वापरत नसलेले Credit Card ही तुमचा CIBIL स्कोअर कमी करू शकते? जाणून घ्या कार्ड बंद करण्याआधीच्या महत्त्वाच्या गोष्टी
वर्षभर वापरले नाही म्हणून Credit Card बंद करताय? आधी ही बातमी वाचा
अनेक जणांकडे एकापेक्षा जास्त Credit Card असतात. काही कार्डे नियमित वापरात असतात, तर काही वर्षानुवर्षे ड्रॉवरमध्ये पडून राहतात. वापर होत नसल्यामुळे किंवा वार्षिक शुल्क (Annual Fee) लागल्यामुळे अनेक ग्राहक असे कार्ड त्वरित बंद करण्याचा निर्णय घेतात. मात्र, हा निर्णय तुमच्या आर्थिक आरोग्यावर आणि विशेषतः CIBIL स्कोअरवर मोठा परिणाम करू शकतो.
तुम्ही कधी विचार केला आहे का की, एक कार्ड जे तुम्ही वापरतही नाही, ते बंद केल्यानंतर तुमचा क्रेडिट स्कोअर अचानक का घसरतो? कोणतीही EMI थकलेली नसताना, पेमेंट वेळेवर भरल्यानंतरही स्कोअर कमी होऊ शकतो. यामागे काही महत्त्वाची कारणे आहेत जी प्रत्येक क्रेडिट कार्ड वापरणाऱ्याने समजून घेणे आवश्यक आहे.
वापरात नसलेले Credit Card बंद केल्यावर CIBIL स्कोअर का कमी होतो?
क्रेडिट कार्ड बंद केल्यावर तुमच्या क्रेडिट प्रोफाइलमध्ये दोन मोठे बदल होतात. यामुळे तुमच्या CIBIL स्कोअरवर थेट परिणाम होऊ शकतो.
Related News
प्रेम कमी होण्याआधी मेंदू काय संकेत देतो? मानसशास्त्राचा धक्कादायक खुलासा
Monsoon Update 2026 : 75 ते 100 मिमी पाऊस झाल्याशिवाय पेरणी करू नका; तज्ज्ञांचा धक्कादायक इशारा, शेतकऱ्यांसाठी 7 महत्त्वाच्या सूचना
US-Iran संघर्षात मोठी दिलासादायक घडामोड! पुढील 30 दिवसांत होर्मुझ सामुद्रधुनी खुली होण्याची शक्यता
भयंकर मार्केट क्रॅशचा इशारा! Robert Kiyosaki यांनी सांगितले महामंदीत श्रीमंत होण्याचे 5 जबरदस्त मार्ग
Cannes 2026 च्या समारोप सोहळ्यात ऐश्वर्या रायचा जलवा; ऑल-व्हाईट लूकने वेधले लक्ष
1. क्रेडिट युटिलायझेशन रेशो वाढतो
क्रेडिट युटिलायझेशन रेशो म्हणजे तुम्ही उपलब्ध क्रेडिट लिमिटपैकी किती टक्के रक्कम वापरत आहात.
उदाहरणार्थ, समजा तुमच्याकडे एकूण 5 लाख रुपयांची क्रेडिट लिमिट आहे आणि तुम्ही सध्या 1 लाख रुपये वापरत आहात, तर तुमचा युटिलायझेशन रेशो फक्त 20% राहतो.
पण जर तुम्ही 2 लाख लिमिट असलेले कार्ड बंद केले, तर तुमची एकूण उपलब्ध लिमिट 5 लाखांवरून 3 लाखांवर येते. मात्र, तुमचे खर्च तेवढेच राहतात. त्यामुळे तुमचा युटिलायझेशन रेशो थेट 33% पेक्षा जास्त होतो.
30% पेक्षा जास्त वापर धोक्याचा संकेत?
आर्थिक संस्थांच्या दृष्टीने 30% पेक्षा जास्त क्रेडिट युटिलायझेशन हे आर्थिक तणावाचे लक्षण मानले जाते. यामुळे बँकांना वाटू शकते की ग्राहक क्रेडिटवर जास्त अवलंबून आहे.
याचा परिणाम भविष्यात कर्ज मंजुरी, होम लोन, पर्सनल लोन किंवा नवीन क्रेडिट कार्ड मिळण्यावर होऊ शकतो.
जुने Credit Card बंद करणे म्हणजे क्रेडिट हिस्ट्रीला धक्का
क्रेडिट अकाउंटचे वय महत्त्वाचे का असते?
CIBIL स्कोअरवर प्रभाव टाकणारा दुसरा मोठा घटक म्हणजे Average Age of Credit Accounts, म्हणजेच तुमच्या क्रेडिट खात्यांचे सरासरी वय.
जुन्या क्रेडिट कार्डांमुळे तुमची आर्थिक शिस्त आणि दीर्घकालीन पेमेंट हिस्ट्री दिसून येते. बँका अशा ग्राहकांना अधिक विश्वासार्ह मानतात.
