उरलेल्या भाताचं काय करायचं? फेकून देऊ नका; ‘या’ 5 झटपट, चविष्ट आणि पौष्टिक रेसिपी नक्की करून पाहा
अनेक घरांमध्ये रात्रीच्या जेवणानंतर भात उरतो आणि दुसऱ्या दिवशी तो फ्रिजमध्ये पडून राहतो. काहीजण हा भात पुन्हा गरम करून खातात, तर अनेकजण तो थेट फेकून देतात. मात्र, थोडीशी कल्पकता वापरली तर याच उरलेल्या भातापासून काही मिनिटांत स्वादिष्ट, पौष्टिक आणि कुटुंबातील सर्वांना आवडतील असे अनेक पदार्थ तयार करता येतात. त्यामुळे अन्नाची नासाडीही टळते, वेळ आणि पैशांचीही बचत होते.
भात हा शरीराला ऊर्जा देणारा उत्तम कार्बोहायड्रेटचा स्रोत आहे. यामध्ये प्रथिने, बी समूहातील जीवनसत्त्वे, मॅग्नेशियम, मॅंगनीज, सेलेनियम यांसारखी काही महत्त्वाची पोषकतत्त्वेही अल्प प्रमाणात आढळतात. योग्य प्रमाणात भाताचे सेवन केल्यास शरीराला आवश्यक ऊर्जा मिळते. त्यामुळे उरलेल्या भाताचा योग्य वापर करून चविष्ट पदार्थ तयार करणे हा उत्तम पर्याय ठरू शकतो.
चला जाणून घेऊया, उरलेल्या भातापासून बनणाऱ्या पाच झटपट आणि पौष्टिक रेसिपी.
Related News
1. व्हेज फ्राईड राईस
उरलेल्या भाताचा सर्वात सोपा आणि लोकप्रिय पदार्थ म्हणजे व्हेज फ्राईड राईस. एका कढईत थोडे तेल गरम करून त्यात गाजर, शिमला मिरची, वाटाणे, कोबी किंवा आपल्या आवडीच्या भाज्या परतून घ्या. त्यामध्ये चवीनुसार मीठ, काळी मिरी आणि थोडासा सोया सॉस घालून काही मिनिटे शिजवा. त्यानंतर उरलेला भात मिसळून हलक्या हाताने परतावा.
काही मिनिटांत तयार होणारा हा पदार्थ चविष्ट तर असतोच, पण भाज्यांमुळे फायबर, जीवनसत्त्वे आणि खनिजेही भरपूर प्रमाणात मिळतात. ऑफिसच्या डब्यासाठी किंवा मुलांच्या टिफिनसाठीही हा उत्तम पर्याय आहे.
2. लेमन राईस
जर काहीतरी हलकं, झटपट आणि चविष्ट खायचं असेल तर लेमन राईस हा उत्तम पर्याय आहे. कढईत तेल गरम करून त्यात मोहरी, कढीपत्ता, हिरव्या मिरच्या आणि शेंगदाण्यांची फोडणी द्या. त्यानंतर हळद घालून उरलेला भात मिसळा. शेवटी ताज्या लिंबाचा रस आणि कोथिंबीर घालून पदार्थ तयार करा.
हा पदार्थ चवीला आंबट-तिखट असून उन्हाळ्यात किंवा सकाळच्या नाश्त्यासाठी विशेष आवडीने खाल्ला जातो. लिंबामुळे व्हिटॅमिन सी मिळते, तर शेंगदाण्यांमुळे प्रथिने आणि चांगले फॅट्स मिळतात.
3. राईस कटलेट
मुलांना आवडेल असा पौष्टिक नाश्ता बनवायचा असेल तर राईस कटलेट हा उत्तम पर्याय आहे. उरलेल्या भातामध्ये उकडलेले बटाटे, किसलेले गाजर, हिरवे वाटाणे, कोथिंबीर आणि आवडीचे मसाले मिसळा. या मिश्रणाचे छोटे कटलेट तयार करून तव्यावर थोडे तेल घालून दोन्ही बाजूंनी सोनेरी रंग येईपर्यंत भाजून घ्या.
