गर्भाशयातील गाठ म्हणजे कॅन्सर नाही! जाणून घ्या फायब्रॉईड्सची कारणे, लक्षणे, उपचार आणि नैसर्गिक उपायांचे संपूर्ण सत्य
महिलांच्या आरोग्याशी संबंधित अनेक समस्या सुरुवातीला गंभीर वाटत नसल्या तरी त्याकडे दुर्लक्ष केल्यास पुढे मोठ्या अडचणी निर्माण होऊ शकतात. त्यापैकीच एक सामान्य पण महत्त्वाची समस्या म्हणजे गर्भाशयातील फायब्रॉईड्स (Uterine Fibroids). अनेक महिलांना सोनोग्राफीमध्ये गर्भाशयात गाठ असल्याचे समजते आणि पहिला प्रश्न पडतो – “ही गाठ कॅन्सरची आहे का?”
वैद्यकीय तज्ज्ञांच्या मते, बहुतांश प्रकरणांमध्ये गर्भाशयातील फायब्रॉईड्स या कर्करोग नसलेल्या (Benign) गाठी असतात. या गाठी गर्भाशयाच्या स्नायूंच्या भिंतींमध्ये तयार होतात. अनेक महिलांना यामुळे कोणताही त्रास होत नाही. मात्र काही महिलांमध्ये अतिरक्तस्त्राव, तीव्र वेदना, पोट फुगणे, वारंवार लघवी होणे किंवा गर्भधारणेत अडचणी निर्माण होऊ शकतात.
Related News
7 दिवसांपासून MRI-CT Scan सुरू, सोनू निगमच्या तब्येतीबाबत धक्कादायक खुलासा
Von Willebrand Disease : महिलांनो सावधान! रक्तस्त्रावाची 7 धोकादायक लक्षणे ओळखा; दुर्लक्ष केल्यास जीवावर बेतू शकतो हा गंभीर आजार
7 धक्कादायक कारणे! तुकाराम मुंढेंच्या धडक कारवाईने जालन्यात ज्यूस-आईस्क्रीम दुकाने बंद; व्यापाऱ्यांमध्ये मोठी खळबळ
सकाळी की रात्री? आंघोळीची योग्य वेळ कोणती? 7 वैज्ञानिक फायदे जाणून घ्या
10 जबरदस्त औषधी गुणांनी समृद्ध काळीभोर जांभुळे; रसाळ फळाने बाजारपेठ फुलली, आरोग्यासाठी ठरते अद्भुत वरदान
जांभूळमागील आरोग्य रहस्यआणि जांभूळचे इंग्रजी नाव ?
धक्कादायक खुलासा! रक्त चाचणीसाठी ‘भांडभर’ रक्त काढलं; अंशुमन विचारेच्या पत्नीला रुग्णालयात दाखल करावं लागलं – 7 महत्त्वाचे धडे
शिर्डीत FDA ची धडक कारवाई! तुकाराम मुंढेंचा झंझावात, भेसळयुक्त प्रसाद विक्रेत्यांचे धाबे दणाणले
उन्हाळ्यात वजन कमी करायचे आहे? आहारात समाविष्ट करा सत्तूपासून बनणारे हे 6 पदार्थ
वजनच नाही, शरीरातील लपलेली सूजही ठरू शकते मधुमेह आणि हृदयविकाराचे कारण
FSSAI ची कडक सूचना : अन्न पॅकिंगसाठी वर्तमानपत्रांना बंदी
धक्कादायक आकडे! भारतात दरवर्षी किती मांस खाल्लं जातं? पाकिस्तान किती पुढे?
फायब्रॉईड्स म्हणजे नेमके काय?
फायब्रॉईड्स म्हणजे गर्भाशयाच्या स्नायूंमध्ये तयार होणाऱ्या मांसल गाठी. या गाठी एक किंवा अनेक असू शकतात. त्यांचा आकार अगदी काही मिलीमीटरपासून ते अनेक सेंटीमीटरपर्यंत वाढू शकतो. काही वेळा त्या इतक्या मोठ्या होतात की संपूर्ण गर्भाशयाचा आकार वाढल्यासारखा दिसतो.
