भेसळखोरांना मोठा दणका! तुकाराम मुंढेंचा दिवाळीपूर्वी कडक इशारा; 19.69 कोटींचे मसाले जप्त
दिवाळीचा सण जवळ येताच बाजारपेठांमध्ये मिठाई, फराळ आणि विविध खाद्यपदार्थांच्या खरेदीला वेग आला आहे. मात्र, याच काळात खाद्यपदार्थांमध्ये भेसळ होण्याची शक्यताही वाढते. नागरिकांना सुरक्षित, दर्जेदार आणि शुद्ध खाद्यपदार्थ मिळावेत, यासाठी महाराष्ट्राच्या अन्न व औषध प्रशासनाने (FDA) तपासणी आणि कारवाईचा वेग वाढवला आहे. FDA चे आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी घेतलेल्या महत्त्वपूर्ण पत्रकार परिषदेत भेसळखोर व्यावसायिकांना कडक इशारा दिला आहे. दिवाळीच्या काळात भेसळयुक्त किंवा निकृष्ट दर्जाचे खाद्यपदार्थ विकणाऱ्यांविरोधात कठोर कारवाई केली जाणार असून, ही मोहीम दिवाळी संपेपर्यंत सुरू राहणार असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
19.69 कोटींचे मसाले जप्त; 94 आस्थापनांचे परवाने निलंबित
दिवाळीच्या पार्श्वभूमीवर अन्न व औषध प्रशासनाने मसाले आणि मसालेजन्य पदार्थांच्या उत्पादन व विक्रीशी संबंधित आस्थापनांवर विशेष लक्ष केंद्रित केले आहे. पत्रकार परिषदेत देण्यात आलेल्या माहितीनुसार, आतापर्यंत 1,057 मसाला आस्थापनांवर कारवाई करून तपासणी करण्यात आली आहे. याशिवाय, नियमांचे उल्लंघन आढळलेल्या 94 आस्थापनांचे परवाने निलंबित करण्यात आले आहेत.
या मोहिमेदरम्यान तब्बल 11,963 क्विंटल मसाले आणि मसालेजन्य पदार्थ जप्त करण्यात आले असून, या साठ्याची किंमत सुमारे 19.69 कोटी रुपये असल्याचे सांगण्यात आले. तसेच 557 आस्थापनांना सुधारणा नोटिसा बजावण्यात आल्या आहेत.
Related News
ठाण्यात प्रदीप पूर्णेकर हत्या प्रकरणाचा भडका! राजन विचारे संतप्त, पोलिसांना विचारले ५ थेट सवाल
दिवाळीत पर्यटकांसाठी मोठी खुशखबर! 30 ऑक्टोबरपासून नेरळ-माथेरान मिनी ट्रेन पुन्हा धावणार
33 हजार मतांचा दावा, नितेश कराळे मास्तरांनी स्पष्ट केली पुढची राजकीय भूमिका ; भाजपला मोठा धक्का!
5 पैकी 3 जागांवर विजय हर्षदा देशमुखांचा बोगस मतदानाबाबत गंभीर आरोप
नागपूरमध्ये काँग्रेसचा ऐतिहासिक विजय! हर्षवर्धन सपकाळांचा भाजपवर 5 मोठे आरोप
प्री-वेडिंग शूटदरम्यान फुग्यांसोबत हवेत उडाली नवरी; 1 फोटोशूट आणि जीवघेणा थरार!
स्वप्नील जोशीच्या घरी परतताच मुलांचं खास सरप्राईज; 5 भावूक क्षणांनी जिंकली चाहत्यांची मनं!
सापाचं विष सोन्यापेक्षा महाग! 1 ग्रॅमची किंमत ऐकून व्हाल थक्क; किती ग्रॅम सोनं मिळेल?
मुक्ताईनगरमध्ये जुगार अड्ड्यावर पोलिसांचा छापा! आठ जण ताब्यात, रोख रकमेसह साहित्य जप्त
95 व्या वर्षी बार्बरा बॅरी यांचे निधन; ‘ब्रेकिंग अवे’मधील अभिनय आजही स्मरणात
महायुतीत मोठा संशय! ‘मातोश्री प्रेमी’ कोण? नितेश राणेंच्या विधानाने राजकीय खळबळ
गडचिरोलीत वैद्यकीय कौशल्याची कमाल! आपत्कालीन सिझेरियनमध्येही माता वेदनामुक्त
मसाल्यांचा वापर दररोजच्या स्वयंपाकात तसेच दिवाळीच्या फराळामध्ये मोठ्या प्रमाणात केला जातो. चकली, चिवडा, शेव आणि इतर खाद्यपदार्थ तयार करण्यासाठी विविध मसाल्यांचा वापर होतो. त्यामुळे मसाल्यांची गुणवत्ता आणि सुरक्षितता तपासणे महत्त्वाचे ठरते. याच पार्श्वभूमीवर FDA कडून मसाल्यांची साठवणूक, उत्पादन आणि विक्री करणाऱ्या ठिकाणांची तपासणी करण्यात येत आहे.
