अरे, काय चाललंय काय! एकीकडे शांतता कराराच्या घोषणा, दुसरीकडे दक्षिण इराणवर हल्ला; अमेरिकेच्या मिश्र भूमिकेमुळे संपूर्ण जगावर युद्धाचे सावट
मध्यपूर्वेतील तणाव कमी होण्याची आशा निर्माण होत असतानाच अमेरिकेच्या नव्या लष्करी कारवाईने पुन्हा एकदा संपूर्ण जगाची चिंता वाढवली आहे. इराणसोबत शांतता कराराच्या वाटाघाटी अंतिम टप्प्यात असल्याचा दावा अमेरिकेकडून केला जात असताना, दुसरीकडे अमेरिकी हवाई दलाने दक्षिण इराणमध्ये भीषण हवाई हल्ले केल्याची माहिती समोर आली आहे. या घटनेमुळे अमेरिका नेमकी शांततेच्या बाजूने आहे की युद्धाच्या, असा प्रश्न जगभरातील राजकीय विश्लेषक उपस्थित करत आहेत.
गेल्या काही महिन्यांपासून मध्यपूर्वेत इराण, इस्रायल आणि अमेरिकेमध्ये सुरू असलेले संघर्ष आता अधिक धोकादायक वळणावर पोहोचले आहेत. एका बाजूला अमेरिका इराणसोबत अणुकरार आणि होर्मुझ सामुद्रधुनी खुली करण्यासाठी चर्चा करत आहे, तर दुसरीकडे इराणच्या लष्करी तळांवर लक्ष्य करून हवाई हल्ले करत आहे. या परस्परविरोधी हालचालींमुळे जागतिक पातळीवर संभ्रमाचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
Related News
धक्कादायक! POK मध्ये पाकिस्तानी सैन्याचे हेलिकॉप्टर कोसळले; 21 जवानांचा मृत्यू, घातपाताचा संशय
“राष्ट्रवादीत मोठा भूकंप? रोहित पवारांचे 15 दिवसांत संघटनात्मक बदलांचे संकेत”
एअर कॅनडाला धक्का ! 16 वर्षे परवान्याशिवाय 900 विमान उड्डाणे करणारा एअर कॅनडाचा पायलट अटकेत
1 जुलैपासून RBI कागदी नोटा बंद करणार? PIB Fact Check ने उघड केला मोठा भांडाफोड
सोशल मीडियावर प्रचंड संताप; 370 रुपयांच्या बिर्याणीवरून वादग्रस्त वक्तव्य; तरुणाची नोकरी गेली
अफगाणिस्तानात पाकिस्तानचा 13 जणांचा हृदयद्रावक बळी; 11 निष्पाप मुलांचा मृत्यू, जगभरातून संताप
157 वर्षांनंतरची दुर्मिळ संधी! 2 ऑगस्ट 2027 ला 6 मिनिटे 23 सेकंदांचे सर्वात शक्तिशाली पूर्ण सूर्यग्रहण
8th Pay Commission 2026: 3.5 Fitment Factor मुळे सरकारी तिजोरीवर प्रचंड आर्थिक बॉम्ब ? कर्मचाऱ्यांसाठी मोठी खुशखबर की वित्तीय संकट!
H-1B Visa 2026: 83 लाखांचे शुल्क रद्द, ट्रम्प यांना मोठा धक्का; भारतीय IT तरुणांसाठी दिलासादायक निर्णय
इस्रायलमध्ये झळकणार छत्रपती शिवाजी महाराजांचा भव्य पुतळा, जगभर घुमणार जय भवानीचा जयघोष; ज्यू-मराठा नात्याची 300 वर्षे
3 शक्तिशाली कारणांमुळे तेल संकट टळले; चीनच्या ऐतिहासिक रणनीतीने जगाला दिला मोठा दिलासा
ओमानजवळ भीषण संकट; भारतीय जहाजावर हल्ला, 24 नागरिकांना थरारक बचाव
दक्षिण इराणवर अमेरिकेचा जोरदार हल्ला
अमेरिकेच्या सेंट्रल कमांडने दिलेल्या माहितीनुसार, दक्षिण इराणमधील काही लष्करी ठिकाणांवर लक्ष्यित कारवाई करण्यात आली. या कारवाईमध्ये इराणच्या क्षेपणास्त्र प्रक्षेपण केंद्रांवर तसेच समुद्रातील अत्याधुनिक लष्करी बोटींवर हल्ले करण्यात आले. अमेरिकेचा दावा आहे की, इराणी सैन्याकडून अमेरिकी सैन्याला थेट धोका निर्माण झाला होता आणि त्याला प्रत्युत्तर म्हणून ही कारवाई करण्यात आली.
