US-Iran War: ट्रम्पांचा धक्कादायक यू-टर्न! युद्धविराम संपला; 5 मोठे परिणाम, जगभर चिंता वाढली
ट्रम्पांचा धक्कादायक यू-टर्न : अमेरिका आणि इराण यांच्यातील तणाव पुन्हा एकदा धोकादायक टप्प्यावर पोहोचला आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणसोबतचा तात्पुरता युद्धविराम अधिकृतपणे संपुष्टात आल्याची घोषणा करताच जगभरात चिंतेचे वातावरण निर्माण झाले आहे. तुर्कीची राजधानी अंकारा येथे सुरू असलेल्या नाटो (NATO) शिखर परिषदेदरम्यान ट्रम्प यांनी केलेल्या या वक्तव्यामुळे केवळ राजकीय वातावरणच तापले नाही, तर जागतिक आर्थिक बाजारांनाही मोठा धक्का बसला आहे. कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये मोठी वाढ झाली असून भारतीय शेअर बाजारातही जोरदार घसरण नोंदवली गेली.
ट्रम्पांचे मोठे वक्तव्य
नाटो परिषदेत बोलताना डोनाल्ड ट्रम्प यांनी स्पष्ट शब्दांत सांगितले की, “इराणसोबतचा तात्पुरता संघर्षविराम आता संपला आहे. त्यांच्याशी पुन्हा चर्चा करण्याचा कोणताही अर्थ नाही. तो केवळ वेळेचा अपव्यय ठरेल.”
ट्रम्प यांनी तेहरानमधील इस्लामिक सरकारवरही कठोर टीका करत त्यांना “रोगट विचारसरणीचे लोक” असे संबोधले. त्यांच्या या वक्तव्यामुळे अमेरिका-इराण संबंध पुन्हा एकदा तणावाच्या शिखरावर पोहोचल्याचे मानले जात आहे.
Related News
संघर्ष पुन्हा का वाढला?
स्ट्रेट ऑफ होर्मुजमधून जाणाऱ्या व्यापारी जहाजांवर झालेल्या कथित हल्ल्यांसाठी अमेरिकेने इराणला जबाबदार धरले. त्यानंतर अमेरिकेच्या यूएस सेंट्रल कमांडने मोठी लष्करी कारवाई करत इराणच्या एअर डिफेन्स सिस्टीम, रडार केंद्रे आणि रिव्होल्युशनरी गार्ड्सच्या 60 हून अधिक नौकांवर हवाई हल्ले केले.
या कारवाईमुळे मध्यपूर्वेतील तणाव आणखी वाढला असून परिस्थिती पुन्हा युद्धजन्य बनल्याची चर्चा सुरू झाली आहे.
इराणचे जोरदार प्रत्युत्तर
अमेरिकेच्या कारवाईनंतर इराणनेही कठोर भूमिका घेतली. बहरिन आणि कुवैतमधील अमेरिकेच्या लष्करी तळांवर मिसाइल आणि ड्रोनच्या साहाय्याने मोठे हल्ले करण्यात आल्याचा दावा करण्यात आला आहे. तब्बल 85 अमेरिकन लष्करी तळांना लक्ष्य करण्यात आल्याने परिस्थिती अधिक गंभीर बनली.
इराणच्या संसदेचे अध्यक्ष मोहम्मद बाकर कालीबाफ यांनी स्पष्ट शब्दांत सांगितले की, “अमेरिकेच्या धमक्यांसमोर इराण कधीही झुकणार नाही.”
त्यामुळे संघर्ष थांबण्याऐवजी आणखी तीव्र होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
तेलाच्या किमतींमध्ये मोठी उसळी
अमेरिका-इराण संघर्षाचा थेट परिणाम जागतिक ऊर्जा बाजारावर दिसून आला आहे. ट्रम्प यांच्या घोषणेनंतर ब्रेंट क्रूडच्या किमती 5.3 टक्क्यांनी वाढून 78.09 डॉलर प्रति बॅरलपर्यंत पोहोचल्या. तर WTI क्रूड 5.4 टक्क्यांनी वाढून 74.23 डॉलर प्रति बॅरलवर पोहोचले.
