मध्य पूर्वेत सागरी तणावाचा स्फोट: भारतीय जहाजावर ड्रोन हल्ला, दुसरे जहाज ताब्यात; आंतरराष्ट्रीय चिंता वाढली
मध्य पूर्वेतील वाढत्या संघर्षाचा परिणाम आता थेट समुद्री व्यापार आणि आंतरराष्ट्रीय शिपिंग मार्गांवर दिसू लागला आहे. ओमान किनारपट्टी आणि यूएईजवळ घडलेल्या दोन वेगवेगळ्या घटनांनी संपूर्ण जागतिक सागरी सुरक्षा यंत्रणा हादरली आहे. एका घटनेत भारतीय मालवाहू जहाजावर भीषण ड्रोन हल्ला होऊन ते समुद्रात बुडाले, तर दुसऱ्या घटनेत एक जहाज अज्ञातांनी ताब्यात घेऊन ते इराणच्या दिशेने नेल्याची माहिती समोर आली आहे.
भारतीय जहाजावर भीषण ड्रोन हल्ला
गुजरातमधील एका शिपिंग कंपनीच्या मालकीचे ‘हाजी अली’ नावाचे मालवाहू जहाज सोमालियाहून शारजहाकडे प्रवास करत होते. या जहाजावर प्रामुख्याने दुभती जनावरे (livestock) असल्याची माहिती आहे. प्रवासादरम्यान हे जहाज ओमानच्या किनारपट्टीजवळ पोहोचले असताना अचानक त्यावर अज्ञात ड्रोनद्वारे हल्ला करण्यात आला.
या हल्ल्यानंतर जहाजाला आग लागली आणि काही मिनिटांतच परिस्थिती अत्यंत गंभीर बनली. आग वेगाने पसरल्यामुळे जहाजावर नियंत्रण मिळवणे शक्य झाले नाही. अखेरीस काही वेळातच हे जहाज समुद्रात बुडाले.
Related News
या जहाजावर एकूण 14 भारतीय कर्मचारी होते. सुदैवाने ओमानच्या तटरक्षक दलाने वेळीच हस्तक्षेप करत सर्व खलाशांना सुरक्षितपणे वाचवले. सर्व कर्मचाऱ्यांना जवळच्या सुरक्षित ठिकाणी हलवण्यात आले असून त्यांची प्रकृती स्थिर असल्याचे सांगण्यात आले आहे.
भारताकडून तीव्र निषेध
या घटनेनंतर भारताच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने तीव्र प्रतिक्रिया दिली आहे. मंत्रालयाने स्पष्ट शब्दांत सांगितले की, व्यापारी जहाजे आणि खलाशींना लक्ष्य करणे हे कोणत्याही परिस्थितीत स्वीकारार्ह नाही. अशा प्रकारचे हल्ले आंतरराष्ट्रीय कायद्याचे उल्लंघन असून ते गंभीर चिंतेचा विषय आहेत.
भारताने या प्रकरणाची सखोल चौकशी करण्याची मागणी केली असून, सागरी मार्गांची सुरक्षितता सुनिश्चित करण्यावर भर देण्याचे आवाहन केले आहे.
दुसरे जहाज ताब्यात; इराणकडे नेल्याचा संशय
या घडामोडी सुरू असतानाच ब्रिटनची सागरी सुरक्षा यंत्रणा UKMTO (United Kingdom Maritime Trade Operations) कडून आणखी एक गंभीर माहिती समोर आली आहे. UAE मधील फुजेराह बंदरापासून सुमारे 38 नॉटिकल मैल अंतरावर असलेल्या एका जहाजावर अज्ञात व्यक्तींनी कब्जा केला आहे.
प्राथमिक माहितीनुसार, हे जहाज समुद्रात नांगर टाकून उभे होते. अचानक काही सशस्त्र किंवा अज्ञात व्यक्तींनी जहाजावर नियंत्रण मिळवले आणि ते इराणच्या दिशेने नेण्यात आले. या जहाजाचे नाव अद्याप अधिकृतरीत्या जाहीर झालेले नाही.
या घटनेमुळे आंतरराष्ट्रीय सागरी सुरक्षेबाबत गंभीर प्रश्न उपस्थित झाले आहेत. विशेषतः होर्मुझच्या सामुद्रधुनीजवळील वाढता तणाव आणि वारंवार घडणाऱ्या घटनांमुळे व्यापारी शिपिंग मार्ग धोक्यात आले आहेत.
होर्मुझ सामुद्रधुनीतील वाढता तणाव
होर्मुझची सामुद्रधुनी ही जगातील सर्वात महत्त्वाची तेल आणि व्यापार वाहतूक मार्गांपैकी एक मानली जाते. या भागात सध्या वाढता तणाव, संशयास्पद हल्ले आणि जहाजांच्या अपहरणाच्या घटनांमुळे जागतिक अर्थव्यवस्थेवर परिणाम होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
अनेक देशांनी या भागातील वाढत्या अस्थिरतेवर चिंता व्यक्त केली आहे. विशेषतः व्यापारी जहाजांना लक्ष्य करणे हे आंतरराष्ट्रीय समुद्री कायद्याच्या विरोधात असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
आंतरराष्ट्रीय स्तरावर चिंता वाढली
या दोन घटनांमुळे जागतिक शिपिंग कंपन्यांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे. अनेक कंपन्यांनी आपल्या जहाजांच्या मार्गांमध्ये बदल करण्याचा विचार सुरू केला आहे. तसेच काही जहाजांना अतिरिक्त सुरक्षा देण्याचीही मागणी वाढली आहे.
सागरी तज्ज्ञांच्या मते, अशा घटनांमुळे केवळ व्यापारच नाही तर तेल पुरवठा साखळीवरही मोठा परिणाम होऊ शकतो. याचा थेट परिणाम जागतिक बाजारपेठांवर दिसू शकतो.
भारतासाठी धोरणात्मक चिंता
भारतासाठी ही घटना विशेषतः महत्त्वाची आहे कारण भारतीय खलाशी जगभरातील व्यापारी जहाजांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर कार्यरत आहेत. त्यामुळे अशा हल्ल्यांमुळे भारतीय नागरिकांचा जीव धोक्यात येण्याची शक्यता वाढते.
भारत सरकारने यापूर्वीही सागरी सुरक्षेबाबत आंतरराष्ट्रीय सहकार्याची मागणी केली आहे. आता या ताज्या घटनेनंतर हा मुद्दा पुन्हा एकदा आंतरराष्ट्रीय पातळीवर चर्चेत येण्याची शक्यता आहे.
मध्य पूर्वेतील या दोन सागरी घटनांनी संपूर्ण जगाचे लक्ष वेधले आहे. एकीकडे भारतीय जहाजावर झालेला भीषण ड्रोन हल्ला आणि दुसरीकडे जहाज ताब्यात घेऊन इराणच्या दिशेने नेण्याचा प्रकार, या दोन्ही घटना सागरी सुरक्षेच्या गंभीर प्रश्नांकडे इशारा करतात.
जर ही परिस्थिती अशीच सुरू राहिली, तर जागतिक व्यापार, ऊर्जा पुरवठा आणि आंतरराष्ट्रीय संबंधांवर मोठा परिणाम होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. आता सर्वांचे लक्ष आंतरराष्ट्रीय पातळीवरील चौकशी आणि पुढील राजनैतिक हालचालींवर केंद्रित झाले आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/shocking-case-by-arshdeep-singh-over-viral-video-1st-big-case-in-tilak-verma-case/