सेंट्रल कमांडचे प्रवक्ते कॅप्टन टिम हॉकिन्स यांनी स्पष्ट केले की, “सध्या युद्धविराम लागू असला तरी अमेरिकी सैन्य स्वतःच्या सुरक्षेबाबत कोणतीही तडजोड करणार नाही.” त्यांनी असेही सांगितले की, अमेरिका सध्या अत्यंत संयमाने परिस्थिती हाताळत आहे. मात्र, प्रत्यक्षात सुरू असलेल्या बॉम्बहल्ल्यांमुळे अमेरिकेच्या या दाव्यावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले जात आहे.
ट्रम्प यांचा इशारा
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी सोशल मीडियावर केलेल्या पोस्टमुळे परिस्थिती आणखी गंभीर बनली आहे. ट्रम्प यांनी म्हटले की, “इराणसोबत चर्चा सकारात्मक दिशेने सुरू आहे. पण जर करार झाला नाही, तर महायुद्ध टाळणे कठीण होईल.”
ट्रम्प यांच्या या विधानामुळे जगभरात चिंता व्यक्त केली जात आहे. कारण एका बाजूला ते शांततेची भाषा करत आहेत, तर दुसरीकडे अमेरिकन सैन्य प्रत्यक्ष युद्ध कारवाया करत आहे. त्यामुळे अमेरिकेची भूमिका दुटप्पी असल्याची टीका अनेक देशांकडून केली जात आहे.
इस्रायलची लेबनॉनमध्ये कारवाई
इराणवरील अमेरिकी हल्ल्यांदरम्यान इस्रायलनेही लेबनॉनमध्ये हिजबुल्लाहविरोधात आक्रमक भूमिका घेतली आहे. इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांनी लेबनॉनमधील इराण समर्थित हिजबुल्लाह संघटनेवर हल्ले वाढवण्याची घोषणा केली.
यानंतर इस्रायली हवाई दलाने लेबनॉनच्या पूर्व बेका व्हॅलीसह अनेक भागांमध्ये जोरदार बॉम्बहल्ले केले. दक्षिण लेबनॉनमधील दहा गावांतील नागरिकांना घरे सोडण्याचा इशाराही देण्यात आला आहे. यामुळे हजारो नागरिकांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
विशेष म्हणजे, एप्रिल महिन्यापासून इस्रायल आणि लेबनॉनमध्ये युद्धविराम सुरू असला तरी इस्रायलने हिजबुल्लाह हा त्या कराराचा भाग नसल्याचे सांगत कारवाया सुरूच ठेवल्या आहेत.
मध्यपूर्व पुन्हा युद्धाच्या उंबरठ्यावर?
राजकीय विश्लेषकांच्या मते, सध्याची परिस्थिती अत्यंत धोकादायक बनली आहे. कारण इराण, अमेरिका, इस्रायल आणि लेबनॉन हे सर्व देश किंवा संघटना थेट संघर्षाच्या स्थितीत आहेत. जर एका चुकीच्या निर्णयामुळे मोठ्या प्रमाणावर युद्ध पेटले, तर त्याचे परिणाम संपूर्ण जगाला भोगावे लागू शकतात.
