शरीरातील ‘या’ 5 लक्षणांकडे अजिबात दुर्लक्ष करू नका; तात्काळ घ्या डॉक्टरांचा सल्ला
B12 : आजच्या धावपळीच्या आणि स्पर्धेच्या जीवनशैलीत स्वतःच्या आरोग्याकडे लक्ष देण्यासाठी अनेकांना पुरेसा वेळ मिळत नाही. कामाचा ताण, अनियमित आहार, अपुरी झोप आणि सततची धावपळ यामुळे शरीरात अनेक प्रकारच्या समस्या निर्माण होऊ शकतात. सुरुवातीला जाणवणारी काही लक्षणे किरकोळ वाटत असल्याने अनेकजण त्याकडे दुर्लक्ष करतात. मात्र, काही लक्षणे शरीरातील महत्त्वाच्या पोषक घटकांच्या कमतरतेचे संकेत असू शकतात.
विशेषतः व्हिटॅमिन B12 ची कमतरता झाल्यास शरीरात विविध बदल जाणवू शकतात. B12 हे लाल रक्तपेशी तयार होण्यासाठी तसेच मज्जासंस्थेच्या योग्य कार्यासाठी महत्त्वाचे जीवनसत्त्व आहे. त्यामुळे सतत काही विशिष्ट लक्षणे जाणवत असतील तर त्याकडे दुर्लक्ष न करता डॉक्टरांचा सल्ला घेणे गरजेचे आहे.
सततचा थकवा जाणवणे
दिवसभर काम केल्यानंतर थकवा जाणवणे सामान्य आहे. मात्र, पुरेशी झोप आणि विश्रांती घेतल्यानंतरही सतत अशक्तपणा किंवा थकवा जाणवत असेल, तर त्यामागे B12 ची कमतरता असण्याची शक्यता असू शकते.
Related News
पावसाळ्यात जुलाबाचा धोका वाढतोय; ‘या’ 7 टिप्स फॉलो करा अन् अतिसारापासून स्वतःचा बचाव करा!
IND vs SL 2nd Test: फॉलोऑन देऊनही भारताला विजय नाही; श्रीलंकेने सामना वाचवला!
MPSC Paper Leak : आदर्श शिक्षक ते पेपरफुटीचा आरोपी; अमृत पाटील यांच्याबाबत धक्कादायक माहिती समोर
Kriti Sanon : कृती सेनॉनच्या ‘राखी’ जाहिरातीवरून वाद; सोनू निगमच्या नावाने फेक पोस्ट व्हायरल
समय रैनाची मुख्यमंत्र्यांसमोर टोलेबाजी; ‘सकाळी घरातून उठवलं, पण यावेळी सन्मान झाला’, फडणवीसांनाही हसू अनावर!
फरशीवरील हट्टी डाग निघत नाहीत? हे 5 घरगुती उपाय करून पाहा, चौथा आहे जबरदस्त!
तिबेटमध्ये कैलास यात्रेकरूंवर काळाचा घाला! ईशा फाउंडेशनचे 80 भक्त बेपत्ता; सद्गुरूंची चीनकडे मोठी मागणी
दहाव्या मजल्यावरून उडी घेतली अन् झाडाला अडकली; 4 महिन्यांपूर्वीच लग्न झालेल्या महिलेचा जीव थोडक्यात वाचला
अनन्या पांडेचं ब्रेकअप? वॉकर ब्लँकोसोबत 2 वर्षांचं नातं अखेर संपलं; नेमकं काय घडलं?
वजन कमी करायचंय? दिवसाला किती पोळ्या आणि किती भात खावा? जाणून घ्या योग्य प्रमाण
विजय वडेट्टीवार यांनी मागितली माफी; म्हणाले, “सुप्रिया सुळेंवर आरोप करण्याचा हेतू नव्हता”
HDFC Bank च्या शेअरमध्ये मोठी घसरण; ₹710 वर पोहोचला, गुंतवणूकदारांमध्ये खळबळ
व्हिटॅमिन B12 ची कमतरता झाल्यास शरीरात लाल रक्तपेशींच्या निर्मितीवर परिणाम होऊ शकतो. काही परिस्थितींमध्ये मेगालोब्लास्टिक अॅनिमिया होऊ शकतो. परिणामी शरीराच्या ऊतींना पुरेसा ऑक्सिजन मिळत नसल्याने थकवा, अशक्तपणा, चक्कर येणे किंवा धाप लागणे यांसारखी लक्षणे दिसू शकतात.
त्यामुळे सतत थकवा जाणवत असेल आणि त्यामागे कोणतेही स्पष्ट कारण दिसत नसेल, तर स्वतःहून औषध घेण्याऐवजी वैद्यकीय तपासणी करून घेणे योग्य ठरते.
हात-पायांना मुंग्या येणे किंवा बधिरपणा
हात किंवा पायांना अधूनमधून मुंग्या येणे ही सामान्य बाब असू शकते. मात्र, ही समस्या वारंवार होत असेल, हात-पाय बधिर होत असतील किंवा जळजळ आणि संवेदना कमी होण्यासारखे बदल जाणवत असतील, तर त्याकडे दुर्लक्ष करू नये.
