चीनला मोठं यश, दुर्मिळ धातूंमुळे वाढणार जागतिक वर्चस्व
जगभरात युद्ध, आर्थिक स्पर्धा आणि तंत्रज्ञानाच्या शर्यतीत महासत्तांमध्ये संघर्ष सुरू असताना चीनला मोठं यश मिळालं आहे. चीनच्या बर्फाळ प्रदेशात वैज्ञानिकांना असे दुर्मिळ रेअर अर्थ मिनरल्स सापडले आहेत, ज्यामुळे भविष्यात चीनची ताकद आणखी वाढू शकते. विशेष म्हणजे हे धातू मिसाइल, फायटर जेट, आधुनिक शस्त्रास्त्रे, इलेक्ट्रिक वाहनं, सुपर कॉम्प्युटर आणि AI टेक्नॉलॉजीसाठी अत्यंत महत्त्वाचे मानले जातात.
मिळालेल्या माहितीनुसार, चीनच्या हेइलोंगजियांग आणि जिलिन या बर्फाळ भागांमध्ये संशोधनादरम्यान 17 दुर्मिळ धातूंचे मोठे साठे आढळून आले आहेत. यात सीरियम (Cerium), नियोडिमियम (Neodymium) आणि डिस्प्रोसियम (Dysprosium) यांसारख्या अत्यंत महत्त्वाच्या धातूंचा समावेश आहे. या शोधामुळे अमेरिका, भारत, फ्रान्स, ब्रिटन आणि रशियासारख्या देशांची चिंता वाढली आहे.
बर्फ वितळल्यानंतर सुरू झाला शोध
साऊथ चायना मॉर्निंग पोस्टच्या वृत्तानुसार, चीनमधील उत्तर भागात असलेल्या बर्फाळ प्रदेशात वैज्ञानिकांनी मोठ्या प्रमाणावर माती आणि खडकांचे नमुने गोळा केले. या भागात दीर्घकाळ बर्फ जमा होणे आणि उन्हाळ्यात ते वितळणे अशी नैसर्गिक प्रक्रिया सतत सुरू असते.
Related News
राष्ट्रवादीत मोठी फूट? 40 आमदार भाजपच्या संपर्कात असल्याचा काँग्रेसचा स्फोटक दावा
अमेरिकेला इराणचा थेट इशारा! “ओमान समुद्र बनेल स्मशानभूमी”, युद्ध पुन्हा भडकण्याची भीती
“1 धक्कादायक आणि शक्तिशाली Amal Clooney कोट: मालदीवच्या आरामापासून अन्यायाच्या वास्तवापर्यंतचा विचार”
पेट्रोल-डिझेलच्या महागाईचा मोठा फटका! आता मोबाईल रिचार्जही होणार महाग?
‘पूर्ण धंदा बसला’; नितीन गडकरींचा मोठा खुलासा, युद्धामुळे कोट्यवधींचं नुकसान
युद्धाच्या सावटात डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या शेअर ट्रेडिंगवर गंभीर संशय : Trump Market Trading 3700 व्यवहारांचा स्फोट!
Airtel vs Jio 199 Plan 2026: एअरटेलचा धडाकेबाज 28 दिवसांचा प्लॅन, जिओचा प्लॅन पडणार फिका?
वैज्ञानिकांच्या मते, या प्रक्रियेमुळे खडकांचे विघटन झाले आणि त्यातील दुर्मिळ धातू मातीमध्ये मिसळले गेले. त्यानंतर भू-वैज्ञानिकांनी या भागात सखोल सर्वेक्षण सुरू केले. संशोधनादरम्यान त्यांना रेअर अर्थ मिनरल्सचे मोठे साठे सापडले.
रेअर अर्थ मिनरल्स इतके महत्त्वाचे का?
रेअर अर्थ मिनरल्स म्हणजे पृथ्वीवर कमी प्रमाणात आढळणारे विशेष धातू. हे धातू आधुनिक तंत्रज्ञानासाठी अत्यंत आवश्यक असतात. मोबाईल फोन, इलेक्ट्रिक कार, सोलर पॅनल, वारा ऊर्जा प्रकल्प, फायटर जेट, क्षेपणास्त्रे आणि सुपर कम्प्युटर यांसारख्या क्षेत्रांमध्ये त्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर होतो.
नियोडिमियमचा वापर कुठे होतो?
