1600 अंकांची भीषण घसरण! ट्रम्प यांच्या इराणवरील विधानाने शेअर बाजार हादरला, गुंतवणूकदारांना मोठा धक्का
जागतिक राजकारणातील एका महत्त्वाच्या घडामोडीचा थेट परिणाम भारतीय शेअर बाजारावर दिसून आला. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणसोबत झालेला सामंजस्य करार (MoU) संपुष्टात आल्याचे जाहीर करत कठोर भूमिका घेतल्यानंतर जागतिक आर्थिक बाजारात भीतीचे वातावरण निर्माण झाले. या वक्तव्यानंतर भारतीय शेअर बाजारात मोठ्या प्रमाणावर विक्री झाली आणि सेन्सेक्स तब्बल 1600 अंकांनी घसरला, तर निफ्टीमध्येही 460 हून अधिक अंकांची घसरण झाली.
गुंतवणूकदारांसाठी बुधवारचा दिवस अत्यंत निराशाजनक ठरला. सकाळच्या व्यवहारात स्थिर दिसणारा बाजार दुपारनंतर अचानक घसरू लागला. ट्रम्प यांच्या विधानानंतर जागतिक गुंतवणूकदारांनी जोखमीच्या मालमत्तेतून पैसे काढण्यास सुरुवात केली. त्याचा परिणाम भारतासह आशियाई आणि युरोपीय बाजारांवरही दिसून आला.
Related News
ट्रम्प यांच्या विधानाने वाढली अनिश्चितता
इराणच्या अणुकार्यक्रमावरून अमेरिका आणि इराणमध्ये गेल्या काही महिन्यांपासून तणाव कायम आहे. गेल्या महिन्यात दोन्ही देशांमध्ये झालेल्या सामंजस्य कराराबाबत ट्रम्प यांनी आता तो संपल्याचे स्पष्ट केले. त्यांनी इराणवर कठोर शब्दांत टीका करत अमेरिका कोणत्याही परिस्थितीत इराणला अण्वस्त्र विकसित करू देणार नसल्याचे सांगितले.
या वक्तव्यामुळे पश्चिम आशियात पुन्हा संघर्षाची शक्यता वाढल्याची भीती निर्माण झाली. जागतिक बाजारात भू-राजकीय धोके वाढले की गुंतवणूकदार सुरक्षित गुंतवणुकीकडे वळतात. परिणामी शेअर बाजारात विक्रीचा जोर वाढतो आणि त्याचा परिणाम प्रमुख निर्देशांकांवर दिसून येतो.
सेन्सेक्स-निफ्टीत मोठी घसरण
दुपारच्या व्यवहारात मुंबई शेअर बाजाराचा सेन्सेक्स सुमारे 1600 अंकांनी घसरून 76,600 च्या आसपास आला. राष्ट्रीय शेअर बाजाराचा निफ्टी 50 निर्देशांकही 460 हून अधिक अंकांनी घसरून 23,900 च्या खाली पोहोचला.
दिवसभर विक्रीचा दबाव कायम राहिल्याने अनेक ब्लूचिप कंपन्यांचे शेअर्स घसरले. बँकिंग, आयटी, ऑटो, एफएमसीजी आणि वित्तीय क्षेत्रातील समभागांमध्ये मोठी घसरण दिसून आली. त्यामुळे बाजाराचा एकूण कल पूर्णपणे नकारात्मक राहिला.
कोणत्या क्षेत्रांवर सर्वाधिक परिणाम?
बँकिंग आणि वित्तीय क्षेत्रातील समभागांवर सर्वाधिक दबाव दिसून आला. आयटी कंपन्यांचे शेअर्सही घसरले. ऑटोमोबाईल, कंझ्युमर गुड्स आणि कॅपिटल गुड्स क्षेत्रातील समभागांमध्ये मोठी विक्री झाली.
मात्र मेटल, फार्मा आणि काही रिअल्टी समभागांनी तुलनेने चांगली कामगिरी केली. तरीही या क्षेत्रातील तेजी बाजारातील एकूण घसरण रोखू शकली नाही.
स्मॉलकॅप आणि मिडकॅपलाही फटका
मोठ्या कंपन्यांबरोबरच मध्यम आणि लहान कंपन्यांच्या समभागांमध्येही घसरण झाली. निफ्टी स्मॉलकॅप 100 आणि निफ्टी मिडकॅप 100 निर्देशांक लाल निशाणावर बंद झाले. त्यामुळे केवळ मोठ्या गुंतवणूकदारांनाच नव्हे तर किरकोळ गुंतवणूकदारांनाही मोठा फटका बसला.