महत्त्वाची बाब म्हणजे या गाठी बहुतेक वेळा कॅन्सरमध्ये रूपांतरित होत नाहीत. त्यामुळे सोनोग्राफीमध्ये फायब्रॉईड्स आढळल्यास घाबरण्यापेक्षा योग्य वैद्यकीय सल्ला घेणे अधिक गरजेचे आहे.
फायब्रॉईड्स का होतात?
फायब्रॉईड्स होण्याचे नेमके कारण अद्याप पूर्णपणे स्पष्ट झालेले नाही. मात्र संशोधनानुसार काही घटक यासाठी जबाबदार असू शकतात.
हार्मोन्सचा प्रभाव
महिलांच्या शरीरातील इस्ट्रोजेन आणि प्रोजेस्टेरॉन हे हार्मोन्स फायब्रॉईड्सच्या वाढीस चालना देतात. त्यामुळे प्रजननक्षम वयात या गाठी अधिक प्रमाणात दिसतात.
अनुवंशिकता
आई, बहीण किंवा जवळच्या नातेवाईकांना फायब्रॉईड्स असतील तर इतर महिलांमध्येही त्याचा धोका वाढतो.
वाढलेले वजन
लठ्ठपणा किंवा जादा वजनामुळे शरीरातील हार्मोन्समध्ये बदल होतात. त्यामुळे फायब्रॉईड्स तयार होण्याची शक्यता वाढू शकते.
जीवनशैली
अयोग्य आहार, व्यायामाचा अभाव, ताणतणाव आणि अपुरी झोप यांचाही अप्रत्यक्ष परिणाम होऊ शकतो.
सोनोग्राफीमध्ये गाठ दिसली तरी त्रास का होत नाही?
अनेक महिलांच्या रिपोर्टमध्ये फायब्रॉईड्स दिसतात, पण त्यांना कोणतीही लक्षणे जाणवत नाहीत.
यामागचे कारण म्हणजे गाठीचे स्थान, आकार आणि संख्या.
जर गाठ गर्भाशयाच्या बाहेरील भागात असेल आणि इतर अवयवांवर दाब देत नसेल तर ती वर्षानुवर्षे कोणताही त्रास न देता राहू शकते.
अशा परिस्थितीत फक्त नियमित तपासणी करून तिच्यावर लक्ष ठेवण्याचा सल्ला दिला जातो.
फायब्रॉईड्सची प्रमुख लक्षणे
सर्व महिलांमध्ये लक्षणे दिसतीलच असे नाही. मात्र खालील समस्या असल्यास तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
- मासिक पाळीत खूप जास्त रक्तस्त्राव होणे
- पाळी नेहमीपेक्षा अधिक दिवस चालणे
- ओटीपोटात जडपणा किंवा सतत वेदना
- वारंवार लघवी लागणे
- बद्धकोष्ठतेचा त्रास
- पाठीच्या खालच्या भागात वेदना
- पोट फुगल्यासारखे वाटणे
- संभोगादरम्यान वेदना
- गर्भधारणेत अडचणी
- वारंवार गर्भपात होणे
गर्भधारणेवर परिणाम होतो का?
फायब्रॉईड्स असलेल्या अनेक महिला सुरक्षितपणे आई बनतात.
मात्र काही विशिष्ट प्रकारच्या गाठी गर्भाशयाच्या आतील भागात असल्यास गर्भधारणेत अडथळे निर्माण होऊ शकतात.
त्यामुळे गर्भधारणेचे नियोजन करणाऱ्या महिलांनी स्त्रीरोग तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
डायबिटीजमुळे फायब्रॉईड्स होतात का?
हा एक मोठा गैरसमज आहे.
डायबिटीजमुळे थेट फायब्रॉईड्स होत नाहीत.
मात्र मधुमेह, लठ्ठपणा आणि मेटाबॉलिक सिंड्रोम असलेल्या महिलांमध्ये फायब्रॉईड्सचा धोका तुलनेने अधिक असू शकतो.
वातामुळे फायब्रॉईड्स होतात का?
काही ठिकाणी वात दोषामुळे फायब्रॉईड्स होतात असा दावा केला जातो.
मात्र आधुनिक वैद्यकीय संशोधनात याला कोणताही ठोस वैज्ञानिक पुरावा उपलब्ध नाही.
घरगुती उपायांनी फायब्रॉईड्स नष्ट होतात का?
