भूषण स्टीलचे माजी MD नीरज सिंघल यांच्याशी संबंधित 56 हजार कोटींच्या कथित बँक घोटाळ्याची संपूर्ण माहिती जाणून घ्या. 36 बँका, ED, CBI तपास, टाटा स्टील अधिग्रहण आणि संपूर्ण प्रकरण एका क्लिकमध्ये.
56 हजार कोटींचा महास्कॅम! 36 बँकांना फसवणारा नीरज सिंघल कोण? भारतातील सर्वात मोठ्या बँक घोटाळ्यामागचं धक्कादायक सत्य
भारतातील आर्थिक गुन्ह्यांच्या इतिहासात अनेक मोठे बँक घोटाळे समोर आले आहेत. विजय मल्ल्या, नीरव मोदी आणि मेहुल चोक्सी यांसारख्या प्रकरणांनी देश हादरला होता. मात्र, भूषण स्टीलचे तत्कालीन व्यवस्थापकीय संचालक (MD) नीरज सिंघल यांच्याशी संबंधित कथित 56 हजार कोटी रुपयांच्या बँक फसवणूक प्रकरणाला देशातील सर्वात मोठ्या कॉर्पोरेट बँक घोटाळ्यांपैकी एक मानले जाते. या प्रकरणात 36 बँकांच्या कर्जाची कथित अफरातफर, बनावट कंपन्यांचे जाळे, निधीचा गैरवापर आणि मनी लाँड्रिंगचे आरोप यामुळे हा घोटाळा चर्चेत राहिला आहे.
या प्रकरणाचा तपास केंद्रीय अन्वेषण विभाग (CBI), अंमलबजावणी संचालनालय (ED) आणि इतर तपास यंत्रणांकडून विविध टप्प्यांवर करण्यात आला आहे. दरम्यान, भूषण स्टीलचे अधिग्रहण 2018 मध्ये टाटा स्टीलने केले.
Related News
धक्कादायक! Old Monk अचानक बाजारातून गायब; 7 मोठी कारणं, अभिनेता विद्याधर जोशींच्या पोस्टनंतर रंगली चर्चा
12 तास हायवे बंद! भाजपच्या तिकीट निर्णयानंतर हिंसक उद्रेक; 8 पोलीस जखमी, कलम 163 लागू
3 मोठे निर्णय! अरबाज शेखच्या वडिलांच्या उपचारासाठी एकनाथ शिंदेंचा हस्तक्षेप, सोलापूरच्या रुग्णालयाचा मोठा पुढाकार
नाशिक Crime News: 14.92 लाखांचा हायटेक गुटखा रॅकेट उद्ध्वस्त! रिमोटने नंबर प्लेट गायब करणाऱ्या टोळीचा धक्कादायक भांडाफोड
4 वर्षे तुरुंगात, 86 सुनावण्या; महाराष्ट्र सरकारला सर्वोच्च न्यायालयाची ‘कडक’ फटकार, ‘उघडे पाडू’ असा इशारा
4 तास मृतदेहासह छतावर अडकलेलं कुटुंब; पालघरच्या पुरानं आईच्या अखेरच्या निरोपालाही लावला अडथळा, हृदय हेलावणारी घटना
5 मोठे खुलासे! अशोक सराफ आणि प्रिया बेर्डे यांचं खरं ‘मामा-भाची’चं नातं; अभिनेत्रीचा भावनिक खुलासा
IAS तुकाराम मुंढे यांचा भावनिक खुलासा: मुलाच्या 5वीपर्यंत बदलल्या 6 शाळा, बापाची मोठी खंत समोर
15 फुटी अजगराचा थरार! एका रात्रीत 5 जीव गिळंकृत; सकाळी फुगलेलं पोट पाहून मालक हादरला
स्पेनमध्ये भीषण वणव्याचा कहर: 12 जणांचा होरपळून मृत्यू, 23 बेपत्ता; पर्यटकांसाठी धक्कादायक इशारा
धक्कादायक! स्वित्झर्लंडमध्ये भारतीय दाम्पत्य बेपत्ता; 60 जणांकडून 50 कोटी घेतल्याचा दावा
23 वर्षीय अनुष्का शर्माचा मोठा खुलासा! दुबईतील नोकरीमागचं 7 कटू वास्तव; भरपूर पगार, पण भावनिक किंमत प्रचंड
नीरज सिंघल कोण आहेत?
