कापलेली फळे लगेच काळी पडतात? फळे ताजी ठेवण्यासाठी ‘हे’ 5 घरगुती उपाय नक्की करून पाहा
फळे आरोग्यासाठी अत्यंत फायदेशीर मानली जातात. डॉक्टर आणि आहारतज्ज्ञदेखील नियमितपणे आहारात ताज्या फळांचा समावेश करण्याचा सल्ला देतात. फळांमध्ये शरीरासाठी आवश्यक असलेली अनेक जीवनसत्त्वे, खनिजे, फायबर आणि इतर पोषक घटक असतात. त्यामुळे अनेक जण रोजच्या आहारात सफरचंद, केळी, नाशपाती, पपई, संत्री किंवा अॅव्होकॅडो यांसारख्या फळांचा समावेश करतात.
मात्र, ऑफिसला जाताना, प्रवास करताना किंवा मुलांना शाळेत डबा देताना अनेकदा फळे आधीच कापून ठेवावी लागतात. अशावेळी एक सामान्य समस्या अनेकांना जाणवते. फळे कापल्यानंतर काही वेळातच त्यांचा रंग बदलतो आणि ती काळी किंवा तपकिरी दिसू लागतात. विशेषतः सफरचंद, केळी, नाशपाती आणि अॅव्होकॅडो यांसारखी फळे कापल्यानंतर लगेच रंग बदलतात.
फळांचा रंग बदलल्यामुळे अनेकांना ती फळे खराब झाली आहेत असं वाटतं आणि ते ती फेकून देतात. मात्र, फळ कापल्यानंतर रंग बदलणे म्हणजे ते लगेच खराब झाले असा अर्थ होत नाही. फळांमध्ये असलेल्या काही एन्झाइम्सचा हवेशी संपर्क आल्यामुळे ऑक्सिडेशनची प्रक्रिया सुरू होते. या प्रक्रियेमुळे फळांचा रंग तपकिरी किंवा काळसर होऊ शकतो.
Related News
मात्र, योग्य पद्धतीने फळांची साठवणूक केली आणि काही सोपे घरगुती उपाय केले, तर कापलेली फळे काही काळ ताजी आणि आकर्षक ठेवता येऊ शकतात. जाणून घेऊया असेच 5 सोपे उपाय…
1. लिंबाचा रस ठरू शकतो फायदेशीर
कापलेली फळे काळी पडू नयेत यासाठी लिंबाचा रस हा एक सोपा घरगुती उपाय आहे. सफरचंद, नाशपाती किंवा अॅव्होकॅडो कापल्यानंतर त्यावर थोडासा ताजा लिंबाचा रस शिंपडू शकता.
लिंबामध्ये व्हिटॅमिन सी म्हणजेच एस्कॉर्बिक अॅसिड असते. हे फळांच्या पृष्ठभागावरील ऑक्सिडेशनची प्रक्रिया काही प्रमाणात कमी करण्यास मदत करू शकते. त्यामुळे फळांचा नैसर्गिक रंग अधिक काळ टिकून राहण्यास मदत होते.
मात्र, लिंबाचा रस खूप जास्त प्रमाणात वापरू नका. जास्त लिंबाचा रस टाकल्यास फळांची मूळ चव बदलू शकते. त्यामुळे फळांवर हलक्या हाताने थोडासा लिंबाचा रस शिंपडणे पुरेसे ठरू शकते.
2. कापलेली फळे हवाबंद डब्यात ठेवा
कापलेली फळे उघडी ठेवणे टाळा. फळे कापल्यानंतर ती काही वेळासाठी ठेवायची असतील तर शक्यतो हवाबंद डब्याचा वापर करा.
फळे जितका जास्त वेळ हवेत उघडी राहतील, तितका ऑक्सिजनशी त्यांचा संपर्क वाढेल. त्यामुळे त्यांचा रंग बदलण्याची प्रक्रिया वेगाने होऊ शकते. हवाबंद डब्यात फळे ठेवल्याने हवेचा संपर्क काही प्रमाणात कमी होतो आणि त्यांचा ताजेपणा टिकवून ठेवण्यास मदत होऊ शकते.
ऑफिस किंवा प्रवासासाठी फळे घेऊन जात असाल, तर कापलेली फळे योग्य आकाराच्या स्वच्छ आणि हवाबंद डब्यात ठेवणे हा चांगला पर्याय ठरू शकतो.
