पावसाळ्यात सांधेदुखी, स्नायू दुखणे, पायातून कट-कट आवाज, ऑस्टिओआर्थरायटिस आणि रुमेटॉईड आर्थरायटिसचा त्रास का वाढतो? जाणून घ्या 10 प्रमुख कारणे, लक्षणे आणि तज्ज्ञांनी सांगितलेले प्रभावी उपाय.
पावसाळ्यात सांधेदुखी वाढली? 10 प्रभावी कारणे आणि शक्तिशाली उपाय जाणून घ्या
पावसाळा सुरू होताच अनेकांना सांधेदुखी, स्नायू दुखणे, गुडघ्यांमध्ये कडकपणा, चालताना पायातून “कट-कट” आवाज येणे किंवा पाठ, मान आणि खांद्यामध्ये वेदना जाणवू लागतात. विशेषतः ज्यांना आधीपासून ऑस्टिओआर्थरायटिस, रुमेटॉईड आर्थरायटिस, फ्रोजन शोल्डर, सायटिका, जुन्या फ्रॅक्चरची समस्या किंवा स्नायूंच्या दुखण्याचा त्रास आहे, त्यांच्यामध्ये हा त्रास अधिक वाढलेला दिसून येतो.
तज्ज्ञांच्या मते पावसाळा हा सांधेदुखी निर्माण करणारा ऋतू नसला तरी हवामानातील बदलांमुळे आधीपासून असलेल्या वेदना अधिक तीव्र होऊ शकतात. वातावरणातील आर्द्रता, कमी होणारा हवेचा दाब आणि थंड वातावरण याचा थेट परिणाम सांधे, स्नायू आणि लिगामेंट्सवर होतो.
Related News
7 प्रभावी उपाय! पावसाळ्यात डोळे कोरडे का पडतात? स्क्रीन टाइमचा धोकादायक परिणाम, ‘ड्राय आय’पासून असा करा बचाव
बद्धकोष्ठतेवर रामबाण! फक्त 20 रुपयांत मिळणारी ही 3 पॉवरफुल फळे आतडी स्वच्छ ठेवून रोज सकाळी पोट साफ होण्यास करतात जबरदस्त मदत
दूधीचा ज्यूस बनवताना टाळा या 7 घातक चुका! डॉक्टर सरिता यांनी सांगितली योग्य रेसिपी आणि सुरक्षित टिप्स
शाकाहारींसाठी व्हिटॅमिन B12 वाढवण्याचा प्रभावी उपाय ; फक्त 1 चमचा ‘हा’ सुपरफूड ठरू शकतो वरदान!
नाचणीचे 5 सुपरहेल्दी नाश्ते; दिवसभर मिळेल जबरदस्त ऊर्जा, आरोग्यही राहील मजबूत
बीट कच्चं की शिजवून? जाणून घ्या 7 प्रभावी फायदे, डायबिटीज, किडनी स्टोन आणि गॅसबाबत तज्ज्ञांचा खुलासा
मटणानंतर दही खाल्ल्याने विषबाधा होते का? 10 वैज्ञानिक तथ्ये, आयुर्वेदाचा दृष्टिकोन आणि सुरक्षित खाण्याचे प्रभावी नियम
दारू की सिगारेट? AIIMS डॉक्टरांचा मोठा सल्ला; दिवसाला 2 सिगारेटही धोकादायक, जाणून घ्या 7 महत्त्वाच्या गोष्टी
पावसाळ्यात फळे-भाज्या कुजण्यापासून वाचवणारे 7 प्रभावी उपाय, प्रत्येक गृहिणीने जाणून घ्यावेत
पीरियडमध्ये रक्ताच्या गुठळ्या पडतात? ‘ही’ 7 धोक्याची लक्षणे अजिबात दुर्लक्षित करू नका
धक्कादायक! भारतात लहान वयात मोतीबिंदू वाढण्यामागची 5 कारणे, डॉक्टरांचा गंभीर इशारा
7 धोकादायक लक्षणे दिसतायत? व्हिटॅमिन B12 ची कमतरता वेळीच ओळखा; हे 4 सुपरफूड्स खाल्ल्यास नसांचे नुकसान टाळा
पावसाळ्यात सांधेदुखी का वाढते?
1. हवेचा दाब कमी होणे
पाऊस सुरू होण्यापूर्वी वातावरणातील बॅरोमेट्रिक प्रेशर कमी होते. त्यामुळे सांध्यांभोवती असलेल्या ऊतींवर ताण निर्माण होतो. संवेदनशील नसांवर दाब वाढल्यामुळे वेदना अधिक तीव्र जाणवतात.
2. थंड आणि दमट वातावरण
थंड हवेमुळे स्नायू आखडतात. त्यामुळे चालताना, जिने चढताना किंवा बसून उठताना सांधे अधिक दुखू लागतात.
3. हालचाल कमी होणे
पावसामुळे अनेकजण घरातच राहतात. व्यायाम कमी होतो. त्यामुळे सांधे कडक होतात आणि स्नायूंची ताकद कमी होते.
4. रक्ताभिसरण मंदावणे
थंड हवेमुळे रक्ताभिसरणावर परिणाम होतो. त्यामुळे दुखऱ्या भागाला पुरेसा रक्तपुरवठा होत नाही आणि वेदना वाढू शकतात.
5. जुन्या दुखापती पुन्हा जाणवणे
ज्यांच्या हाडांना किंवा सांध्यांना पूर्वी दुखापत झाली आहे त्यांना पावसाळ्यात त्या भागात वेदना जाणवण्याची शक्यता अधिक असते.
