इराणच्या राजकारणात अचानक मोठे वळण आले आहे. अयातुल्ला अली खामेनेई यांच्या निधनानंतर, त्यांच्या मुलगा मुजतबा अली खामेनेई यांना इराणचे नवीन सुप्रीम लीडर म्हणून निवडण्यात आले आहे. ५६ वर्षीय मुजतबा हे फारसे सार्वजनिकरीत्या दिसत नसले तरी, राजकीय प्रभावाबाबत ते अत्यंत महत्वाचे मानले जातात. गेल्या तीन आठवड्यांपासून इराणवर अमेरिके आणि इस्रायलने आक्रमण केले आहे. त्यादरम्यान इराणने प्रत्युत्तर दिले, ज्यात आखाती देशांमधील अमेरिकेच्या लष्करी तळांचा उद्ध्वस्त होणे आणि इस्त्रायलच्या महत्त्वाच्या ठिकाणांवर हल्ला समाविष्ट आहे. या संघर्षात अयातुल्ला अली खामेनेई यांचे निधन झाले, तर मुजतबा गंभीर जखमी झाले.
८ मार्च २०२६ रोजी, इराणच्या एक्सपर्ट्स असेंब्लीने मुजतबा खामेनेई यांना सुप्रीम लीडर म्हणून नियुक्त केले. मात्र ते अद्याप सार्वजनिकरीत्या समोर आलेले नाहीत. इस्रायलने त्यांना मारण्याची धमकी दिल्याने त्यांना अत्यंत गुप्त ठिकाणी ठेवण्यात आले आहे. या सुरक्षा व्यवस्थेची जबाबदारी इराणच्या NOPO या विशेष कमांडो युनिटकडे सोपवण्यात आली आहे.
NOPO – इराणचा गुप्त एलीट बल
Related News
इराणकडून भारताला मोठा दिलासा, होर्मुज मार्ग भारतासाठी खुले!
Khamenei Death नंतर इराणमधील महिलांचा प्रचंड उत्सव – खामेनेई मृत्यूने निर्माण केला बदलाची आशा
मध्य-पूर्वेत तणाव उफाळला: अमेरिका-इस्रायल-इराण संघर्ष भयंकर स्वरूपात
2026: Iranमधील तणाव वाढला: डोनाल्ड ट्रम्पचा हस्तक्षेप, खामेनेई पळून जाण्याची शक्यता
Iranने जाहीर केली 10,000 किमी रेंजची नवीन मिसाइल
NOPO हे फारसी शब्द ‘निरूये विजेह पासदारान वेलायत’ या वाक्याचे संक्षिप्त रूप आहे, ज्याचा अर्थ सुप्रीम लीडर किंवा सरकारच्या सुरक्षेसाठी तयार केलेले विशेष बल असा होतो. १९९१ साली स्थापन झालेल्या या युनिटला इराणच्या स्पेशल युनिट्स कमांड अंतर्गत काम करण्यास सुरुवात झाली. NOPO पूर्वी ‘रोहल्ला डिव्हिजन’मधून तयार करण्यात आले, मात्र IRGC (इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्स) पासून वेगळे ठेवले गेले.
या युनिटचे जवान काळ्या वर्दीत फिरतात आणि त्यांना अत्यंत कठोर शारीरिक प्रशिक्षण, सामरिक रणनिती, मार्शल आर्ट्स, आत्मरक्षण तंत्र आणि उच्चस्तरीय सुरक्षा कार्यपद्धती शिकवली जाते. NOPO केवळ सुप्रीम लीडरची सुरक्षा करत नाही, तर देशातील दोन परमाणु संयंत्रांची देखील सुरक्षा या युनिटच्या जबाबदारीत आहे.
NOPOवर आरोप
NOPO युनिटवर अनेकदा मानवाधिकार उल्लंघनाचे गंभीर आरोप झाले आहेत. सप्टेंबर २०२२ मध्ये महसा अमीनीच्या मृत्यूनंतर झालेल्या जनआंदोलनात ५०० पेक्षा अधिक नागरिक मारले गेले, असे आरोप NOPO वर आले. १९९९ मध्ये विद्यार्थ्यांच्या आंदोलनावरही बेरहमीने दडपण टाकल्याचे ऐतिहासिक आरोप आहेत. अमेरिकेने २०२१ मध्ये या युनिटवर मानवी हक्क उल्लंघनाच्या आरोपाखाली बंदी घालली होती.
मुजतबा खामेनेई कोण आहेत?
मुजतबा खामेनेई हे इराणी राजकारणात अनेक वर्षांपासून सक्रिय आहेत. ते फारसे सार्वजनिकरीत्या दिसत नसले तरी, त्यांच्या निर्णयांचा प्रभाव खूप मोठा आहे. विश्लेषकांच्या मते, ते IRGC सोबत घनिष्ठ संबंध ठेवतात. सध्या त्यांना NOPO कमांडो अत्यंत गुप्त ठिकाणी सुरक्षित ठेवले आहेत, कारण इस्रायलने त्यांना मारण्याची धमकी दिलेली आहे.
इराण-आमेरिका-इस्रायल संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर मुजतबा खामेनेईच्या सुरक्षिततेसाठी NOPO युनिटने बनवलेली सुरक्षा व्यवस्था ही अत्यंत कठोर, गुप्त आणि उच्चस्तरीय आहे. त्यांच्या सुरक्षेसाठी धोकादायक परिस्थितीतही हे विशेष कमांडो सातत्याने तैनात आहेत.
मुजतबा खामेनेई यांचे सुप्रीम लीडर बनणे आणि त्यांच्या सुरक्षा व्यवस्थेची जबाबदारी NOPO युनिटकडे असणे, इराणच्या राजकीय व सामरिक स्थिरतेसाठी अत्यंत महत्वाचे आहे. युनिटचे कठोर प्रशिक्षण आणि गुप्त तंत्रे, तसेच त्यांच्या इतिहासातील संघर्ष आणि आरोप, हे सर्व दाखवतात की इराणमध्ये सुप्रीम लीडरची सुरक्षा किती गंभीर पद्धतीने घेतली जाते.
