१ वर्षापेक्षा कमी वयाच्या बाळांना नारळ पाणी देणं योग्य की धोकादायक? पालकांसाठी अत्यंत महत्त्वाची माहिती
आजच्या आरोग्यजागरूक युगात नारळ पाण्याला “नैसर्गिक एनर्जी ड्रिंक” म्हणून ओळखलं जातं. मोठ्यांपासून अगदी वयोवृद्धांपर्यंत अनेकजण रोज नारळ पाणी पिण्याला प्राधान्य देतात. शरीरातील पाण्याची कमतरता भरून काढणं, थकवा कमी करणं, त्वचा तजेलदार ठेवणं, वजन नियंत्रणात ठेवणं अशा अनेक फायद्यांमुळे नारळ पाणी आरोग्यासाठी अत्यंत उपयुक्त मानलं जातं. मात्र, हेच नारळ पाणी लहान बाळांसाठी सुरक्षित आहे का? विशेषतः १ वर्षापेक्षा कमी वयाच्या मुलांना हे पाणी देणं योग्य आहे की धोकादायक ठरू शकतं?
याबाबत बालरोगतज्ञ डॉ. राकेश बागडी यांनी दिलेल्या सल्ल्यानुसार, पालकांनी अत्यंत सावधगिरी बाळगणं गरजेचं आहे.
नारळ पाणी म्हणजे काय?
नारळ पाणी हे कच्च्या नारळाच्या आत असलेलं पारदर्शक, गोडसर आणि खनिजयुक्त द्रव आहे. यामध्ये नैसर्गिकरित्या अनेक महत्त्वाचे घटक असतात, जसे की
Related News
अर्थसंकल्प 2026 : ‘सुवर्णसंधी’ ठरणारी नारळ योजना – शेतकरी आणि ग्राहकांसाठी 5 मोठे फायदे
हिवाळ्यातही तहान नाही? 5 सोप्या उपायांनी राहा हायड्रेटेड
वजन कमी करायचे? रात्रीच्या डिनरमधून या 5 पदार्थ वगळा, परिणाम त्वरित दिसेल!
Badlapur हादरलं! शाळेच्या व्हॅनमध्ये 4 वर्षांच्या चिमुकलीवर अत्याचाराचा प्रयत्न, चालक अटकेत
फक्त 3 fruits खा आणि हिवाळ्यात त्वचा मऊ, टवटवीत व निरोगी बनवा!
Nagpur मध्ये 8 वर्षीय धनश्रीचा अमानुष खून; वडिलांवर ताबडतोब कारवाई
अकोला शहरात पतंग उडवताना युवक गंभीर जखमी
मासिक period क्रॅम्प्सपासून सुटका: घरगुती 5 उपाय ट्राय करा
7 Healthy Ways to Eat Pani Puri – आता आनंदाने खा आणि पचन सुधारवा!
हिवाळ्यात Coconut पाणी प्यावे की नाही? 99% लोक करतात ही मोठी चूक
2026 नवीन वर्ष आरोग्यपूर्ण जीवनासाठी 10 महत्त्वाच्या आहाराच्या सवयी
पोटॅशियम
कॅल्शियम
मॅग्नेशियम
सोडियम
फॉस्फरस
अँटिऑक्सिडंट्स
हे घटक शरीरातील इलेक्ट्रोलाइट्सचे संतुलन राखतात, निर्जलीकरण टाळतात आणि थकवा कमी करतात. त्यामुळे उन्हाळ्यात, तापात, आजारानंतर किंवा व्यायामानंतर नारळ पाणी मोठ्यांसाठी अतिशय उपयुक्त ठरतं.
मोठ्यांसाठी फायदेशीर असलेलं नारळ पाणी बाळांसाठी सुरक्षित आहे का?
हा सगळ्यात महत्त्वाचा प्रश्न आहे. कारण मोठ्यांसाठी फायदेशीर असलेली प्रत्येक गोष्ट लहान बाळांसाठी तितकीच सुरक्षित असेलच असं नाही.
१ वर्षापेक्षा कमी वयाच्या बाळांचं पोट अत्यंत नाजूक असतं
या वयात बाळाची पचनसंस्था पूर्णपणे विकसित झालेली नसते
बाळाच्या आतड्यांची ताकद कमी असते
कोणताही नवीन घटक दिल्यास लगेच प्रतिक्रिया होण्याची शक्यता असते
गॅस, उलट्या, जुलाब, पोटदुखी, अॅलर्जी असे त्रास होऊ शकतात
म्हणूनच या वयात कोणतेही बाह्य पेय किंवा अन्न देताना जास्त काळजी घेणं अत्यंत आवश्यक असतं.
६ महिन्यांपूर्वी बाळाला काय द्यावं?
डॉक्टरांच्या स्पष्ट सूचनेनुसार –
६ महिन्यांपर्यंत बाळाला फक्त आणि फक्त आईचे दूधच (Breast Milk) द्यावे.
या काळात –
पाणी
रस
मध
गूळ पाणी
ग्लुकोज
नारळ पाणी
यापैकी काहीही देऊ नये.
कारण आईच्या दुधामध्ये बाळाच्या विकासासाठी आवश्यक असलेली सर्व पोषणद्रव्ये, अँटिबॉडीज आणि संरक्षणात्मक घटक असतात.
६ महिन्यांनंतर नारळ पाणी देता येतं का?