6. शरीरातील दाह वाढणे
आर्थरायटिस असलेल्या रुग्णांमध्ये दाह वाढल्याने सांध्यांमध्ये सूज आणि वेदना वाढतात.
7. व्हिटॅमिन डीची कमतरता
पावसाळ्यात सूर्यप्रकाश कमी मिळाल्यामुळे व्हिटॅमिन डीची पातळी कमी होऊ शकते. त्यामुळे हाडे आणि स्नायूंवर परिणाम होतो.
8. वाढते वजन
व्यायाम कमी झाल्यामुळे वजन वाढते आणि त्याचा अतिरिक्त ताण गुडघे आणि कंबरेच्या सांध्यांवर येतो.
9. चुकीची बसण्याची पद्धत
लांब वेळ एकाच जागी बसणे किंवा चुकीच्या पोश्चरमध्ये काम केल्यामुळे वेदना अधिक वाढू शकतात.
10. वाढते वय
वयानुसार सांध्यांतील कूर्चा झिजत जाते. त्यामुळे हवामान बदलल्यावर वेदना अधिक जाणवतात.
कोणाला सर्वाधिक धोका?
- ऑस्टिओआर्थरायटिसचे रुग्ण
- रुमेटॉईड आर्थरायटिसचे रुग्ण
- सायटिकाचा त्रास असलेले
- फ्रोजन शोल्डर
- फायब्रोमायल्जिया
- खेळाडू
- जुन्या फ्रॅक्चरचे रुग्ण
- लिगामेंट किंवा टेंडन दुखापत झालेले
- ज्येष्ठ नागरिक
- लठ्ठपणाचा त्रास असलेले
ही लक्षणे दिसत असतील तर सावध व्हा
- चालताना गुडघ्यात कट-कट आवाज
- सकाळी उठल्यानंतर सांधे कडक होणे
- पायऱ्या चढताना वेदना
- सूज येणे
- स्नायूंमध्ये ताण
- पाठदुखी
- मानदुखी
- खांद्यामध्ये वेदना
- हालचाल करताना त्रास
- हात-पाय बधीर होणे
सांधेदुखी कमी करण्यासाठी 10 प्रभावी उपाय
1. नियमित व्यायाम करा
दररोज 30 मिनिटे चालणे, स्ट्रेचिंग किंवा हलका व्यायाम केल्याने सांधे लवचिक राहतात.
2. गरम पाण्याचा शेक
गरम पाण्याने शेक दिल्यास स्नायू मोकळे होतात आणि वेदना कमी होतात.
3. वजन नियंत्रणात ठेवा
जास्त वजनामुळे गुडघ्यांवर अतिरिक्त ताण येतो.
4. संतुलित आहार
कॅल्शियम, व्हिटॅमिन डी, प्रथिने आणि ओमेगा-3युक्त पदार्थ खावेत.
5. भरपूर पाणी प्या
शरीरातील पाण्याचे प्रमाण योग्य राहिल्यास सांधे निरोगी राहण्यास मदत होते.
6. दीर्घकाळ बसणे टाळा
प्रत्येक 30 ते 40 मिनिटांनी उठून चालावे.
7. योग्य पादत्राणे वापरा
मऊ आणि आधार देणारे शूज वापरल्याने सांध्यांवरील ताण कमी होतो.
8. फिजिओथेरपीचा सल्ला घ्या
तज्ज्ञांच्या मार्गदर्शनाखाली व्यायाम केल्यास दीर्घकालीन फायदा होतो.
9. डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय औषधे घेऊ नका
वेदनाशामक औषधे तात्पुरता आराम देतात; मात्र दीर्घकाळ स्वतःहून औषधे घेणे टाळावे.
10. नियमित तपासणी करा
वेदना सतत राहिल्यास ऑर्थोपेडिक किंवा रुमॅटोलॉजिस्टचा सल्ला घ्यावा.
आधुनिक उपचारपद्धती
आजच्या काळात पारंपरिक उपचारांसोबत काही आधुनिक उपचारपद्धतींचाही वापर केला जात आहे.
- रिजनरेटिव्ह मेडिसिन
- लिव्हिंग ड्रग थेरपी
- एक्सोसोम थेरपी
- मायक्रो डोस इन्फ्युजन (MDI)
- मायक्रोकरंट थेरपी
- फिजिओथेरपी
- पुनर्वसन उपचार
तथापि, या उपचारांची परिणामकारकता सर्वांसाठी सारखी असतेच असे नाही. कोणतीही उपचारपद्धती स्वीकारण्यापूर्वी संबंधित तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
डॉक्टरांकडे कधी जावे?
खालील लक्षणे दिसल्यास त्वरित डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
- सतत वेदना राहणे
- सांध्यांमध्ये तीव्र सूज
- तापासह सांधेदुखी
- चालणे कठीण होणे
- सांधा लाल होणे
- अचानक हालचाल बंद होणे
पावसाळ्यात हवामानातील बदलांमुळे सांधे आणि स्नायूंमधील वेदना वाढणे ही अनेकांसाठी सामान्य बाब आहे. मात्र योग्य व्यायाम, संतुलित आहार, वजन नियंत्रण, नियमित हालचाल आणि तज्ज्ञांच्या सल्ल्याने उपचार घेतल्यास हा त्रास मोठ्या प्रमाणात कमी करता येतो. वेदना सतत होत असल्यास दुर्लक्ष न करता वेळेवर तपासणी करून योग्य उपचार घेणे हेच उत्तम आरोग्याचे गमक आहे.