नीरज सिंघल हे भूषण स्टील लिमिटेडचे माजी व्यवस्थापकीय संचालक होते. त्यांच्या वडिलांनी, ब्रिज भूषण सिंघल यांनी 1987 मध्ये भूषण स्टीलची स्थापना केली होती. सुरुवातीच्या काळात कंपनी लहान औद्योगिक उत्पादने तयार करत होती. त्यानंतर कंपनीने स्टील उत्पादन क्षेत्रात मोठी झेप घेत ओडिशामध्ये अत्याधुनिक स्टील प्रकल्प उभारला.
काही वर्षांतच भूषण स्टील देशातील अग्रगण्य स्टील उत्पादक कंपन्यांमध्ये गणली जाऊ लागली. मात्र, वाढत्या कर्जबाजारीपणा आणि आर्थिक गैरव्यवहारांच्या आरोपांमुळे कंपनी अडचणीत सापडली.
56 हजार कोटींचा कथित बँक घोटाळा नेमका काय?
तपास यंत्रणांच्या आरोपांनुसार, भूषण स्टीलने विविध सार्वजनिक आणि खासगी बँकांकडून हजारो कोटी रुपयांचे कर्ज घेतले. या कर्जाचा वापर उद्योगविस्तारासाठी करण्याऐवजी निधी इतर संबंधित कंपन्यांमध्ये वळविण्यात आल्याचा आरोप आहे.
कथितरित्या अनेक शेल कंपन्या तयार करून बनावट व्यवहार दाखविण्यात आले. कंपनीच्या खात्यांमधून पैसा विविध मार्गांनी बाहेर काढण्यात आला आणि त्याचा वापर वैयक्तिक खर्च, मालमत्ता खरेदी आणि इतर व्यवहारांसाठी करण्यात आल्याचे तपासात नमूद करण्यात आले आहे.
36 बँकांना कसा बसला फटका?
या प्रकरणात देशातील सुमारे 36 बँका प्रभावित झाल्याचे सांगितले जाते. त्यामध्ये भारतीय स्टेट बँक (SBI), पंजाब नॅशनल बँक (PNB), अलाहाबाद बँकसह अनेक सार्वजनिक आणि खासगी बँकांचा समावेश होता.
बँकांनी भूषण स्टीलला मोठ्या प्रमाणावर कर्जपुरवठा केला होता. मात्र, कालांतराने कर्जाची परतफेड न झाल्याने ही कर्जे ‘नॉन-परफॉर्मिंग अॅसेट’ (NPA) म्हणून घोषित करण्यात आली. त्यामुळे बँकांना हजारो कोटी रुपयांचे नुकसान सहन करावे लागले.
कथित गैरव्यवहाराची पद्धत काय होती?
तपासातील आरोपांनुसार, कंपनीने उद्योगविस्ताराच्या नावाखाली मोठ्या प्रमाणावर कर्ज घेतले. त्यासाठी आर्थिक कागदपत्रांमध्ये कथित फेरफार करण्यात आला. संबंधित कंपन्यांमधील व्यवहार कृत्रिमरीत्या दाखविण्यात आले. त्यानंतर निधी विविध कंपन्यांमार्फत वळवून वैयक्तिक आणि इतर अनधिकृत कारणांसाठी वापरल्याचा आरोप करण्यात आला आहे.
2007 ते 2014 या कालावधीत अनेक आर्थिक व्यवहारांमधून कर्जाची रक्कम फिरविण्यात आली. मात्र, कर्जाची नियमित परतफेड झाली नाही. परिणामी बँकांचे कर्ज थकीत राहिले.
