विद्यार्थ्यांवर मानसिक तणाव

NEET ही देशातील सर्वात महत्त्वाच्या स्पर्धा परीक्षांपैकी एक मानली जाते. दरवर्षी लाखो विद्यार्थी मेडिकल कॉलेजमध्ये प्रवेश मिळवण्यासाठी ही परीक्षा देतात. त्यामुळे परीक्षा रद्द झाल्यानंतर विद्यार्थ्यांवर प्रचंड मानसिक तणाव निर्माण झाला आहे.

अनेक विद्यार्थ्यांनी दोन वर्षे सोशल मीडिया, मनोरंजन आणि वैयक्तिक आयुष्यापासून दूर राहून केवळ अभ्यासावर लक्ष केंद्रित केलं होतं. परीक्षा पार पडल्यानंतर काही दिवसांत निकालाची अपेक्षा असताना अचानक पेपरफुटीचा स्फोट झाला आणि परीक्षा रद्द करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.

यामुळे विद्यार्थ्यांना पुन्हा एकदा अभ्यासाच्या चक्रात जावं लागणार आहे. पालकांवर आर्थिक आणि मानसिक दोन्ही प्रकारचा ताण वाढला असून कोचिंग संस्थांवरही प्रश्न उपस्थित होऊ लागले आहेत.

“पेपर वारंवार फुटतात कसे?”

जयंत पाटील यांनी शिक्षण व्यवस्थेवर कठोर शब्दांत टीका करत विचारलं की, “महत्त्वाच्या परीक्षा वारंवार फुटतातच कशा? लाखो विद्यार्थ्यांच्या आयुष्याशी संबंधित असलेल्या परीक्षा सुरक्षित ठेवण्यात यंत्रणा अपयशी का ठरते?”

त्यांनी म्हटलं की, पेपरफुटी ही केवळ तांत्रिक चूक नाही तर शिक्षण व्यवस्थेतील भ्रष्टाचार, निष्काळजीपणा आणि जबाबदारीच्या अभावाचं गंभीर उदाहरण आहे.

त्यांच्या मते, जे अधिकारी किंवा संबंधित यंत्रणा अशा चुका करतात त्यांच्यावर कठोर कारवाई होणं आवश्यक आहे. मात्र प्रत्यक्षात तसं होताना दिसत नाही.

IAS सुबोध कुमार सिंहांवर अप्रत्यक्ष निशाणा

2024 मधील NEET पेपरफुटी प्रकरणाचाही उल्लेख करत जयंत पाटील यांनी NTAचे तत्कालीन DG असलेले IAS अधिकारी सुबोध कुमार सिंह यांच्यावर अप्रत्यक्ष टीका केली.

त्यांनी म्हटलं की, “त्यांना तात्पुरते पदावरून दूर करण्यात आलं, पण नंतर लगेचच त्यांची दुसऱ्या महत्त्वाच्या पदावर नियुक्ती झाली. म्हणजेच चूक करणाऱ्यांना शिक्षा नाही, उलट बक्षीस मिळतं.”

पाटील यांनी पुढे सवाल केला की, “ही यंत्रणा लाखो विद्यार्थ्यांच्या स्वप्नांचा जुगार खेळते, पण त्यांना संरक्षण मिळतं. मग विद्यार्थ्यांना आणि पालकांना काय मिळतं? फक्त त्रास आणि मानसिक वेदना.”

देशभरातून संतप्त प्रतिक्रिया

NEET परीक्षा रद्द झाल्यानंतर देशभरातील विद्यार्थी संघटना, पालक आणि विविध राजकीय पक्षांकडून संतप्त प्रतिक्रिया उमटत आहेत. सोशल मीडियावर #NEETPaperLeak आणि #JusticeForStudents हे हॅशटॅग ट्रेंड होत आहेत.

विद्यार्थ्यांचं म्हणणं आहे की, प्रत्येक वर्षी पेपरफुटी किंवा व्यवस्थापनातील गोंधळामुळे त्यांचं नुकसान होत आहे. अनेकांनी स्वतंत्र चौकशीची मागणी केली असून NTAच्या कार्यपद्धतीत मोठे बदल करण्याची आवश्यकता व्यक्त केली आहे.

शिक्षण व्यवस्थेवर मोठं प्रश्नचिन्ह

या प्रकरणामुळे देशातील स्पर्धा परीक्षा व्यवस्थेच्या विश्वासार्हतेवर पुन्हा प्रश्नचिन्ह निर्माण झालं आहे. UPSC, JEE, NEET यांसारख्या महत्त्वाच्या परीक्षांमध्ये पारदर्शकता आणि सुरक्षेची खात्री देणाऱ्या यंत्रणाच संशयाच्या भोवऱ्यात सापडत आहेत.

तज्ज्ञांच्या मते, परीक्षा व्यवस्थेत तांत्रिक सुरक्षा वाढवणे, डिजिटल मॉनिटरिंग, प्रश्नपत्रिका वितरणाची मजबूत साखळी आणि जबाबदार अधिकाऱ्यांवर कठोर कारवाई या उपाययोजना तातडीने लागू करणं गरजेचं आहे.

दरम्यान, नव्याने परीक्षा घेण्याची तयारी सुरू असली तरी लाखो विद्यार्थ्यांच्या मनातील असुरक्षितता आणि असंतोष कायम आहे. विद्यार्थ्यांच्या भवितव्याचा प्रश्न आता केवळ शैक्षणिक राहिलेला नसून तो राष्ट्रीय चिंतेचा विषय बनला आहे.