मध्यपूर्वेत सुरू असलेल्या इराण आणि अमेरिका संघर्षाने आता अत्यंत धोकादायक वळण घेतले आहे. गेल्या दोन महिन्यांपासून सुरू असलेला तणाव कमी होण्याची कोणतीही चिन्हे दिसत नसतानाच इराणने केलेल्या एका मोठ्या विधानामुळे संपूर्ण जगात खळबळ उडाली आहे. इराणने स्पष्ट शब्दांत इशारा दिला आहे की, जर अमेरिकेकडून पुन्हा एकदा हल्ला झाला, तर ते युरेनियमचे संवर्धन थेट 90 टक्क्यांपर्यंत करतील. जागतिक स्तरावर हा इशारा अत्यंत गंभीर मानला जात आहे, कारण 90 टक्के संवर्धित युरेनियम हे अणुबॉम्ब निर्मितीसाठी उपयुक्त मानले जाते.
अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष Donald Trump यांच्या काळापासून इराणच्या अणु कार्यक्रमावर कठोर भूमिका घेतली जात होती. अमेरिकेने वारंवार इराणवर दबाव आणत त्यांच्याकडील अणु साठ्यांवर नियंत्रण ठेवण्याचा प्रयत्न केला. मात्र, आता इराणने दिलेल्या इशाऱ्यामुळे परिस्थिती अधिक गंभीर बनली आहे.
इराणच्या संसदीय आयोगाचे प्रवक्ते इब्राहिम रझाई यांनी स्पष्ट केले की, “जर आमच्यावर पुन्हा हल्ला झाला, तर संसद कोणताही विलंब न करता 90 टक्के युरेनियम संवर्धनाला मंजुरी देईल.” या विधानानंतर अमेरिका आणि पाश्चिमात्य देशांची चिंता वाढली आहे. कारण आतापर्यंत इराण 60 टक्के संवर्धित युरेनियमपर्यंत पोहोचल्याचे मानले जात होते. तज्ज्ञांच्या मते, 60 टक्क्यांवरून 90 टक्क्यांपर्यंत पोहोचणे तुलनेने जलद शक्य असते.
Related News
“हे सर्व खोटं आहे”; रेल्वे आंदोलन प्रकरणात राज ठाकरे यांचा कोर्टात दावा
NEET Paper Leak 2026 : रात्री 11 चा ‘तो’ मेसेज अन् संपूर्ण देशातील परीक्षा रद्द; हॉस्टेल मालकाच्या सतर्कतेने उघड झाला मोठा घोटाळा
‘डिजिटल टोल’ प्लॅनमुळे WhatsApp, UPI आणि इंटरनेट सेवांवर मोठा परिणाम? भारतासाठी धोक्याची घंटा
Petrol-Diesel Price Hike: पेट्रोल-डिझेल दरवाढीचे RBI कडून संकेत; सर्वसामान्यांच्या खिशाला बसू शकतो मोठा फटका
Prateek Yadav Death : किचनमध्ये अचानक कोसळले, पुन्हा उठलेच नाहीत; PM रिपोर्टमधून समोर आली धक्कादायक माहिती
Thalapathy Vijay Shocker: AIADMKमध्ये मोठी फूट, 25 बंडखोर आमदारांनी दिला विजय सरकारला दमदार पाठिंबा
NEET Paper Leak 2026 : CBIचा मोठा स्फोटक खुलासा! अहिल्यानगरातून आणखी 1 संशयित ताब्यात
NEET Paper Leak 2026: “NTAच्या चुकांना बक्षीस?” जयंत पाटीलांचा IAS सुबोध कुमार सिंहांवर धक्कादायक आरोप
90% युरेनियम संवर्धन म्हणजे नेमकं काय?
युरेनियम संवर्धन म्हणजे नैसर्गिक युरेनियममधील U-235 या घटकाचे प्रमाण वाढवणे. सामान्यतः अणुऊर्जा निर्मितीसाठी 3 ते 5 टक्के संवर्धन पुरेसे असते. संशोधनासाठी 20 टक्क्यांपर्यंत संवर्धन वापरले जाते. मात्र, 90 टक्के संवर्धन हे ‘वेपन ग्रेड’ अर्थात अण्वस्त्र निर्मितीसाठी उपयुक्त मानले जाते.
म्हणूनच इराणने दिलेली ही धमकी केवळ राजकीय नसून जागतिक सुरक्षेशी संबंधित अत्यंत गंभीर इशारा मानला जात आहे. अनेक संरक्षण विश्लेषकांच्या मते, जर इराणने हा निर्णय प्रत्यक्षात घेतला, तर मध्यपूर्वेत अण्वस्त्र स्पर्धा सुरू होऊ शकते.