सोशल मीडियावर अनेक घरगुती उपाय आणि औषधी वनस्पतींचे दावे केले जातात.
परंतु आतापर्यंत असा कोणताही वैज्ञानिक पुरावा उपलब्ध नाही की घरगुती उपायांनी फायब्रॉईड्स पूर्णपणे नाहीसे होतात.
तथापि खालील गोष्टी आरोग्यासाठी उपयुक्त ठरू शकतात.
- नियमित व्यायाम
- संतुलित आहार
- वजन नियंत्रण
- पुरेशी झोप
- ताणतणाव कमी करणे
- हिरव्या भाज्या आणि फळांचे सेवन
या सवयींमुळे एकूण आरोग्य सुधारते, मात्र तयार झालेल्या गाठी विरघळतात असे नाही.
फायब्रॉईड्सचे निदान कसे केले जाते?
- स्त्रीरोग तपासणी
- सोनोग्राफी
- MRI (गरज असल्यास)
- रक्त तपासणी
- हिस्टेरोस्कोपी (विशिष्ट परिस्थितीत)
उपचार कधी आवश्यक असतात?
जर गाठ लहान असेल आणि कोणताही त्रास नसेल तर अनेक वेळा उपचारांची गरज नसते.
अशा वेळी डॉक्टर नियमित सोनोग्राफी करण्याचा सल्ला देतात.
मात्र खालील परिस्थितीत उपचार आवश्यक ठरू शकतात.
- अतिरक्तस्त्राव
- तीव्र वेदना
- मोठ्या आकाराच्या गाठी
- गर्भधारणेत अडथळे
- वारंवार रक्ताची कमतरता
उपलब्ध उपचार
औषधोपचार
हार्मोनल औषधे किंवा इंजेक्शन्सद्वारे काही काळासाठी गाठीचा आकार कमी करण्याचा प्रयत्न केला जातो.
मायोमेक्टॉमी
या शस्त्रक्रियेत केवळ गाठी काढल्या जातात आणि गर्भाशय सुरक्षित ठेवले जाते.
हिस्टरेक्टॉमी
गंभीर परिस्थितीत संपूर्ण गर्भाशय काढण्याची शस्त्रक्रिया केली जाते. हा निर्णय रुग्णाचे वय, लक्षणे आणि भविष्यातील गर्भधारणेची इच्छा लक्षात घेऊन घेतला जातो.
फायब्रॉईड्स टाळता येतात का?
सध्या फायब्रॉईड्स पूर्णपणे टाळण्यासाठी कोणताही खात्रीशीर उपाय उपलब्ध नाही.
मात्र खालील गोष्टी फायदेशीर ठरू शकतात.
- वजन नियंत्रणात ठेवणे
- नियमित व्यायाम
- संतुलित आहार
- नियमित स्त्रीरोग तपासणी
- हार्मोनल समस्यांकडे दुर्लक्ष न करणे
महिलांनी कोणती काळजी घ्यावी?
अनेक महिला पाळीतील बदलांकडे दुर्लक्ष करतात. मात्र अतिरक्तस्त्राव, सतत वेदना, वारंवार लघवी किंवा पोट फुगणे यांसारखी लक्षणे असल्यास त्वरित स्त्रीरोग तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.स्वतःहून औषधे घेणे किंवा सोशल मीडियावरील अप्रमाणित उपायांवर विश्वास ठेवणे टाळावे.
गर्भाशयातील फायब्रॉईड्स ही महिलांमध्ये आढळणारी अतिशय सामान्य समस्या आहे. मात्र प्रत्येक गाठ म्हणजे कॅन्सर असा समज चुकीचा आहे. योग्य वेळी निदान, नियमित तपासणी आणि तज्ज्ञांच्या सल्ल्याने बहुतेक महिलांना सुरक्षित आणि प्रभावी उपचार मिळू शकतात. त्यामुळे पाळीतील असामान्य बदल, ओटीपोटातील वेदना किंवा इतर लक्षणांकडे दुर्लक्ष न करता वेळेवर तपासणी करून आरोग्याची काळजी घेणे हाच सर्वोत्तम उपाय आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/viral-video-indias-public-rule-changed-womans-claim-giving-shocking-reason/