विशेषतः होर्मुझ सामुद्रधुनी हा जगातील सर्वात महत्त्वाचा तेलमार्ग मानला जातो. या भागात युद्ध झाल्यास जागतिक अर्थव्यवस्थेवर प्रचंड परिणाम होऊ शकतो. तेलाच्या किंमती वाढू शकतात, शेअर बाजार कोसळू शकतात आणि अनेक देश आर्थिक संकटात सापडू शकतात.
शांतता करारावर संकट
अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबियो यांनी नवी दिल्लीमध्ये पत्रकार परिषदेत सांगितले की, “इराणसोबत शांतता करारासाठी चर्चा सुरू असून अमेरिका शेवटची संधी देण्यास तयार आहे.”
सध्या चर्चेच्या टेबलावर असलेल्या प्रस्तावामध्ये दोन महत्त्वाचे मुद्दे आहेत. पहिला म्हणजे होर्मुझ सामुद्रधुनी पुन्हा खुली करणे आणि दुसरा म्हणजे इराणच्या अणु कार्यक्रमावर नियंत्रण आणणे. मात्र, युद्धभूमीवरील ताज्या घटनांमुळे हा करार प्रत्यक्षात येईल की नाही याबाबत शंका निर्माण झाली आहे.
जगभरात चिंता
अमेरिका आणि इराणमधील संघर्षामुळे युरोपियन देश, चीन, रशिया आणि भारतासारखे देशही चिंतेत आहेत. कारण मध्यपूर्वेतील कोणतेही मोठे युद्ध जागतिक व्यापार, तेलपुरवठा आणि आर्थिक स्थैर्यावर थेट परिणाम करू शकते.
विशेषतः भारतासाठी मध्यपूर्व अत्यंत महत्त्वाचा भाग मानला जातो. भारताचे मोठ्या प्रमाणात तेल आयात या प्रदेशातून होते. त्यामुळे या भागात युद्ध झाल्यास भारतात पेट्रोल-डिझेलच्या किंमती वाढण्याची शक्यता आहे.
अमेरिकेची मिश्र भूमिका का?
अनेक तज्ज्ञांच्या मते, अमेरिका सध्या दोन वेगवेगळ्या रणनीती वापरत आहे. एकीकडे ती इराणवर दबाव वाढवण्यासाठी लष्करी कारवाया करत आहे, तर दुसरीकडे चर्चेच्या माध्यमातून करार साधण्याचा प्रयत्न करत आहे.
ही रणनीती यशस्वी होईल की उलट परिस्थिती अधिक बिघडवेल, हे येत्या काही दिवसांत स्पष्ट होणार आहे. मात्र, सध्याची परिस्थिती पाहता मध्यपूर्वेतील संघर्ष थांबण्याऐवजी आणखी तीव्र होण्याची शक्यता जास्त दिसत आहे.
पुढे काय होणार?
आता सर्वांचे लक्ष अमेरिका आणि इराणमधील पुढील चर्चांकडे लागले आहे. जर शांतता करार झाला, तर मध्यपूर्वेत स्थैर्य येऊ शकते. पण जर चर्चा अपयशी ठरल्या, तर मोठ्या युद्धाचा धोका निर्माण होऊ शकतो.
युद्धाचे परिणाम केवळ मध्यपूर्वेपुरते मर्यादित राहणार नाहीत, तर त्याचा परिणाम जागतिक अर्थव्यवस्था, तेलबाजार आणि आंतरराष्ट्रीय राजकारणावर होणार आहे. त्यामुळे संपूर्ण जग सध्या अत्यंत सावधपणे या घडामोडींवर लक्ष ठेवून आहे.
दरम्यान, सामान्य नागरिकांमध्येही भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे. सोशल मीडियावर “World War”, “Iran Attack”, “Middle East Crisis” हे हॅशटॅग ट्रेंड होत असून अनेकजण तिसऱ्या महायुद्धाची शक्यता व्यक्त करत आहेत.
सध्याच्या परिस्थितीत शांतता चर्चांना यश मिळते की युद्धाची ठिणगी मोठ्या आगीत बदलते, हेच आता पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