मध्यपूर्व हा जगातील सर्वात मोठा तेल उत्पादक प्रदेश असल्यामुळे तेथील कोणताही संघर्ष जागतिक तेलपुरवठ्यावर परिणाम करू शकतो. त्यामुळे गुंतवणूकदारांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
भारतीय शेअर बाजारावर मोठा परिणाम
युद्धाच्या भीतीमुळे भारतीय शेअर बाजारात मोठी घसरण झाली. जागतिक बाजारातील नकारात्मक संकेतांमुळे गुंतवणूकदारांनी मोठ्या प्रमाणावर विक्री केली.
दुपारच्या सत्रात सेन्सेक्स 2.43 टक्क्यांनी घसरून 76,283.17 अंकांवर पोहोचला, तर निफ्टी 50 निर्देशांक 2.41 टक्क्यांच्या घसरणीसह 23,809.85 अंकांवर आला.
विशेषतः बँकिंग, आयटी, ऑटो आणि मेटल क्षेत्रातील समभागांमध्ये मोठी घसरण दिसून आली.
जगभरात वाढली चिंता
अमेरिका आणि इराणमधील संघर्षामुळे अनेक देशांनी परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवण्यास सुरुवात केली आहे. मध्यपूर्वेतील तणाव वाढल्यास जागतिक व्यापार, समुद्री वाहतूक आणि ऊर्जा पुरवठ्यावर गंभीर परिणाम होऊ शकतो.
विशेषतः स्ट्रेट ऑफ होर्मुज हा जगातील सर्वाधिक महत्त्वाचा समुद्री व्यापार मार्ग मानला जातो. जगातील मोठ्या प्रमाणातील कच्च्या तेलाची वाहतूक याच मार्गाने होते. त्यामुळे या भागातील कोणतीही लष्करी कारवाई जागतिक अर्थव्यवस्थेला मोठा धक्का देऊ शकते.
5 मोठे परिणाम काय असू शकतात?
1. तेलाचे दर आणखी वाढू शकतात
संघर्ष वाढल्यास जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती आणखी वाढण्याची शक्यता आहे.
2. महागाई वाढू शकते
इंधन महाग झाल्यास वाहतूक खर्च वाढेल आणि त्याचा परिणाम सर्वसामान्य वस्तूंच्या किमतींवर होऊ शकतो.
3. शेअर बाजारात अस्थिरता वाढेल
जागतिक गुंतवणूकदार सुरक्षित गुंतवणुकीकडे वळल्यास शेअर बाजारात आणखी घसरण होऊ शकते.
4. जागतिक व्यापारावर परिणाम
मध्यपूर्वेतील समुद्री मार्गांमध्ये अडथळे निर्माण झाल्यास आंतरराष्ट्रीय व्यापार प्रभावित होण्याची शक्यता आहे.
5. राजनैतिक तणाव वाढेल
अनेक देशांना या संघर्षात भूमिका घ्यावी लागू शकते, ज्यामुळे जागतिक राजकारण अधिक गुंतागुंतीचे होऊ शकते.
पुढे काय?
सध्या अमेरिका आणि इराण दोन्ही देशांनी आक्रमक भूमिका घेतल्यामुळे परिस्थिती अत्यंत संवेदनशील बनली आहे. राजनैतिक मार्गाने तोडगा निघाला नाही तर संघर्ष अधिक तीव्र होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. संयुक्त राष्ट्रांसह अनेक देश शांततेचे आवाहन करत असले तरी दोन्ही बाजूंनी कठोर भूमिका कायम असल्याचे दिसत आहे.
दरम्यान, जागतिक बाजार, तेलाच्या किमती आणि गुंतवणूकदारांची प्रतिक्रिया यावर सर्वांचे लक्ष लागले आहे. मध्यपूर्वेतील प्रत्येक घडामोडीचा परिणाम जागतिक अर्थव्यवस्थेवर होत असल्याने पुढील काही दिवस अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहेत. अमेरिका-इराण संघर्ष कोणत्या दिशेने जातो, यावर केवळ मध्यपूर्वेचेच नव्हे तर संपूर्ण जगाचे भवितव्य काही प्रमाणात अवलंबून राहणार आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/building-collapses-in-pimpri-chinchwad-15-dead/
