संसाधनांवर नियंत्रण असल्याचा दावा ट्रम्प यांनी केला असून, तेल, नैसर्गिक वायू आणि कोळशाच्या बाबतीत अमेरिका जगातील सर्वात बलाढ्य देश असल्याचेही त्यांनी ठामपणे सांगितले.
एअर फोर्स वन विमानातून पत्रकारांशी संवाद साधताना ट्रम्प यांनी अमेरिकेच्या ऊर्जा सामर्थ्याचा उल्लेख केला. त्यांनी सांगितले की, अमेरिकेकडे असलेले तेल, गॅस आणि कोळशाचे साठे इतके प्रचंड आहेत की जगातील कोणताही देश त्यांची बरोबरी करू शकत नाही. विशेष म्हणजे, व्हेनेझुएलासोबतचे संबंध सुधारल्यानंतर अमेरिकेचा ऊर्जा क्षेत्रातील प्रभाव आणखी वाढल्याचे त्यांनी नमूद केले.
Related News
5 धोकादायक संकेत! अमेरिकन बाजारातील त्सुनामीनंतर भारतीय शेअर बाजारात ‘ब्लॅक मंडे’चा धोका; गुंतवणूकदारांनी सावध राहण्याची गरज
इराण युद्धाचा धक्कादायक परिणाम! अमेरिकन ऊर्जा कंपन्यांनी कमावला अब्जावधींचा नफा, रशियन तेल कंपनीचा गंभीर आरोप
50 जणांचा हृदयद्रावक मृत्यू! सहारा वाळवंटातील भीषण दुर्घटनेने जग हादरले
एलपीजी स्वावलंबनाकडे 2 ऐतिहासिक पाऊल; भारताचा ऊर्जा क्षेत्रात मोठा विजय!
भारतासाठी रशियाची 5 मोठी आश्वासने! पुतिन यांचा शक्तिशाली संदेश, चीन-पाकिस्तान-अमेरिकेला सूचक इशारा
2060 पर्यंत भारताचा ऐतिहासिक विजय! GDP मध्ये चीनला मागे टाकण्याचा धक्कादायक अंदाज
हॉर्मुजमध्ये मोठा स्फोटक संघर्ष! इराणचे 4 ड्रोन पाडत अमेरिकेचा जबरदस्त पलटवार, आखातात तणाव शिगेला
‘भारताने अनेक वर्ष अमेरिकेचा फायदा घेतला’, डोनाल्ड ट्रम्प यांची पुन्हा टीका ;5 धक्कादायक आरोप!
शेअर बाजाराची दमदार पुनरागमन; सेन्सेक्समध्ये 700 अंकांची उसळी
9 जणांचा मृत्यू! युद्धबंदीच्या काही तासांतच इस्रायलचा लेबनॉनवर भीषण हल्ला
90 वर्षांनंतरचा धक्कादायक खुलासा! एरिया 51 च्या गुप्त UFO फाइल्समुळे एलियन्सच्या चर्चेला नवे पंख
जागतिक ऊर्जा संकटाच्या पार्श्वभूमीवर मोठा दावा
गेल्या काही महिन्यांपासून मध्यपूर्वेत सुरू असलेल्या संघर्षामुळे जागतिक ऊर्जा बाजार अस्थिर झाला आहे. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत निर्माण झालेल्या तणावामुळे कच्च्या तेलाच्या पुरवठ्यावर परिणाम झाला आहे. जगातील सुमारे एक तृतीयांश समुद्री तेलवाहतूक या मार्गातून होते. त्यामुळे या मार्गातील कोणतीही अडचण थेट जागतिक अर्थव्यवस्थेवर परिणाम करणारी ठरते.
इराण आणि अमेरिकेमधील संघर्ष, ड्रोन हल्ले, क्षेपणास्त्र कारवाया आणि समुद्री सुरक्षेचे प्रश्न यामुळे अनेक देशांमध्ये इंधनाच्या किंमती वाढल्या आहेत. युरोप, आशिया आणि आफ्रिकेतील अनेक अर्थव्यवस्था यामुळे दबावाखाली आल्या आहेत. अशा परिस्थितीत ट्रम्प यांनी अमेरिकेकडे जगातील 64 टक्के ऊर्जा साठा असल्याचा दावा केल्यामुळे या वक्तव्याकडे जगभरातून लक्ष वेधले गेले आहे.
