Nepalमध्ये पुन्हा हाहाकार? चौलानी नदीवर भूस्खलनामुळे महापुराचा धोका
जलप्रलयानंतर आणखी मोठा हायअलर्ट; नदीचा प्रवाह बाधित, नागरिकांना सुरक्षित स्थळी जाण्याचे आदेश
Nepal : Nepalमध्ये नुकत्याच आलेल्या महाभयंकर जलप्रलयाच्या संकटातून नागरिक सावरत असतानाच आता पुन्हा एकदा धडकी भरवणारी परिस्थिती निर्माण झाली आहे. Nepalच्या दार्चुला जिल्ह्यात मोठ्या प्रमाणावर भूस्खलन झाल्याने चौलानी नदीचा प्रवाह बाधित झाला आहे. डोंगरावरील माती आणि दगडांचे मोठमोठे ढिगारे नदीपात्रात कोसळत असल्याने नदीचा प्रवाह अडण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. त्यामुळे नदीच्या खालच्या भागात अचानक महापूर किंवा फ्लॅश फ्लड येण्याचा धोका व्यक्त करण्यात आला आहे.
दार्चुला जिल्ह्यातील अपी हिमाल ग्रामीण नगरपालिकेच्या हद्दीतील भट्टार परिसरात भूस्खलनाची ही घटना घडली आहे. परिसरात सातत्याने पाऊस सुरू असून, त्याचा परिणाम म्हणून डोंगराच्या उतारावरील माती सैल होऊन मोठ्या प्रमाणात नदीपात्रात कोसळत आहे. या ढिगाऱ्यामुळे चौलानी नदीचा नैसर्गिक प्रवाह काही प्रमाणात प्रभावित झाला आहे.
Nepal : नदीचा प्रवाह अडल्यास गंभीर परिस्थितीची शक्यता
प्रशासनाच्या माहितीनुसार, भूस्खलनाची प्रक्रिया अशीच सुरू राहिल्यास नदीपात्रात मोठ्या प्रमाणावर माती आणि दगड जमा होऊ शकतात. त्यामुळे नदीचा प्रवाह अरुंद होऊन पाण्याचा साठा निर्माण होण्याची शक्यता आहे. अशा परिस्थितीत अचानक हा अडथळा तुटल्यास मोठ्या वेगाने पाणी खालच्या दिशेने वाहू शकते. त्यामुळे परिसरात फ्लॅश फ्लड अर्थात अचानक महापुराची परिस्थिती निर्माण होण्याची शक्यता आहे.
Related News
या संभाव्य धोक्याच्या पार्श्वभूमीवर दार्चुला जिल्हा प्रशासनाने नदीकाठच्या तसेच नदीच्या खालच्या भागात राहणाऱ्या नागरिकांना सतर्क राहण्याच्या सूचना दिल्या आहेत. संभाव्य धोका लक्षात घेता नागरिकांनी सुरक्षित अंतरावर जाण्याचे आणि प्रशासनाच्या सूचनांचे काटेकोरपणे पालन करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
सुरक्षा दल तैनात
परिस्थितीवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी सुरक्षा यंत्रणांनाही सतर्क करण्यात आले आहे. सुरक्षा दलाचे जवान परिसरात तैनात करण्यात आले असून, ते नदीचा प्रवाह, पाण्याचा वेग आणि जलस्तरावर लक्ष ठेवत आहेत. तसेच नदीच्या आसपासच्या गावांमध्ये जाऊन नागरिकांना संभाव्य धोक्याची माहिती देण्यात येत आहे.
आपत्कालीन परिस्थिती निर्माण झाल्यास तातडीने मदत आणि बचावकार्य सुरू करता यावे, यासाठी संबंधित यंत्रणांना सज्ज राहण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. स्थानिक प्रशासनाकडून परिस्थितीचा सातत्याने आढावा घेतला जात आहे.