व्हिटॅमिन B12 हे मज्जातंतूंच्या आरोग्यासाठी महत्त्वाचे आहे. त्याची कमतरता दीर्घकाळ राहिल्यास मज्जातंतूंवर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे हात-पायांमध्ये मुंग्या येणे, जळजळ होणे, बधिरपणा किंवा संवेदना कमी होणे अशी लक्षणे दिसू शकतात.
काही लोकांमध्ये ही लक्षणे सुरुवातीला पायांपासून सुरू होऊन नंतर शरीराच्या इतर भागांपर्यंत जाणवू शकतात.
जिभेचा रंग आणि पोत बदलणे
शरीरातील B12 च्या कमतरतेचे आणखी एक लक्षण जिभेमध्ये दिसू शकते. काही व्यक्तींमध्ये अॅट्रॉफिक ग्लोसाइटिस नावाची स्थिती निर्माण होऊ शकते.
यामध्ये जीभ नेहमीपेक्षा अधिक गुळगुळीत, चमकदार किंवा लालसर दिसू शकते. काही वेळा जिभेत वेदना, संवेदनशीलता किंवा जळजळ जाणवू शकते. जेवताना किंवा काही पदार्थ खाताना त्रासही होऊ शकतो.
जिभेतील बदल अनेक कारणांमुळे होऊ शकतात. त्यामुळे प्रत्येक वेळी हे लक्षण B12 च्या कमतरतेमुळेच आहे असे मानणे योग्य नाही. मात्र, असे बदल सातत्याने जाणवत असतील तर डॉक्टरांकडून तपासणी करून घेणे महत्त्वाचे आहे.
काहीही लक्षात न राहणे किंवा मानसिक बदल जाणवणे
आपल्या दैनंदिन जीवनात अनेक गोष्टी विसरणे सामान्य असू शकते. मात्र, नेहमीपेक्षा जास्त विसरभोळेपणा जाणवत असेल, एकाग्रता कमी झाली असेल किंवा विचार करण्यामध्ये अडचण येत असेल, तर त्यामागील कारण शोधणे गरजेचे आहे.
B12 च्या कमतरतेचा मज्जासंस्थेवर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे काही व्यक्तींमध्ये स्मरणशक्ती, एकाग्रता किंवा मानसिक कार्याशी संबंधित समस्या जाणवू शकतात.
अशा लक्षणांकडे स्वतःहून निष्कर्ष काढून दुर्लक्ष करू नये. कारण झोपेची कमतरता, ताणतणाव, इतर पोषक घटकांची कमतरता किंवा अन्य आरोग्यविषयक कारणांमुळेही अशी लक्षणे दिसू शकतात.
चालताना तोल जाणे किंवा अडखळणे
चालताना वारंवार तोल जाणे, अडखळणे, ठेच लागणे किंवा अंधारात चालताना अधिक अडचण येणे याकडे विशेष लक्ष देणे आवश्यक आहे.
दीर्घकाळ B12 ची कमतरता राहिल्यास पाठीच्या कण्यातील काही चेतामार्गांवर परिणाम होऊ शकतो. हे चेतामार्ग शरीराची स्थिती आणि हालचालींबाबत मेंदूला माहिती देण्याचे काम करतात. त्यामुळे चालण्याच्या क्षमतेमध्ये बदल जाणवू शकतो.
काही व्यक्तींना चालताना पाय रुंद पसरून सावधपणे चालावे लागते किंवा नेहमीपेक्षा अधिक अस्थिरता जाणवू शकते. अशा परिस्थितीत विलंब न करता वैद्यकीय सल्ला घेणे गरजेचे आहे.
B12 ची कमतरता का होते?
व्हिटॅमिन B12 ची कमतरता अनेक कारणांमुळे होऊ शकते. आहारात B12 चे पुरेसे स्रोत नसणे, शरीराला B12 शोषून घेण्यात अडचण येणे किंवा काही वैद्यकीय कारणांमुळे त्याची कमतरता निर्माण होऊ शकते.
मांस, मासे, अंडी आणि दुग्धजन्य पदार्थ यांसारख्या काही पदार्थांमध्ये B12 आढळते. मात्र, प्रत्येक व्यक्तीची गरज आणि आरोग्यस्थिती वेगळी असल्याने केवळ आहाराच्या आधारे स्वतःहून B12 सप्लिमेंट्स सुरू करणे योग्य नाही.
डॉक्टरांचा सल्ला घेणे का महत्त्वाचे?
वरीलपैकी एक किंवा अधिक लक्षणे जाणवत असल्यास लगेच घाबरण्याची गरज नाही. कारण अशी लक्षणे इतर अनेक आरोग्यविषयक समस्यांमध्येही दिसू शकतात. मात्र, लक्षणे वारंवार किंवा दीर्घकाळ जाणवत असतील, तर डॉक्टरांचा सल्ला घेणे महत्त्वाचे आहे.
गरजेनुसार डॉक्टर रक्त तपासणी किंवा इतर आवश्यक चाचण्यांचा सल्ला देऊ शकतात. तपासणीच्या निष्कर्षांनुसारच योग्य उपचार किंवा B12 सप्लिमेंट्स घेणे अधिक सुरक्षित ठरते.
महत्त्वाची सूचना: हा लेख केवळ सामान्य आरोग्यविषयक माहितीसाठी आहे. वरील लक्षणे दिसत असल्यास स्वतःहून औषधे किंवा सप्लिमेंट्स घेऊ नयेत. योग्य निदान आणि उपचारांसाठी डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/bone-health/
