आशियामध्ये युद्धाचा भडका? चीन–जपान संघर्ष तणावाची स्थिती निर्माण
आशियातील दोन महाशक्तींपैकी चीन आणि जपान यांच्यातील राजनैतिक वाद पुन्हा एकदा उच्च ताणाच्या टप्प्यावर पोहोचला आहे. जपानने आपल्या आर्थिक क्षेत्रात (EEZ) बेकायदेशीर प्रवेश करणाऱ्या चिनी मासेमारी जहाजावर कठोर कारवाई करत ते ताब्यात घेतले आहे. ही घटना चीन–जपान संबंधातील तणावाची नवीन उंची दर्शवत आहे.
मध्यरात्री समुद्रात हाय-व्होल्टेज ड्रामा
जपानच्या मत्स्यव्यवसाय संस्थेच्या अहवालानुसार, गुरुवारी नागासाकीच्या नैऋत्य किनाऱ्यापासून सुमारे 170 किलोमीटर अंतरावर हे चिनी जहाज पकडण्यात आले. जपानचे गस्त जहाज हाकुओ मारू हे जहाज गस्तीत असताना संशयास्पद हालचाल आढळून आली. जपानी अधिकाऱ्यांनी जहाज थांबवण्याचा आदेश दिला, मात्र चिनी कॅप्टनने हा आदेश दुर्लक्ष करत पळून जाण्याचा प्रयत्न केला.
जपानी अधिकाऱ्यांनी जहाजाचा पाठलाग करून शेवटी कॅप्टनसहित जहाज ताब्यात घेतले. या जहाजावर 11 क्रू मेंबर्स होते, आणि जपानी अधिकार्यांनी स्पष्ट केले की, बेकायदेशीर मासेमारीच्या घटनांवर अशीच कठोर कारवाई पुढेही सुरू राहणार आहे.
Related News
जपानचे मुख्य कॅबिनेट सचिव मिनोरू किहारा यांनी म्हटले, “परदेशी जहाजांकडून होणारी बेकायदेशीर मासेमारी रोखण्यासाठी आम्ही आगामी काळातही कठोर कारवाई करत राहू.”
चीनचा प्रतिसाद
चीनने जपानी कारवाईवर त्वरित प्रतिक्रिया दिली. चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने आपल्या क्रू मेंबर्सच्या हक्कांचे रक्षण करावे आणि कायद्यानुसार योग्य कारवाई करावी, अशी मागणी केली आहे. चीनच्या मते, जपानी कारवाई द्विपक्षीय मत्स्यपालन करारांचे उल्लंघन आहे.
या घटनेमुळे दोन्ही देशांमधील तणाव पुन्हा एकदा वाढला आहे. चीन–जपान संबंध हे मागील काही वर्षांत तैवानच्या मुद्द्यावरून आधीच तणावपूर्ण आहेत.
तैवानचा मुद्दा: संघर्षाचा मुख्य ताण
नोव्हेंबर 2025 मध्ये जपानचे पंतप्रधान साने ताकेची यांनी संसदेत सांगितले होते की, जर चीनने तैवानवर हल्ला केला, तर जपान लष्करी हस्तक्षेप करू शकतो. या वक्तव्यामुळे चीनने आक्रमक भूमिका घेत जपानशी संबंध ताणले.
यानंतर चीनने आपल्या नागरिकांना जपान न जाण्याचा सल्ला दिला आणि अनेक सांस्कृतिक कार्यक्रम रद्द केले. तैवानच्या राजकीय भविष्यामुळे चीन आणि जपानमध्ये सतत तणाव निर्माण होत आहे.
जागतिक अर्थकारणावर संभाव्य परिणाम
चीन आणि जपान या आशियातील दोन प्रमुख आर्थिक आणि सामरिक शक्ती आहेत. दोन्ही देशांमध्ये तणाव वाढल्यास जागतिक व्यापार, मालवाहतूक, आणि समुद्री मार्गांवर परिणाम होऊ शकतो. जपानची आर्थिक सुरक्षेसाठी EEZ मधील कारवाई अत्यंत महत्त्वाची आहे, कारण या क्षेत्रात मासेमारी हे देशाच्या पोषण आणि आर्थिक स्त्रोतांचे संरक्षण करण्यास संबंधीत आहे.
जगभरातील प्रतिक्रिया
जपान–चीन संघर्षावर जगभरातील देश नजर ठेवून आहेत. अमेरिकेसारख्या देशांनीही आशियातील परिस्थितीवर काळजी व्यक्त केली आहे. आशियातील शांतता टिकवण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय समुदायाने दोन्ही देशांना संयम राखण्याचे आवाहन केले आहे.
विशेषतः, चीनच्या सामरिक विस्ताराचे धोके आणि जपानच्या संरक्षणात्मक धोरणांमुळे या भागात स्थिरता न राहण्याची शक्यता वाढली आहे. तैवानच्या मुद्द्यावरून कोणत्याही चुकीच्या हालचालीमुळे मोठा भांडण उद्भवू शकतो, असा जागतिक अभ्यासकांचा इशारा आहे.
पुढील काळात काय अपेक्षित आहे?
विशेषज्ञांचे मत आहे की, जपान–चीन संबंधातील तणाव पुढील काळात आणखी वाढण्याची शक्यता आहे. EEZ मधील बेकायदेशीर हालचाली, तैवानवर चीनचे धोरण आणि जपानची लष्करी भूमिका या सर्व गोष्टी संघर्षाची झळ वाढवत आहेत.
जपानने स्पष्ट केले आहे की, कोणत्याही आंतरराष्ट्रीय नियमांचे उल्लंघन होऊ न देण्यास कठोर कारवाई केली जाईल. चीननेही आपल्या नागरीक आणि राष्ट्रीय हिताचे रक्षण करण्यासाठी कडक भूमिका घेतली आहे.
अशा परिस्थितीत आशियामध्ये सामरिक तणाव वाढत आहे, आणि आंतरराष्ट्रीय समुदायाचे लक्ष या भागावर आहे. जागतिक अर्थव्यवस्था, समुद्री वाहतूक, आणि आशियातील स्थिरता यावर या संघर्षाचा थेट परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
चीन–जपान संघर्ष हा केवळ दोन देशांमधील राजनैतिक वाद नाही, तर तो आशियातील सामरिक संतुलन आणि जागतिक स्थिरतेसाठीही महत्त्वाचा आहे. जपानच्या कठोर कारवाईनंतर आणि चीनच्या त्वरित प्रतिसादामुळे परिस्थिती अधिक संवेदनशील झाली आहे. पुढील काळात ही घटना आशियातील शांततेसाठी निर्णायक ठरू शकते.
read also : https://ajinkyabharat.com/america-india-trade-deal-after-trumps-decision-one-treaty-for-textile-industry/