टोमॅटो सॉस किंवा हिरव्या चटणीसोबत हे कटलेट अधिक स्वादिष्ट लागतात. मुलांसाठी हा पौष्टिक आणि पोटभर नाश्ता ठरतो.
4. भाताचा उत्तपम
दक्षिण भारतीय पदार्थांची आवड असेल तर उरलेल्या भातापासून झटपट उत्तपम तयार करता येतो. उरलेला भात, थोडे दही आणि रवा एकत्र करून मिश्रण तयार करा. हे मिश्रण वाटून त्यामध्ये कांदा, टोमॅटो, शिमला मिरची, कोथिंबीर आणि हिरवी मिरची घाला.
तव्यावर थोडे तेल लावून उत्तपमप्रमाणे दोन्ही बाजूंनी भाजा. हा पदार्थ चविष्ट तर आहेच, शिवाय कार्बोहायड्रेट्स, प्रथिने आणि भाज्यांमधील पोषकतत्त्वांचा उत्तम समतोलही मिळतो.
5. तांदळाची खीर
गोड खाण्याची इच्छा असेल तर उरलेल्या भाताची खीर हा सर्वात सोपा पर्याय आहे. एका भांड्यात दूध गरम करून त्यात उरलेला भात मंद आचेवर शिजवा. त्यात साखर किंवा गूळ, वेलची पूड घाला. वरून बदाम, काजू, पिस्ता किंवा मनुका घालून खीर सजवा.
हा पदार्थ चविष्ट तर असतोच, पण दुधामुळे कॅल्शियम आणि सुका मेव्यामुळे शरीराला आवश्यक पोषकतत्त्वेही मिळतात.
उरलेला भात साठवताना काय काळजी घ्यावी?
उरलेल्या भाताचा वापर करताना स्वच्छतेची काळजी घेणे अत्यंत आवश्यक आहे. शिजवलेला भात जास्त वेळ खोलीच्या तापमानावर ठेवू नये. भात थंड झाल्यानंतर एक ते दोन तासांच्या आत हवाबंद डब्यात भरून फ्रिजमध्ये ठेवणे योग्य ठरते.
फ्रिजमध्ये ठेवलेला भात साधारण 24 ते 48 तासांच्या आत वापरणे सर्वात सुरक्षित मानले जाते. त्यानंतर त्यामध्ये जीवाणू वाढण्याची शक्यता वाढते.
पुन्हा गरम करताना ही चूक टाळा
फ्रिजमधील भात वापरण्यापूर्वी तो पूर्णपणे गरम करणे आवश्यक आहे. अर्धवट गरम केलेला भात खाणे टाळावे. तसेच एकाच भाताला वारंवार गरम करणेही योग्य नाही. जितका भात खाणार आहात तितकाच वेगळा काढून गरम करावा.
अन्नाची नासाडी टाळा
अन्न वाया जाणे ही आजच्या काळातील मोठी समस्या आहे. उरलेल्या भाताचा योग्य वापर करून आपण केवळ चविष्ट पदार्थच तयार करू शकत नाही, तर अन्नाची नासाडी रोखण्यासही हातभार लावू शकतो. घरातील उपलब्ध साहित्य वापरून काही मिनिटांत तयार होणाऱ्या या रेसिपी वेळ, पैसा आणि मेहनत या तिन्हींची बचत करतात.
म्हणून पुढच्या वेळी भात उरला तर तो फेकून देण्याऐवजी या सोप्या आणि पौष्टिक रेसिपी नक्की करून पाहा. चव आणि आरोग्याचा उत्तम संगम अनुभवण्याची ही एक उत्तम संधी ठरू शकते.