कारखाने आणि गोदामांनंतर किरकोळ दुकानदारही रडारवर
अन्न व औषध प्रशासनाने आतापर्यंत मसाल्यांचे कारखाने आणि गोदामांवर लक्ष केंद्रित केले होते. मात्र, आता किरकोळ विक्रेत्यांचीही तपासणी केली जाणार असल्याचे आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी स्पष्ट केले आहे.
बाजारपेठेत ग्राहकांपर्यंत खाद्यपदार्थ पोहोचण्यापूर्वी उत्पादनापासून साठवणूक आणि विक्रीपर्यंतच्या प्रत्येक टप्प्यावर गुणवत्ता तपासणे आवश्यक आहे. त्यामुळे केवळ उत्पादक किंवा घाऊक विक्रेत्यांपुरती कारवाई मर्यादित न ठेवता किरकोळ दुकानांमधील खाद्यपदार्थांचीही तपासणी केली जाणार आहे.
दुकानांमध्ये विक्रीसाठी ठेवलेले मसाले, खाद्यतेल आणि इतर पदार्थांचा दर्जा, त्यांची साठवणूक, पॅकिंगवरील माहिती आणि मुदत यांची तपासणी महत्त्वाची ठरणार आहे. नियमांचे उल्लंघन आढळल्यास संबंधितांवर नियमानुसार कारवाई केली जाऊ शकते.
या घोषणेमुळे सणासुदीच्या काळात खाद्यपदार्थांची विक्री करणाऱ्या व्यावसायिकांनी अधिक दक्ष राहण्याची गरज निर्माण झाली आहे. मात्र, कोणत्याही विशिष्ट दुकानदाराविरोधात ठोस निष्कर्ष निघण्यापूर्वी तपासणी आणि संबंधित नियमांनुसारच कारवाई होणे आवश्यक आहे.
मिठाई, चकली, चिवडा आणि फराळाची तपासणी होणार
दिवाळी म्हटले की घराघरांत फराळाची तयारी सुरू होते. बाजारपेठांमध्ये तयार फराळ, मिठाई, चकली, चिवडा, लाडू, करंजी आणि इतर खाद्यपदार्थांना मोठी मागणी असते. या वाढत्या मागणीचा गैरफायदा घेत काही विक्रेत्यांकडून निकृष्ट दर्जाचे किंवा नियमबाह्य पदार्थ विकले जाण्याची शक्यता असते.
याच कारणामुळे FDA ने दिवाळीच्या काळात तयार होणाऱ्या आणि विकल्या जाणाऱ्या खाद्यपदार्थांच्या तपासणीवर भर देण्याचा निर्णय घेतला आहे. फराळाचे पदार्थ तयार करणारे कारखाने, मिठाईची दुकाने, गोदामे आणि किरकोळ विक्रीची ठिकाणे तपासणीच्या कक्षेत येऊ शकतात.
खाद्यपदार्थ तयार करताना स्वच्छतेचे नियम पाळले जातात का, वापरले जाणारे घटक दर्जेदार आहेत का, पदार्थ योग्य पद्धतीने साठवले जातात का आणि कालबाह्य पदार्थांची विक्री होत आहे का, याकडे प्रशासनाचे लक्ष राहणार आहे.
सणाच्या काळात नागरिकांची फसवणूक होऊ नये आणि त्यांच्या आरोग्याला धोका निर्माण होऊ नये, हा या मोहिमेमागील प्रमुख उद्देश आहे. त्यामुळे दिवाळीची खरेदी करताना ग्राहकांनीही सतर्क राहणे आवश्यक आहे.
खाद्यतेलाबाबतही लवकरच माहिती देणार
मसाल्यांवरील कारवाईनंतर खाद्यतेलाच्या गुणवत्तेबाबतही अन्न व औषध प्रशासनाकडून तपासणी केली जाणार असल्याचे पत्रकार परिषदेत सांगण्यात आले. खाद्यतेलाचा वापर जवळपास प्रत्येक घरात दररोज केला जातो. दिवाळीच्या काळात तळलेल्या पदार्थांचे प्रमाण वाढत असल्याने तेलाच्या गुणवत्तेचा प्रश्न अधिक महत्त्वाचा ठरतो.
तेलामध्ये भेसळ, अयोग्य साठवणूक किंवा नियमबाह्य विक्री होत असल्यास त्याचा परिणाम ग्राहकांच्या आरोग्यावर होऊ शकतो. त्यामुळे खाद्यतेलाशी संबंधित तपासणी आणि कारवाईबाबत प्रशासनाकडून पुढील माहिती दिली जाणार असल्याचे मुंढे यांनी नमूद केले.