समजा, तुमच्याकडे 8-10 वर्षांपासून सुरू असलेले जुने कार्ड आहे आणि तुम्ही ते बंद करता, तर त्या कार्डाचा फायदा “सक्रिय क्रेडिट इतिहास” (Active Credit History) मध्ये मिळणे थांबते.
जरी बंद केलेले खाते 7 ते 10 वर्षे CIBIL रिपोर्टमध्ये दिसत राहते, तरी त्याचा फायदा सरासरी क्रेडिट वयाच्या गणनेत कमी होतो.
अचानक स्कोअर घसरू शकतो
अनेक प्रकरणांमध्ये ग्राहकांना कार्ड बंद केल्यानंतर 30 ते 40 पॉइंट्सपर्यंत CIBIL स्कोअर कमी झाल्याचे दिसून आले आहे. त्यामुळे भविष्यातील आर्थिक व्यवहारांवर परिणाम होऊ शकतो.
मग कधी बंद करावे क्रेडिट कार्ड?
प्रत्येक वेळी कार्ड बंद करणे चुकीचे नसते. काही परिस्थितींमध्ये कार्ड बंद करणे योग्य निर्णय ठरू शकतो.
1. जास्त वार्षिक शुल्क आणि कमी फायदे
जर तुमचे कार्ड मोठे Annual Fee आकारत असेल आणि त्यावर मिळणारे फायदे तुम्ही वापरत नसाल, तर ते कार्ड ठेवण्याचा फारसा फायदा नसतो.
अशावेळी आर्थिक भार टाळण्यासाठी कार्ड बंद करणे योग्य पर्याय असू शकतो.
2. एकाच प्रकारच्या अनेक कार्ड्स असतील तर
आजकाल अनेक ग्राहकांकडे वेगवेगळ्या ऑफर्ससाठी अनेक कार्ड असतात. पण जर सर्व कार्डांचे फायदे जवळपास सारखेच असतील, तर जुने कार्ड कायम ठेवून नवीन किंवा कमी वापराचे कार्ड बंद करणे अधिक फायदेशीर ठरते.
यामुळे तुमची क्रेडिट हिस्ट्री टिकून राहते.
3. फसवणूक किंवा सुरक्षा समस्या
जर एखाद्या कार्डवर वारंवार फ्रॉड ट्रान्झॅक्शन होत असतील आणि बँक योग्य तोडगा देत नसेल, तर आर्थिक सुरक्षेसाठी कार्ड बंद करणे आवश्यक ठरू शकते.
सायबर फसवणूक वाढत असताना हा निर्णय कधी कधी अत्यंत महत्त्वाचा ठरतो.
Credit Card बंद करण्याऐवजी ‘हा’ पर्याय वापरा
जर कार्ड वापरात नसेल पण CIBIL स्कोअर टिकवायचा असेल, तर कार्ड बंद करण्याऐवजी कमी वापरात ठेवणे अधिक चांगला पर्याय ठरू शकतो.
उदाहरणार्थ:
- महिन्यातून एकदा छोटा व्यवहार करा
- ऑटो-पे सेट करा आणि वेळेवर पेमेंट करा
- वार्षिक शुल्क माफ होणारे पर्याय बँकेकडून मागा
- कार्ड ‘डॉर्मंट’ होऊ देऊ नका
यामुळे कार्ड सक्रिय राहते आणि तुमची क्रेडिट हिस्ट्रीही मजबूत राहते.
चांगला CIBIL स्कोअर का महत्त्वाचा?
आजच्या काळात चांगला CIBIL स्कोअर असणे अत्यंत गरजेचे झाले आहे. होम लोन, कार लोन, पर्सनल लोन, बिझनेस लोन किंवा अगदी क्रेडिट कार्ड मंजुरीसाठीही चांगला स्कोअर महत्त्वाचा असतो.
सामान्यतः 750 पेक्षा जास्त CIBIL स्कोअर चांगला मानला जातो. यामुळे कमी व्याजदरात कर्ज मिळण्याची शक्यता वाढते.
Credit Card बंद करण्याआधी दोनदा विचार करा
फक्त वापरात नाही किंवा वार्षिक फी लागली म्हणून क्रेडिट कार्ड बंद करणे नेहमीच योग्य निर्णय नसतो. तुमचा CIBIL स्कोअर, क्रेडिट हिस्ट्री आणि भविष्यातील आर्थिक योजना लक्षात घेऊनच निर्णय घ्यावा.
विशेषतः जुने Credit Card बंद करताना सावधगिरी बाळगणे गरजेचे आहे. छोटासा निर्णय भविष्यात मोठ्या आर्थिक अडचणी निर्माण करू शकतो.
म्हणून पुढच्या वेळी वापरात नसलेले कार्ड बंद करण्याचा विचार करत असाल, तर आधी त्याचा तुमच्या CIBIL स्कोअरवर काय परिणाम होईल, हे नक्की समजून घ्या.