अमेरिका का चिंतेत?
अमेरिकेला अनेक वर्षांपासून भीती होती की, इराण अण्वस्त्रनिर्मितीकडे वाटचाल करत आहे. याच कारणामुळे अमेरिकेने इराणवर आर्थिक निर्बंध लादले, अणुकरारातून माघार घेतली आणि अनेकवेळा लष्करी दबावही निर्माण केला. मात्र, आता इराणने थेट 90 टक्के संवर्धनाचा इशारा दिल्याने अमेरिकेची चिंता अधिक वाढली आहे.
विशेष म्हणजे, या संघर्षाचा परिणाम केवळ दोन्ही देशांपुरता मर्यादित राहिलेला नाही. जगभरातील शेअर बाजार, तेलाच्या किंमती, व्यापार आणि आर्थिक स्थैर्यावर त्याचा परिणाम दिसून येत आहे. मध्यपूर्वेतील अस्थिरतेमुळे कच्च्या तेलाच्या किंमतींमध्ये मोठी चढ-उतार सुरू आहे.
जागतिक अर्थव्यवस्थेवर परिणाम
इराण-अमेरिका संघर्षामुळे अनेक देशांच्या अर्थव्यवस्थांवर मोठा दबाव निर्माण झाला आहे. तेल आयातीवर अवलंबून असलेल्या देशांना महागाईचा फटका बसत आहे. जागतिक बाजारात अनिश्चिततेचे वातावरण निर्माण झाल्यामुळे गुंतवणूकदार सावध झाले आहेत.
युरोपमधील काही देशांनी दोन्ही राष्ट्रांना संयम राखण्याचे आवाहन केले आहे. संयुक्त राष्ट्रसंघाकडूनही परिस्थितीवर लक्ष ठेवले जात असल्याचे सांगितले जाते. अनेक देशांना भीती आहे की, जर संघर्ष आणखी वाढला तर त्याचे परिणाम संपूर्ण जगाला भोगावे लागू शकतात.
इराणचा आत्मविश्वास वाढला?
या संपूर्ण घडामोडीत इराणचा आत्मविश्वास वाढलेला दिसत आहे. अमेरिकेसोबतचे युद्ध कितीही काळ चालले तरी आपण दबावाखाली येणार नसल्याचा संदेश इराण सातत्याने देत आहे. यामागे चीन आणि रशियासारख्या देशांचा अप्रत्यक्ष पाठिंबा असल्याची चर्चा आंतरराष्ट्रीय राजकारणात सुरू आहे.
इराणने यापूर्वीही स्पष्ट केले होते की, त्यांच्या अणु कार्यक्रमाचा उद्देश शांततापूर्ण आहे. मात्र, 90 टक्के संवर्धनाची धमकी दिल्यानंतर त्या दाव्यांवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले जात आहे.
अणुयुद्धाची भीती वाढली?
जागतिक राजकारणातील तज्ज्ञांच्या मते, सध्या परिस्थिती अत्यंत संवेदनशील टप्प्यावर आहे. जर दोन्ही देशांनी माघार घेतली नाही, तर परिस्थिती आणखी गंभीर होऊ शकते. विशेषतः इराणने अण्वस्त्र क्षमतेकडे वाटचाल सुरू केल्यास इस्रायल, सौदी अरेबिया आणि इतर मध्यपूर्वेतील देशही आक्रमक भूमिका घेऊ शकतात.
यामुळे केवळ मध्यपूर्वेतच नव्हे तर जागतिक सुरक्षेवर मोठा परिणाम होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळेच जगभरातील नेते आणि मुत्सद्दी या परिस्थितीकडे अत्यंत गंभीरतेने पाहत आहेत.
पुढे काय होणार?
आता सर्वांचे लक्ष अमेरिकेच्या पुढील भूमिकेकडे लागले आहे. अमेरिका इराणवर आणखी निर्बंध लादणार का? की पुन्हा एकदा चर्चेचा मार्ग स्वीकारला जाणार? यावर पुढील परिस्थिती अवलंबून असेल.
दुसरीकडे, इराणनेही स्पष्ट संकेत दिले आहेत की, ते दबावाखाली झुकणार नाहीत. त्यामुळे येत्या काही दिवसांत मध्यपूर्वेतील तणाव आणखी वाढण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
सध्या तरी जगभरात एकच प्रश्न विचारला जात आहे — हा संघर्ष फक्त धमक्यांपुरता मर्यादित राहणार की जग खरोखरच एका मोठ्या अणु संकटाच्या दिशेने वाटचाल करत आहे?
read also : https://ajinkyabharat.com/sandeep-kshirsagars-gesture-to-vijaysingh-pandit-what-do-we-do-for-you/