3. फळे रेफ्रिजरेटरमध्ये ठेवा
कापलेली फळे लगेच खाणार नसाल तर ती जास्त वेळ खोलीच्या तापमानावर ठेवणे टाळा. विशेषतः उन्हाळ्यात किंवा उष्ण वातावरणात फळांचा ताजेपणा लवकर कमी होऊ शकतो.
कापलेली फळे स्वच्छ आणि हवाबंद डब्यात ठेवून रेफ्रिजरेटरमध्ये ठेवू शकता. थंड तापमानामुळे फळांमधील एन्झाइम्सची क्रिया मंदावण्यास मदत होऊ शकते. त्यामुळे फळांचा रंग आणि ताजेपणा काही काळ टिकून राहण्यास मदत होते.
मात्र, कापलेली फळे फ्रिजमध्येही खूप दिवस साठवून ठेवू नयेत. शक्यतो ताजी कापलेली फळे लवकर खाणे अधिक योग्य ठरते.
4. गरज असेल तेव्हाच फळे कापा
फळे काळी पडण्यापासून वाचवण्याचा सर्वात सोपा उपाय म्हणजे ती अनावश्यकपणे आधीच कापून ठेवू नका. तुम्हाला जेवढी फळे खायची आहेत, तेवढीच गरजेनुसार कापा.
फळे कापल्यानंतर त्यांचा हवेशी संपर्क सुरू होतो. त्यामुळे कापण्याची वेळ आणि खाण्याची वेळ यामध्ये जास्त अंतर असेल तर रंग बदलण्याची शक्यता वाढते.
ऑफिस किंवा प्रवासासाठी फळे घेऊन जाणार असाल, तर शक्य असल्यास फळे पूर्ण स्वरूपात घेऊन जा आणि खाण्याच्या वेळी कापा. यामुळे फळांचा नैसर्गिक रंग, चव आणि ताजेपणा अधिक चांगल्या प्रकारे टिकवता येऊ शकतो.
5. स्वच्छ चाकू आणि भांड्यांचा वापर करा
फळे कापताना स्वच्छता अत्यंत महत्त्वाची आहे. फळे कापण्यासाठी नेहमी स्वच्छ आणि कोरडा चाकू तसेच स्वच्छ कटिंग बोर्ड वापरा. कापलेली फळे ठेवण्यासाठी वापरले जाणारे भांडेही स्वच्छ असावे.
फळे कापण्यापूर्वी हात स्वच्छ धुणेही महत्त्वाचे आहे. कापलेली फळे ठेवताना ओलसर किंवा अस्वच्छ डब्यांचा वापर करू नका. स्वच्छतेची योग्य काळजी घेतल्यास फळे अधिक सुरक्षितपणे साठवता येतात.
काळी पडलेली फळे म्हणजे खराब झाली का?
कापल्यानंतर सफरचंद किंवा नाशपातीचा रंग तपकिरी होणे हे अनेकदा ऑक्सिडेशनमुळे होते. त्यामुळे केवळ रंग बदलला म्हणून फळ खराब झाले आहे, असा निष्कर्ष लगेच काढू नये. मात्र, फळाला दुर्गंधी येत असेल, पोत अत्यंत चिकट किंवा खराब झाला असेल किंवा बुरशी दिसत असेल तर ते खाणे टाळावे.
फळांचा ताजेपणा टिकवण्यासाठी सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे योग्य साठवणूक, स्वच्छता आणि वेळेवर सेवन. फळे शक्य तितकी ताजी कापून खाणे हा उत्तम पर्याय आहे. कापून ठेवण्याची गरज असल्यास लिंबाचा रस, हवाबंद डबा आणि रेफ्रिजरेटर यांचा योग्य वापर करून फळांचा ताजेपणा काही काळ टिकवता येऊ शकतो.
टीप : फळे किती काळ सुरक्षित राहतील हे फळाचा प्रकार, तापमान आणि साठवणुकीच्या पद्धतीवर अवलंबून असते. त्यामुळे कापलेली फळे शक्य तितक्या लवकर खाणे आणि खराब होण्याची कोणतीही चिन्हे दिसल्यास ती फेकून देणे योग्य आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/ready-in-20-minutes-healthy-chana-tacos-are-the-best-option-for-childrens-tiffin/