अमेरिकेची ऊर्जा ताकद नेमकी किती?
अमेरिका गेल्या काही वर्षांत तेल आणि नैसर्गिक वायू उत्पादनात मोठ्या प्रमाणावर पुढे आली आहे. शेल ऑइल आणि शेल गॅस तंत्रज्ञानामुळे अमेरिकेने ऊर्जा उत्पादनात मोठी झेप घेतली. परिणामी, अमेरिका ऊर्जा आयातदार देशातून ऊर्जा निर्यातदार देश बनली.
टेक्सास, नॉर्थ डकोटा, अलास्का आणि पेनसिल्व्हेनिया या राज्यांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर तेल आणि गॅस उत्पादन होते. त्याशिवाय अमेरिकेकडे जगातील मोठ्या कोळसा साठ्यांपैकी एक साठा आहे. त्यामुळे ऊर्जा सुरक्षेच्या बाबतीत अमेरिका इतर देशांच्या तुलनेत अधिक मजबूत स्थितीत आहे.
तथापि, जागतिक ऊर्जा तज्ज्ञांच्या मते, जगातील 64 टक्के ऊर्जा संसाधने अमेरिकेच्या नियंत्रणात असल्याचा दावा अतिशयोक्तीपूर्ण वाटतो. कारण ऊर्जा साठे विविध देशांमध्ये विभागलेले आहेत. सौदी अरेबिया, रशिया, इराण, कतार, संयुक्त अरब अमिराती, व्हेनेझुएला आणि कॅनडा यांसारख्या देशांकडेही मोठे ऊर्जा साठे आहेत.
व्हेनेझुएलाशी संबंधांचा फायदा?
ट्रम्प यांनी त्यांच्या वक्तव्यात व्हेनेझुएलाचा विशेष उल्लेख केला. जगातील सर्वाधिक सिद्ध तेलसाठे असलेल्या देशांमध्ये व्हेनेझुएलाचा समावेश होतो. गेल्या काही वर्षांत अमेरिकेने व्हेनेझुएलासोबत ऊर्जा क्षेत्रात काही व्यवहार आणि करार वाढवले असल्याचे दिसून आले आहे.
यामुळे अमेरिकन ऊर्जा कंपन्यांना व्हेनेझुएलातील तेल प्रकल्पांमध्ये अधिक संधी उपलब्ध झाल्या आहेत. ट्रम्प यांच्या मते, या सहकार्यामुळे अमेरिकेचा जागतिक ऊर्जा बाजारावरील प्रभाव अधिक वाढला आहे. मात्र, विरोधकांच्या मते अमेरिकन कंपन्या या परिस्थितीचा आर्थिक लाभ घेण्याचा प्रयत्न करत आहेत.
तेल 300 डॉलरवर जाण्याची भीती
मध्यपूर्वेतील संघर्ष सुरू झाल्यानंतर अनेक विश्लेषकांनी कच्च्या तेलाच्या किंमती 300 डॉलर प्रति बॅरलपर्यंत जाऊ शकतात, अशी भीती व्यक्त केली होती. मात्र ट्रम्प यांनी हा अंदाज फेटाळून लावत सध्या तेलाचे दर नियंत्रणात असल्याचे सांगितले.
त्यांच्या म्हणण्यानुसार, अमेरिकन नौदलाने होर्मुझ सामुद्रधुनीतील सुरक्षा मजबूत केली असून तेलवाहतुकीला संरक्षण दिले जात आहे. त्यामुळे पुरवठा सुरू राहिला आणि किंमती नियंत्रणात राहिल्या.तथापि, बाजारातील तज्ज्ञांचे मत वेगळे आहे. त्यांच्यानुसार, जागतिक बाजारात किंमती अजूनही अस्थिर आहेत आणि कोणत्याही मोठ्या संघर्षामुळे दरांमध्ये झपाट्याने वाढ होऊ शकते.
