खरा की खोटा आंबा? बाजारातील आंब्यांची खरी ओळख करण्याचे तज्ज्ञांचे 5 सोपे उपाय
उन्हाळा सुरू होताच फळांचा राजा म्हणजेच आंबा बाजारात मोठ्या प्रमाणावर दिसू लागतो. पिवळसर, रसाळ आणि आकर्षक दिसणारे आंबे पाहून प्रत्येक ग्राहक आकर्षित होतो. मात्र, या आकर्षक दिसणाऱ्या आंब्यांपैकी अनेक आंबे नैसर्गिकरीत्या पिकलेले नसून रसायनांच्या साहाय्याने कृत्रिमरीत्या पिकवलेले असू शकतात, असा इशारा तज्ज्ञांनी दिला आहे.
आंब्याचा नैसर्गिक हंगाम साधारणपणे मे आणि जून महिन्यात असतो. मात्र सध्या फेब्रुवारी-मार्चपासूनच बाजारात आंब्यांची मोठ्या प्रमाणात विक्री सुरू होते. हे आंबे अनेकदा कॅल्शियम कार्बाइड सारख्या धोकादायक रसायनांनी पिकवलेले असतात, जे आरोग्यासाठी अत्यंत घातक ठरू शकतात.
Related News
नदीपात्रात पुन्हा 200 किलोचा बॉम्ब सापडला; परिसरात भीतीचे वातावरण, लष्कराला पाचारण
दोन सख्ख्या भावांच्या पत्नीला पुत्रप्राप्ती; हिमाचलमधील अनोखी परंपरा पुन्हा चर्चेत, परदेशी पित्याची भावनिक प्रतिक्रिया व्हायरल
यवतमाळ: आंबेडकर जयंती मिरवणुकीत १६ वर्षीय तरुणाची हत्या; अल्पवयीन आरोपी ताब्यात, परिसरात तणाव
‘बिग बॉस मराठी 6’ फिनालेपूर्वी भावनिक क्षण; विशाल–अनुश्रीच्या नात्याचं किरण माने यांनी केलं कौतुक, पोस्ट व्हायरल
मुंबई–पुणे मिसिंग लिंक प्रकल्प: प्रवास होणार सुपरफास्ट; १ मे रोजी लोकार्पणाची शक्यता
अंजली दमानिया यांचा मोठा हल्लाबोल: ‘किती किती खोटं बोलता हो’ — प्रतिभा चाकणकरांवर गंभीर आरोप, कॉल-कुंडलीच उघड केल्याचा दावा
नवी मुंबईत खळबळ! बांगलादेशी महिला प्रकरण, नेरूळ पोलीस आणि खंडणीचे गंभीर आरोप; उच्चस्तरीय चौकशीची मागणी
रसायनयुक्त आंबे का धोकादायक आहेत?
डॉक्टरांच्या मते, कॅल्शियम कार्बाइड हे एक विषारी रसायन आहे. यामुळे शरीरावर अनेक दुष्परिणाम होऊ शकतात. विशेषतः यकृत (लिव्हर) वर याचा थेट परिणाम होतो. याशिवाय पोटाचे विकार, गॅस, ॲसिडिटी, डोकेदुखी, चक्कर येणे यांसारख्या समस्या उद्भवू शकतात.
लहान मुलांमध्ये याचे परिणाम अधिक गंभीर होऊ शकतात कारण त्यांची रोगप्रतिकारशक्ती कमी असते. दीर्घकाळ अशा फळांचे सेवन केल्यास न्यूरोलॉजिकल (मेंदू व मज्जासंस्था संबंधित) समस्या निर्माण होण्याची शक्यता असते.
नैसर्गिक आणि कृत्रिम आंबा ओळखण्याचे 5 भन्नाट उपाय
तज्ज्ञांनी सांगितलेल्या काही सोप्या ट्रिक्स वापरून तुम्ही घरबसल्या खऱ्या आणि खोट्या आंब्याची ओळख करू शकता.
गंध (Smell Test)
नैसर्गिकरीत्या पिकलेल्या आंब्याला एक गोडसर, नैसर्गिक सुगंध येतो. काही वेळा त्यात मातीसारखा सौम्य सुगंधही जाणवतो.
याउलट, रसायनांनी पिकवलेल्या आंब्यांना फारसा वास नसतो किंवा त्यातून उग्र रासायनिक दर्प येऊ शकतो.
रंग (Color Check)
नैसर्गिक आंबा कधीही पूर्णपणे एकसारखा चमकदार पिवळा नसतो. त्यावर काही हिरवट किंवा तपकिरी डाग दिसतात.
जर आंबा अतिशय आकर्षक, एकसारखा पिवळा आणि चमकदार असेल, तर तो कृत्रिमरीत्या पिकवलेला असण्याची शक्यता जास्त असते.
पोत आणि स्पर्श (Texture Test)
नैसर्गिक आंबा थोडा घट्ट (firm) असतो आणि त्याला हलकी लवचिकता असते.
कृत्रिम आंबे मात्र जास्त मऊ, दबलेले किंवा कधी कधी अतिशय जलद पिकल्यासारखे वाटतात.
चव आणि घसा संवेदना (Taste Check)
नैसर्गिक आंबा खाल्ल्यावर गोडवा नैसर्गिक वाटतो आणि घशात कोणतीही जळजळ होत नाही.
रसायनयुक्त आंबा खाल्ल्यावर काही वेळा जिभेला किंवा घशाला हलकी जळजळ जाणवू शकते.
बाह्य स्वरूप (Appearance Check)
परिपूर्ण, डागविरहित आणि अतिशय सुंदर दिसणारे आंबे अनेकदा रसायनांनी पिकवलेले असू शकतात.
नैसर्गिक आंब्यांवर छोटे डाग किंवा नैसर्गिक असमानता दिसणे सामान्य आहे.
आरोग्यावर होणारे गंभीर परिणाम
तज्ज्ञ सांगतात की, रसायनयुक्त आंबे दीर्घकाळ खाल्ल्यास खालील समस्या होऊ शकतात:
- पोटाचे विकार
- ॲसिडिटी आणि गॅस
- डोकेदुखी व चक्कर
- यकृतावर ताण
- मज्जासंस्थेचे (Neurological) विकार
विशेषतः मुलांमध्ये हे परिणाम अधिक गंभीर असू शकतात.
ग्राहकांसाठी महत्त्वाचा सल्ला
तज्ज्ञांचा सल्ला आहे की ग्राहकांनी आंबा खरेदी करताना घाई करू नये. फक्त दिसण्यावरून आंब्याची निवड करू नये. सुगंध, पोत आणि हंगाम यांचा विचार करूनच आंबा खरेदी करावा.“चांगला दिसणारा आंबा नेहमीच सुरक्षित असेल असे नाही,” असे डॉक्टर स्पष्ट करतात. त्यामुळे थोडी काळजी घेतल्यास आपण आरोग्य सुरक्षित ठेवू शकतो.
आंबा हा सर्वांचा आवडता फळ असला तरी त्याची योग्य निवड करणे अत्यंत गरजेचे आहे. रसायनांचा वापर करून पिकवलेले आंबे आकर्षक दिसले तरी ते शरीरासाठी घातक ठरू शकतात. त्यामुळे नैसर्गिक आणि कृत्रिम आंब्यातील फरक ओळखणे प्रत्येक ग्राहकासाठी महत्त्वाचे आहे.