मुख्यमंत्र्यांकडून हायअलर्ट
सुदूरपश्चिम प्रदेशाचे मुख्यमंत्री खगराज भट्ट यांनी परिस्थितीची गंभीर दखल घेत स्थानिक प्रशासन आणि सुरक्षा यंत्रणांना हायअलर्टवर राहण्याचे निर्देश दिले आहेत. कोणतीही आपत्कालीन परिस्थिती निर्माण झाल्यास तातडीने बचाव आणि मदतकार्य सुरू करता यावे, यासाठी संबंधित अधिकाऱ्यांना आवश्यक तयारी ठेवण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.
नागरिकांच्या मदतीसाठी प्रशासनाकडून आपत्कालीन संपर्क क्रमांकही उपलब्ध करून देण्यात आले आहेत. संभाव्य पूरस्थिती किंवा भूस्खलनाचा धोका जाणवल्यास नागरिकांनी प्रशासनाशी संपर्क साधण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
सध्या नदीची पातळी सामान्य
दरम्यान, चौलानी नदीचा सध्याचा जलस्तर सामान्य असल्याची माहिती सशस्त्र पोलीस दलाकडून देण्यात आली आहे. त्यामुळे तातडीने महापुराची परिस्थिती निर्माण झालेली नसली तरी भूस्खलन आणि मुसळधार पावसामुळे परिस्थिती कधीही बदलू शकते, अशी चिंता व्यक्त केली जात आहे.
बलांच स्थित नेपाळ चमेलिया हायड्रोपॉवर सुरक्षा तळावरून सुरक्षा कर्मचाऱ्यांना परिसरावर लक्ष ठेवण्यासाठी पाठवण्यात आले आहे. हे जवान नदीच्या पाण्याची पातळी, प्रवाहाचा वेग आणि आसपासच्या गावांमधील परिस्थितीवर लक्ष ठेवत आहेत. नागरिकांना वेळोवेळी सतर्कतेच्या सूचना दिल्या जात आहेत.
Nepal :चौलानी नदीचा महाकालीशी संबंध
चौलानी नदीला चमेलिया नदी या नावानेही ओळखले जाते. ही नदी अपी हिमाल परिसरातून उगम पावते आणि पुढे महाकाली नदीला जाऊन मिळते. महाकाली नदीचा काही भाग नेपाळ आणि भारतादरम्यानची सीमा निश्चित करतो. त्यामुळे चौलानी नदीच्या प्रवाहात मोठा बदल झाल्यास त्याचा परिणाम पुढील नदीप्रवाहावर होण्याची शक्यता असल्याने प्रशासन अधिक सतर्क झाले आहे.
मुसळधार पावसामुळे चिंता वाढली
Nepalमध्ये आधीच नैसर्गिक आपत्तीमुळे मोठ्या प्रमाणावर नुकसान झाल्यानंतर आता पुन्हा भूस्खलन आणि संभाव्य महापुराचा धोका निर्माण झाल्याने प्रशासनासमोरील आव्हान वाढले आहे. चौलानी नदीचा जलस्तर सध्या सामान्य असला तरी डोंगरावरून सतत माती आणि दगड नदीत कोसळत आहेत. त्यातच परिसरात पावसाचा जोर कायम असल्याने परिस्थिती अधिक गंभीर होण्याची शक्यता आहे.
जर भूस्खलन मोठ्या प्रमाणावर सुरू राहिले आणि नदीचा प्रवाह पूर्णपणे किंवा मोठ्या प्रमाणात अडला, तर पाण्याचा साठा वाढू शकतो. हा नैसर्गिक अडथळा अचानक तुटल्यास खालच्या भागात अत्यंत वेगाने पाणी पोहोचण्याचा धोका आहे. त्यामुळे प्रशासनाकडून नागरिकांना कोणताही धोका पत्करू नये आणि नदीपात्रापासून सुरक्षित अंतरावर राहण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
सध्या प्रशासन, सुरक्षा दल आणि स्थानिक यंत्रणा परिस्थितीवर बारकाईने नजर ठेवून आहेत. नदीची पातळी आणि भूस्खलनाच्या हालचालींवर सतत लक्ष ठेवण्यात येत असून, परिस्थिती बिघडल्यास तातडीने नागरिकांना सुरक्षित स्थळी हलवण्याची तयारी करण्यात आली आहे. त्यामुळे नेपाळमधील नागरिकांसाठी पुढील काही तास अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहेत.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/russia-ukraine-war-2/
