RBI Gold Reserve : 1.20 लाख कोटींचे सोने विकल्याच्या अफवेचे सत्य; सरकारचा मोठा खुलासा
RBI ने 1.20 लाख कोटींचे सोने विकल्याचा दावा खरा की खोटा? सरकारकडून अखेर सत्य समोर
मुंबई : भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) तब्बल 1.20 लाख कोटी रुपयांचे सोने विकून रुपयाला आधार दिल्याचा दावा मागील काही दिवसांपासून सोशल मीडिया आणि काही माध्यमांमध्ये मोठ्या प्रमाणात चर्चेत होता. या वृत्तामुळे आर्थिक क्षेत्रात तसेच सर्वसामान्य नागरिकांमध्ये संभ्रमाचे वातावरण निर्माण झाले होते. मात्र आता केंद्र सरकारच्या अधिकृत फॅक्ट चेक यंत्रणा PIB Fact Check ने या दाव्याबाबत स्पष्ट भूमिका घेत संपूर्ण सत्य देशासमोर आणले आहे.
PIB Fact Check ने सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म X वर जारी केलेल्या निवेदनात RBI ने सोन्याची विक्री केल्याच्या बातम्या पूर्णपणे खोट्या आणि दिशाभूल करणाऱ्या असल्याचे म्हटले आहे. सरकारने RBI च्या अधिकृत आकडेवारीचा हवाला देत स्पष्ट केले की देशाच्या परकीय चलन साठ्यातील सोन्याचा वाटा कमी होण्याऐवजी सातत्याने वाढत आहे. त्यामुळे RBI ने मोठ्या प्रमाणावर सोने विकल्याचा दावा तथ्यहीन असल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
Related News
शेअर बाजारात मोठी घसरण; इन्फोसिस-टीसीएसच्या शेअर्सना जबरदस्त फटका
₹816 कोटींचा धक्कादायक आरोप! IndusInd Bank वर नवीन संकट, गुंतवणूकदारांचे मोठे नुकसान
“5 मिनिटांत जनधन e-KYC करा: घरबसल्या मोबाईलवरून धमाकेदार आणि अत्यंत सोपा अपडेट – खाते फ्रीज होण्यापासून वाचवा 2026”
अमेरिका-इराण तणावामुळे शेअर बाजार कोसळला, अवघ्या 1 मिनिटात गुंतवणूकदारांचे 3.75 लाख कोटी रुपये स्वाहा
1 जूनपासून क्रेडिट कार्डचे 7 मोठे नियम बदलले; जाणून घ्या तुमच्या खिशावर किती होणार परिणाम
Fort Knox Gold Audit: 53 लाख कोटींच्या सोन्याचं धक्कादायक रहस्य उघड होणार? ट्रम्प यांच्या 70 वर्षांतील सर्वात मोठ्या निर्णयाची जगाला उत्सुकता
GST Collection 2026: सरकारची मोठी कमाई! मे महिन्यात 1.94 लाख कोटींचा ऐतिहासिक टप्पा, तरीही धक्कादायक घट का?
RBI MPC June 2026: 5 जूनचा मोठा निर्णय! कर्ज महागणार की दिलासा मिळणार? जाणून घ्या 7 महत्त्वाचे संकेत
1 जूनची मोठी दिलासादायक बातमी! सोन्याच्या दरात 1000 रुपयांची घसरण, खरेदीदारांसाठी सुवर्णसंधी
जूनच्या 2026 पहिल्याच दिवशी सोन्यात घसरण, गुंतवणूकदारांना मोठा दिलासा
काय होता संपूर्ण दावा?
काही माध्यमांमध्ये आणि सोशल मीडियावर असा दावा करण्यात आला होता की भारतीय रुपयावरील दबाव कमी करण्यासाठी RBI ने 1.20 लाख कोटी रुपयांहून अधिक मूल्याचे सोने विकले. मध्य-पूर्वेतील युद्धस्थिती, कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमती आणि रुपयावरील दबावामुळे रिझर्व्ह बँकेने सोन्याचा काही भाग विकून डॉलर खरेदी केल्याचे वृत्त पसरले होते.
या बातम्यांनंतर अनेक गुंतवणूकदारांमध्ये चिंता निर्माण झाली. RBI सारखी संस्था जर मोठ्या प्रमाणावर सोने विकत असेल तर देशाच्या आर्थिक स्थैर्यावर त्याचा परिणाम होऊ शकतो, अशी चर्चा सुरू झाली होती.
सरकारने काय सांगितले?
PIB Fact Check ने या दाव्याला स्पष्टपणे फेटाळून लावले आहे. सरकारने म्हटले की RBI च्या अधिकृत आकडेवारीत सोन्याच्या साठ्यात कोणतीही मोठी घट दिसून येत नाही. उलट मागील काही महिन्यांमध्ये सोन्याचा साठा आणि परकीय चलन साठ्यातील त्याचा वाटा वाढलेला दिसतो.
सरकारने दिलेल्या माहितीनुसार:
- सप्टेंबर 2025 मध्ये परकीय चलन साठ्यात सोन्याचा वाटा 13.92 टक्के होता.
- 31 मार्च 2026 पर्यंत हा वाटा वाढून 16.70 टक्के झाला.
- 22 मे 2026 पर्यंत तो आणखी वाढून 16.85 टक्क्यांवर पोहोचला.
जर RBI ने मोठ्या प्रमाणावर सोने विकले असते, तर हा वाटा वाढण्याऐवजी कमी झाला असता. त्यामुळे विक्रीचा दावा वास्तवाशी सुसंगत नसल्याचे सरकारने स्पष्ट केले.