होय, ६ महिन्यांनंतर फारच कमी प्रमाणात नारळ पाणी देता येतं, पण त्यासाठी काही महत्त्वाच्या अटी आहेत.
कसा द्यावं?
सुरुवात फक्त १ ते २ चमच्यांपासून करा
बाळाला पहिल्यांदा दिल्यावर २४ तास निरीक्षण ठेवा
उलटी, जुलाब, गॅस, पोटफुगी झाली नाही ना याकडे लक्ष ठेवा
सर्व ठीक असल्यास हळूहळू प्रमाण वाढवता येईल
काय देऊ नये?
बाजारात मिळणारं पॅकेज्ड नारळ पाणी
फ्लेवर्ड किंवा साखर मिसळलेलं नारळ पाणी
खूप थंड नारळ पाणी
१ वर्षापूर्वी नारळ पाणी का धोकादायक ठरू शकतं?
नारळ पाणी जरी हलकं असलं तरी त्यात
पोटॅशियम जास्त प्रमाणात असतं
काही प्रमाणात साखर असते
नैसर्गिक इलेक्ट्रोलाइट्स असतात
ही सर्व घटक बाळाच्या अपरिपक्व किडनीवर (मूत्रपिंड) ताण टाकू शकतात. त्यामुळे पुढील गंभीर समस्या उद्भवू शकतात –
जुलाब
उलट्या
पोटात गॅस
डिहायड्रेशन
इलेक्ट्रोलाइट्स असंतुलन
झटके येण्याचा धोका (क्वचित पण गंभीर)
नारळ पाण्याचे बाळांसाठी फायदे (मर्यादित प्रमाणात दिल्यास)
६ महिन्यांनंतर योग्य प्रमाणात दिल्यास
शरीरात पाण्याचे प्रमाण संतुलित राहते
सौम्य डिहायड्रेशनपासून बचाव होतो
खूप उष्णतेत शरीर थंड राहण्यास मदत
सौम्य कब्ज (constipation) कमी होतो
पण हे फायदे मर्यादित प्रमाणातच मिळतात, जास्त दिल्यास धोका निर्माण होतो.
कोणत्या परिस्थितीत नारळ पाणी बाळाला अजिबात देऊ नये?
खालील समस्या असल्यास
सतत जुलाब
उलट्या
पोटदुखी
गॅसचा त्रास
ताप
अन्नाची allergy
कमी वजन (low birth weight baby)
अशा वेळी नारळ पाणी देणं टाळावं आणि तातडीने डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
१ वर्षापूर्वी बाळांना काय देऊ नये? (महत्त्वाची यादी)
मीठ
साखर
मध
बाहेरचं पाणी
पॅकेज्ड ज्यूस
कोल्ड ड्रिंक
मसालेदार अन्न
हे सगळे पदार्थ बाळाच्या पचनसंस्थेला गंभीर नुकसान करू शकतात.
आईच्या दुधाचं महत्त्व का इतकं मोठं?
आईचं दूध हे
संपूर्ण पोषण देणारं अन्न आहे
बाळाची रोगप्रतिकारशक्ती वाढवतं
संक्रमणापासून संरक्षण देतं
मेंदूचा विकास सुधारतं
बाळासाठी पूर्ण सुरक्षित आहे
म्हणूनच ६ महिन्यांपर्यंत आईचं दूध हा एकमेव सर्वोत्तम आहार मानला जातो.
डॉक्टरांचा सल्ला का महत्त्वाचा आहे?
प्रत्येक बाळाची शरीररचना, पचनशक्ती आणि आरोग्य वेगवेगळं असतं. त्यामुळे
शेजारच्या बाळाला जे चालतं, ते आपल्या बाळाला चालेलच असं नाही
इंटरनेटवर मिळणारी माहिती सगळ्यांसाठी लागू असेलच असं नाही
म्हणून कोणतीही नवीन गोष्ट सुरू करण्याआधी बालरोगतज्ञांचा सल्ला घेणं अत्यंत महत्त्वाचं आहे.
पालकांनी लक्षात ठेवावयाच्या महत्त्वाच्या सूचना
६ महिन्यांपर्यंत फक्त आईचं दूध
६ महिन्यांनंतर फक्त डॉक्टरांच्या सल्ल्याने नारळ पाणी
नेहमी ताजं नारळ पाणी वापरा
दिवसातून एकदाच आणि कमी प्रमाणात
कोणतीही reaction दिसल्यास त्वरित थांबवा
पॅकेज्ड पेय अजिबात टाळा
नारळ पाणी मोठ्यांसाठी जितकं फायदेशीर आहे, तितकंच ते लहान बाळांसाठी धोकादायक ठरू शकतं, जर ते चुकीच्या वयात आणि चुकीच्या प्रमाणात दिलं गेलं तर. १ वर्षापेक्षा कमी वयाच्या मुलांना नारळ पाणी देताना अत्यंत सावधगिरी बाळगणं आवश्यक आहे. ६ महिन्यांनंतर अगदी कमी प्रमाणात आणि डॉक्टरांच्या सल्ल्यानेच ते द्यावं. कोणतीही घाई, अतीउत्साह किंवा गैरसमज बाळाच्या आरोग्यास मोठा धोका ठरू शकतो.
read also:https://ajinkyabharat.com/hands-go-numb-while-sleeping-at-night/