मात्र, खाद्यतेलाबाबत किती ठिकाणी तपासणी झाली, किती साठा जप्त करण्यात आला किंवा किती जणांवर कारवाई झाली, याची स्वतंत्र आकडेवारी या वृत्तासाठी उपलब्ध असलेल्या माहितीत देण्यात आलेली नाही.
कालबाह्य आणि निकृष्ट पदार्थांमुळे आरोग्याचा धोका
सणासुदीच्या काळात खाद्यपदार्थांची मागणी वाढल्यामुळे त्यांची योग्य साठवणूक आणि गुणवत्ता राखणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरते. कालबाह्य झालेले पदार्थ, अयोग्य तापमानात ठेवलेले खाद्यपदार्थ किंवा स्वच्छतेच्या नियमांकडे दुर्लक्ष करून तयार केलेले पदार्थ खाल्ल्याने आरोग्याच्या समस्या निर्माण होऊ शकतात.
विशेषतः लहान मुले, ज्येष्ठ नागरिक आणि आरोग्याबाबत अधिक काळजी घेण्याची गरज असलेल्या व्यक्तींनी खाद्यपदार्थ निवडताना दक्षता बाळगणे आवश्यक आहे. पॅकबंद पदार्थ खरेदी करताना उत्पादनाची तारीख, वापरण्याची अंतिम तारीख, उत्पादकाची माहिती आणि पॅकिंग व्यवस्थित आहे का, हे तपासावे.
उघड्यावर विकले जाणारे पदार्थ खरेदी करताना स्वच्छता, साठवणुकीची पद्धत आणि विक्रीच्या ठिकाणाची स्थिती पाहणेही महत्त्वाचे आहे. एखाद्या पदार्थाचा रंग, वास किंवा स्वरूप संशयास्पद वाटल्यास तो खाणे टाळावे. खाद्यपदार्थांबाबत तक्रार असल्यास संबंधित अन्न व औषध प्रशासनाकडे तक्रार नोंदवता येते.
दिवाळी संपेपर्यंत धडक मोहीम सुरू राहणार
FDA आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, सणासुदीच्या काळात कारवाईचा वेग आणखी वाढवण्यात येणार आहे. दिवाळी संपेपर्यंत ही मोहीम सुरू ठेवली जाणार असल्याने खाद्यपदार्थांच्या उत्पादनापासून विक्रीपर्यंतच्या विविध टप्प्यांवर तपासणी होण्याची शक्यता आहे.
मसाल्यांच्या तपासणीत समोर आलेली आकडेवारी पाहता, खाद्यपदार्थांच्या गुणवत्तेबाबत प्रशासनाने गंभीर भूमिका घेतल्याचे दिसून येते. 1,057 आस्थापनांची तपासणी, 94 परवाने निलंबित, 11,963 क्विंटल मसाले व मसालेजन्य पदार्थ जप्त आणि 557 सुधारणा नोटिसा या कारवाईतील महत्त्वाच्या बाबी आहेत.
तथापि, जप्त केलेल्या प्रत्येक पदार्थात भेसळ सिद्ध झाली आहे, असा अर्थ या आकडेवारीवरून आपोआप काढता येत नाही. संबंधित नमुन्यांचे परीक्षण, तपासणीचे निष्कर्ष आणि लागू नियमांनुसार अंतिम कारवाई निश्चित केली जाते.
ग्राहकांनी काय काळजी घ्यावी?
दिवाळीच्या खरेदीदरम्यान ग्राहकांनी काही महत्त्वाच्या गोष्टी लक्षात ठेवाव्यात:
- पॅकबंद खाद्यपदार्थांची उत्पादन तारीख आणि अंतिम वापराची तारीख तपासावी.
- पॅकिंग फाटलेले, खराब झालेले किंवा संशयास्पद वाटणारे पदार्थ खरेदी करू नयेत.
- शक्यतो विश्वासार्ह विक्रेत्यांकडून खाद्यपदार्थ खरेदी करावेत.
- खाद्यतेल, मसाले आणि मिठाईची साठवणूक योग्य पद्धतीने केली आहे का, याकडे लक्ष द्यावे.
- भेसळीचा संशय आल्यास पदार्थाचे सेवन टाळून संबंधित प्रशासनाकडे तक्रार करावी.
एकूणच, दिवाळीच्या पार्श्वभूमीवर अन्न व औषध प्रशासनाने भेसळ आणि निकृष्ट दर्जाच्या खाद्यपदार्थांविरोधात तपासणी मोहीम तीव्र केली आहे. तुकाराम मुंढे यांनी दिलेल्या इशाऱ्यानुसार, आता मसाल्यांबरोबरच खाद्यतेल, मिठाई आणि फराळाच्या पदार्थांवरही लक्ष केंद्रित केले जाणार आहे. या कारवाईमुळे ग्राहकांना सुरक्षित खाद्यपदार्थ मिळण्यास मदत होईल का, हे आगामी तपासणी आणि कारवाईच्या निष्कर्षांवरून स्पष्ट होईल.