कच्च्या तेलाच्या किमतीत वाढ
इराण हा जगातील महत्त्वाचा तेल उत्पादक देश आहे. अमेरिका-इराण तणाव वाढल्यास जागतिक पुरवठ्यावर परिणाम होण्याची शक्यता निर्माण होते. त्यामुळे कच्च्या तेलाच्या किमती वाढल्या.भारत आपल्या गरजेपैकी बहुतांश कच्चे तेल आयात करतो. तेलाच्या वाढत्या किमतीमुळे आयात खर्च वाढण्याची भीती आहे. त्याचा परिणाम महागाई, रुपयाचे मूल्य आणि कंपन्यांच्या नफ्यावर होऊ शकतो. त्यामुळे गुंतवणूकदारांनी जोखीम कमी करण्यासाठी शेअर्सची विक्री केली.
जागतिक बाजारातही घसरण
अमेरिका आणि इराणमधील वाढत्या तणावाचा परिणाम केवळ भारतापुरता मर्यादित राहिला नाही. आशियातील अनेक प्रमुख शेअर बाजार घसरले. युरोपियन बाजारातही नकारात्मक वातावरण दिसून आले.
गुंतवणूकदारांनी सुरक्षित गुंतवणूक म्हणून सोने आणि अमेरिकन डॉलरकडे अधिक कल दाखवला. जागतिक बाजारातील अस्थिरतेमुळे इक्विटी बाजारावर दबाव कायम राहिला.
एफआयआयंच्या गुंतवणुकीवर परिणाम?
गेल्या काही आठवड्यांपासून परदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदार भारतीय बाजारात सातत्याने गुंतवणूक करत होते. मजबूत आर्थिक संकेतक, कंपन्यांचे चांगले निकाल आणि स्थिर अर्थव्यवस्था यामुळे भारताकडे परदेशी गुंतवणूक वाढत होती.
मात्र नवीन भू-राजकीय संकटामुळे परदेशी गुंतवणूकदार अधिक सावध झाले आहेत. जागतिक परिस्थिती आणखी बिघडल्यास एफआयआयंकडून विक्री वाढण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
तज्ज्ञांचे मत
बाजार विश्लेषकांच्या मते, सध्याची घसरण प्रामुख्याने जागतिक राजकीय घडामोडींमुळे झाली आहे. भारताची अर्थव्यवस्था अद्याप मजबूत असून दीर्घकालीन दृष्टीने बाजारात संधी कायम आहे.मात्र अल्पकालात अस्थिरता वाढू शकते. त्यामुळे घाईघाईने मोठे निर्णय घेण्याऐवजी गुंतवणूकदारांनी संयम ठेवणे आवश्यक आहे. भू-राजकीय परिस्थिती स्पष्ट होईपर्यंत ‘वेट अँड वॉच’ची भूमिका योग्य ठरू शकते.
गुंतवणूकदारांनी काय करावे?
अशा परिस्थितीत घाबरून शेअर्स विकण्याऐवजी आपल्या पोर्टफोलिओचे पुनरावलोकन करणे आवश्यक आहे. मजबूत मूलभूत स्थिती असलेल्या कंपन्यांमध्ये दीर्घकालीन गुंतवणूक कायम ठेवणे अधिक फायदेशीर ठरू शकते.एकाच क्षेत्रात गुंतवणूक करण्याऐवजी विविध क्षेत्रांमध्ये गुंतवणूक केल्यास जोखीम कमी करता येते. बाजारातील मोठ्या घसरणीच्या काळात टप्प्याटप्प्याने गुंतवणूक करण्याचा पर्यायही विचारात घेता येऊ शकतो.
पुढे काय?
आता संपूर्ण जगाचे लक्ष अमेरिका आणि इराण यांच्यातील पुढील घडामोडींवर लागले आहे. दोन्ही देशांमधील तणाव कमी झाला तर बाजारात पुन्हा तेजीचे वातावरण निर्माण होऊ शकते. मात्र संघर्ष अधिक वाढल्यास कच्च्या तेलाच्या किमती, चलन बाजार आणि शेअर बाजारात आणखी मोठी अस्थिरता दिसू शकते.
भारतीय बाजाराची दीर्घकालीन वाटचाल देशांतर्गत आर्थिक परिस्थिती, कंपन्यांचे तिमाही निकाल, महागाईचा दर, व्याजदर आणि परदेशी गुंतवणुकीच्या प्रवाहावर अवलंबून असेल. सध्या मात्र जागतिक तणावामुळे बाजारावर दबाव कायम राहण्याची शक्यता तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे.