ब्लूमबर्ग अहवालामुळे निर्माण झाला संभ्रम
या चर्चेची सुरुवात एका आंतरराष्ट्रीय वृत्तसंस्थेच्या अहवालानंतर झाली. त्या अहवालात भारताने आपल्या परकीय चलन साठ्याचे व्यवस्थापन करण्यासाठी काही आर्थिक पावले उचलल्याचा उल्लेख करण्यात आला होता. याचा चुकीचा अर्थ लावत काही ठिकाणी RBI ने प्रत्यक्ष सोने विकल्याचा निष्कर्ष काढण्यात आला.
अहवालात मध्य-पूर्वेतील तणाव, तेलाच्या वाढत्या किमती आणि जागतिक आर्थिक अनिश्चिततेचा भारतीय अर्थव्यवस्थेवर परिणाम होत असल्याचे नमूद करण्यात आले होते. मात्र त्याचा अर्थ RBI ने मोठ्या प्रमाणावर सोने विकले असा होत नाही, असे सरकारने स्पष्ट केले आहे.
भारताचा सोन्याचा साठा किती आहे?
RBI च्या वार्षिक अहवालानुसार, 31 मार्च 2026 रोजी भारतीय रिझर्व्ह बँकेकडे 880.52 मेट्रिक टन सोने होते. त्याआधी 31 मार्च 2025 रोजी हा साठा 879.58 मेट्रिक टन होता.याचा अर्थ एका वर्षात सोन्याचा साठा 0.94 मेट्रिक टनांनी वाढला आहे. जर RBI ने मोठ्या प्रमाणावर सोने विकले असते तर साठ्यात वाढ होण्याऐवजी घट दिसली असती.
भारताचे सोने कुठे ठेवले जाते?
RBI च्या माहितीनुसार देशाच्या एकूण सोन्यापैकी सुमारे 77 टक्के सोने भारतात सुरक्षित ठेवण्यात आले आहे. उर्वरित सोने जागतिक आर्थिक संस्थांकडे ठेवले जाते.
यामध्ये प्रमुखतः:
- Bank of England
- Bank for International Settlements (BIS)
या संस्थांचा समावेश आहे. आंतरराष्ट्रीय व्यवहार आणि सुरक्षित साठवणूक यासाठी अशी व्यवस्था केली जाते.
परकीय चलन साठ्यात सोन्याचे महत्त्व
सोन्याला जागतिक स्तरावर सुरक्षित गुंतवणूक म्हणून पाहिले जाते. आर्थिक अस्थिरतेच्या काळात अनेक देश आपल्या परकीय चलन साठ्यात सोन्याचे प्रमाण वाढवतात.भारतानेही गेल्या काही वर्षांत सातत्याने सोन्याची खरेदी केली आहे. यामुळे डॉलरवरील अवलंबित्व कमी करण्यास मदत होते आणि देशाच्या आर्थिक सुरक्षेला बळकटी मिळते.तज्ज्ञांच्या मते, जागतिक आर्थिक संकट, युद्ध किंवा चलनातील अस्थिरता यासारख्या परिस्थितीत सोन्याचा साठा देशासाठी संरक्षण कवचाचे काम करतो.
सोशल मीडियावरील अफवा आणि वास्तव
आजच्या डिजिटल युगात आर्थिक विषयांवरील अपूर्ण किंवा चुकीची माहिती वेगाने व्हायरल होते. RBI सारख्या महत्त्वाच्या संस्थांबाबत पसरवण्यात येणाऱ्या अफवा गुंतवणूकदारांमध्ये भीती निर्माण करू शकतात.यामुळे कोणतीही आर्थिक माहिती स्वीकारण्यापूर्वी अधिकृत स्रोत तपासणे आवश्यक आहे. PIB Fact Check, RBI ची अधिकृत वेबसाइट आणि सरकारची अधिकृत निवेदने यांवर विश्वास ठेवणे गरजेचे आहे.
RBI ची भूमिका का महत्त्वाची?
भारतीय अर्थव्यवस्थेच्या स्थैर्यामध्ये RBI ची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची आहे. चलन व्यवस्थापन, महागाई नियंत्रण, बँकिंग प्रणालीचे नियमन आणि परकीय चलन साठ्याचे व्यवस्थापन ही जबाबदारी RBI पार पाडते.सोन्याच्या साठ्याबाबत घेतलेले निर्णय हे दीर्घकालीन आर्थिक धोरणाचा भाग असतात. त्यामुळे अशा निर्णयांबाबत अधिकृत माहितीशिवाय निष्कर्ष काढणे योग्य ठरत नाही.
RBI ने 1.20 लाख कोटी रुपयांचे सोने विकल्याचा दावा सरकारने स्पष्टपणे फेटाळून लावला आहे. अधिकृत आकडेवारीनुसार देशाच्या सोन्याच्या साठ्यात वाढ झाली असून परकीय चलन साठ्यातील सोन्याचा वाटाही वाढत आहे. त्यामुळे सोशल मीडिया आणि काही माध्यमांमध्ये पसरलेल्या बातम्या दिशाभूल करणाऱ्या असल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
देशातील गुंतवणूकदार आणि नागरिकांनी आर्थिक विषयांवरील माहितीची पडताळणी करूनच त्यावर विश्वास ठेवावा, असे आवाहन तज्ज्ञांकडून करण्यात येत आहे. RBI च्या अधिकृत आकडेवारीनुसार भारताचा सोन्याचा साठा सुरक्षित असून त्यामध्ये कोणतीही चिंताजनक घट झालेली नाही.