नियोडिमियमपासून अतिशय शक्तिशाली मॅग्नेट तयार केले जातात. हे मॅग्नेट फायटर जेट आणि मिसाइलमधील मोटरमध्ये वापरले जातात. त्यामुळे इंजिन अधिक वेगाने आणि अचूकतेने काम करू शकते.
डिस्प्रोसियमचे महत्त्व
डिस्प्रोसियमचा वापर उच्च तापमान सहन करणाऱ्या उपकरणांमध्ये केला जातो. मिसाइल किंवा फायटर जेटमध्ये निर्माण होणाऱ्या प्रचंड उष्णतेत मोटर खराब होऊ नये म्हणून हा धातू महत्त्वाचा मानला जातो.
सीरियमचा उपयोग
सीरियमचा वापर अग्नि प्रज्वलित करण्यासाठी तसेच दारुगोळा आणि संरक्षण क्षेत्रात केला जातो. काही औद्योगिक प्रक्रियांमध्येही या धातूचा मोठ्या प्रमाणावर वापर होतो.
चीन आधीच जगाचा ‘रेअर अर्थ किंग’
सध्या जगातील सुमारे 90 टक्के रेअर अर्थ मिनरल्सची प्रक्रिया आणि निर्यात चीनकडून केली जाते. त्यामुळे अनेक देश चीनवर अवलंबून आहेत. अमेरिका आणि युरोपने अनेकदा चीनवरील अवलंबित्व कमी करण्याचा प्रयत्न केला आहे, पण त्यांना अजून पूर्ण यश आलेले नाही.
आता नव्याने सापडलेल्या साठ्यांमुळे चीनची पकड आणखी मजबूत होण्याची शक्यता आहे. विशेषतः संरक्षण क्षेत्र, इलेक्ट्रिक वाहन उद्योग आणि AI टेक्नॉलॉजीमध्ये चीनची ताकद वाढू शकते.
अमेरिकेसाठी का वाढली चिंता?
अमेरिका आणि चीनमध्ये गेल्या काही वर्षांपासून व्यापार युद्ध, तंत्रज्ञान युद्ध आणि संरक्षण क्षेत्रातील स्पर्धा वाढली आहे. अशावेळी चीनकडे रेअर अर्थ मिनरल्सचे प्रचंड साठे असणे अमेरिकेसाठी चिंतेची बाब मानली जात आहे.
कारण अमेरिकेच्या संरक्षण उद्योगाला आणि टेक कंपन्यांना या धातूंची मोठ्या प्रमाणावर गरज असते. जर चीनने निर्यातीवर निर्बंध आणले, तर त्याचा मोठा परिणाम जागतिक उद्योगांवर होऊ शकतो.
भारतासाठीही महत्त्वाचा विषय
भारत सध्या संरक्षण क्षेत्रात आत्मनिर्भर होण्याचा प्रयत्न करत आहे. फायटर जेट, क्षेपणास्त्रे आणि इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांच्या निर्मितीसाठी रेअर अर्थ मिनरल्सची गरज असते. त्यामुळे चीनचा वाढता प्रभाव भारतासाठीही रणनीतिकदृष्ट्या महत्त्वाचा विषय ठरू शकतो.
विशेष म्हणजे भारताने अलीकडेच रेअर अर्थ मिनरल्सच्या शोध आणि उत्पादनावर भर देण्यास सुरुवात केली आहे. मात्र चीनच्या तुलनेत भारत अजूनही खूप मागे आहे.
चीनची पुढची रणनीती काय?
चीनच्या भू-वैज्ञानिकांनी सांगितले की या भागात पुढील संशोधन आणखी वेगाने सुरू करण्यात येणार आहे. लवकरच या भागातून मोठ्या प्रमाणावर धातूंचे उत्खनन सुरू होण्याची शक्यता आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, चीन या धातूंचा वापर केवळ आर्थिक फायद्यासाठीच नव्हे तर जागतिक राजकारणात दबाव निर्माण करण्यासाठीही करू शकतो.
जगभरात तंत्रज्ञान आणि संरक्षण क्षेत्रातील स्पर्धा तीव्र होत असताना चीनला मिळालेला हा रेअर अर्थ मिनरल्सचा खजिना अत्यंत महत्त्वाचा मानला जात आहे. या शोधामुळे चीनची आर्थिक आणि सामरिक ताकद आणखी वाढू शकते. अमेरिका, भारत आणि युरोपसारख्या देशांसाठी ही एक मोठी चेतावणी मानली जात आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/actress-raveena-tandons-big-claim-about-30-people-trying-to-enter-the-house/