इराणचे ड्रोन हल्ले आणि अमेरिकेचा प्रतिकार
ट्रम्प यांनी इराणच्या ड्रोन आणि क्षेपणास्त्र हल्ल्यांचा उल्लेख करत अमेरिकन सैन्याने अनेक हल्ले निष्फळ ठरवल्याचा दावा केला. अमेरिकन संरक्षण यंत्रणांनी काही ड्रोन हवेतच नष्ट केल्याचे त्यांनी सांगितले.मध्यपूर्वेतील तणावामुळे समुद्री मार्गांची सुरक्षा, तेल वाहतूक आणि आंतरराष्ट्रीय व्यापारावर परिणाम झाला आहे. अनेक जहाज कंपन्यांनी पर्यायी मार्गांचा वापर सुरू केला असून त्यामुळे वाहतूक खर्च वाढला आहे.
जगावर होणारा परिणाम
ऊर्जा संकटाचा सर्वाधिक परिणाम विकसनशील देशांवर होत आहे. तेल आणि गॅस आयातीवर अवलंबून असलेल्या देशांना वाढत्या किंमतींचा मोठा फटका बसत आहे. वाहतूक, उद्योग, शेती आणि वीज निर्मिती यांचा खर्च वाढत असल्यामुळे महागाईही वाढत आहे.
भारतासारख्या देशांनाही जागतिक तेल बाजारातील चढउतारांचा परिणाम सहन करावा लागत आहे. पेट्रोल, डिझेल आणि एलपीजीच्या किंमतींमध्ये वाढ झाल्यास त्याचा थेट परिणाम सामान्य नागरिकांच्या खिशावर होतो.
शांतता चर्चेची कोंडी
दरम्यान, इराण आणि अमेरिकेमधील शांतता चर्चांमध्ये अद्याप कोणतीही ठोस प्रगती झालेली नाही. पाकिस्तानच्या मध्यस्थीने युद्धविरामाची घोषणा करण्यात आली असली तरी अनेक महत्त्वाच्या मुद्द्यांवर मतभेद कायम आहेत.अमेरिकेची इराणने अणु कार्यक्रम थांबवण्याची अट, होर्मुझ सामुद्रधुनी खुली करण्याचा प्रश्न आणि आर्थिक निर्बंध हटवण्याच्या मागण्या यांमुळे चर्चा अडकली आहे. त्यामुळे प्रदेशातील तणाव कायम राहण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
ट्रम्प यांच्या दाव्यामुळे वाढली चर्चा
डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या 64 टक्के ऊर्जा साठ्याच्या दाव्यामुळे ऊर्जा क्षेत्र, अर्थव्यवस्था आणि आंतरराष्ट्रीय संबंधांबाबत नव्याने चर्चा सुरू झाली आहे. हा दावा कितपत वास्तववादी आहे याबाबत तज्ज्ञांमध्ये मतभेद असले तरी अमेरिकेचे ऊर्जा क्षेत्रातील वाढते महत्त्व मात्र नाकारता येणार नाही.
मध्यपूर्वेतील संघर्ष, ऊर्जा पुरवठ्याची अनिश्चितता आणि वाढत्या भू-राजकीय स्पर्धेच्या पार्श्वभूमीवर जग सध्या एका मोठ्या ऊर्जा आव्हानाचा सामना करत आहे. अशा वेळी अमेरिकेच्या ऊर्जा धोरणांकडे आणि ट्रम्प यांच्या पुढील भूमिकेकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.
ऊर्जा सुरक्षेचा प्रश्न आता केवळ आर्थिक राहिलेला नसून तो राष्ट्रीय सुरक्षा, परराष्ट्र धोरण आणि जागतिक सामरिक संतुलनाशी जोडला गेला आहे. त्यामुळे ट्रम्प यांचे वक्तव्य आगामी काळात जागतिक राजकारणात आणखी चर्चेचा विषय ठरण्याची शक्यता आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/after-30-days-it-is-closed-for-actresses/