ED आणि CBI ची कारवाई
भूषण स्टील प्रकरण समोर आल्यानंतर CBI आणि ED यांनी तपास सुरू केला. नीरज सिंघल यांना विविध प्रकरणांमध्ये अटक करण्यात आली होती. काही कालावधीनंतर न्यायालयाने त्यांना जामीन मंजूर केला.
अलीकडेच मनी लाँड्रिंग तपासादरम्यान ED ने नीरज सिंघल यांच्या पत्नीशी संबंधित सुमारे 58.34 कोटी रुपयांच्या मालमत्ता जप्त केल्याची माहिती समोर आली आहे. या प्रकरणातील तपास आणि न्यायालयीन प्रक्रिया अद्याप विविध स्तरांवर सुरू आहेत.
भूषण स्टीलचा उदय आणि पडझड
1987 मध्ये सुरू झालेली भूषण स्टील कंपनी काही वर्षांतच भारतातील मोठ्या स्टील उत्पादक कंपन्यांमध्ये गणली जाऊ लागली. ऑटोमोबाईल, बांधकाम आणि औद्योगिक क्षेत्रासाठी स्टील उत्पादनात कंपनीने मोठे स्थान मिळवले होते.
मात्र, वाढता कर्जबोजा, आर्थिक व्यवस्थापनातील त्रुटी आणि कथित गैरव्यवहारांमुळे कंपनी आर्थिक संकटात सापडली. अखेरीस दिवाळखोरी प्रक्रिया सुरू झाली.
टाटा स्टीलने घेतले अधिग्रहण
दिवाळखोरी आणि दिवाळखोरी संहिता (IBC) अंतर्गत प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर 2018 मध्ये टाटा स्टीलने भूषण स्टीलचे अधिग्रहण केले. या व्यवहारामुळे बँकांच्या थकीत कर्जाचा काही भाग वसूल होण्यास मदत झाली. त्यानंतर कंपनीचे नाव बदलून टाटा स्टील BSL करण्यात आले.
भारतातील मोठ्या आर्थिक घोटाळ्यांमध्ये गणना
नीरज सिंघल यांच्याशी संबंधित हे प्रकरण भारतातील सर्वात मोठ्या कॉर्पोरेट कर्ज फसवणूक प्रकरणांपैकी एक मानले जाते. या प्रकरणानंतर बँकांनी मोठ्या कर्जांबाबत जोखीम व्यवस्थापन, कर्ज मंजुरी प्रक्रिया आणि आर्थिक तपासणी अधिक कडक केली.
याशिवाय, कॉर्पोरेट गव्हर्नन्स, लेखापरीक्षण आणि आर्थिक पारदर्शकतेवरही अधिक भर देण्यात आला. आर्थिक गुन्ह्यांवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी तपास यंत्रणांनी समन्वयाने कारवाई करण्याची गरज या प्रकरणातून अधोरेखित झाली.
महत्त्वाचे मुद्दे
- भूषण स्टीलचे माजी MD नीरज सिंघल यांच्यावर हजारो कोटींच्या कथित बँक फसवणुकीचे आरोप.
- सुमारे 36 बँकांवर आर्थिक परिणाम.
- कथित फसवणुकीची रक्कम जवळपास 56 हजार कोटी रुपये.
- ED, CBI आणि इतर यंत्रणांकडून तपास.
- 2018 मध्ये टाटा स्टीलने भूषण स्टीलचे अधिग्रहण.
- मनी लाँड्रिंग प्रकरणात मालमत्ता जप्तीची कारवाई.
- प्रकरणातील न्यायालयीन प्रक्रिया विविध स्तरांवर सुरू.
(टीप : या प्रकरणातील अनेक आरोप न्यायालयीन प्रक्रियेत असून अंतिम न्यायालयीन निर्णय येणे बाकी आहे. त्यामुळे संबंधित आरोप हे तपास यंत्रणांनी केलेल्या दाव्यांवर आधारित आहेत.)
