या शहरात मांसाहारावर पूर्ण बंदी, नियम मोडल्यास कठोर शिक्षा

पालिताना

जगातलं एकमेव शहर जिथं मटण खाल्ल्यास भयंकर शिक्षा, नाव काढायलाही घाबरतात लोक; कारण वाचून बसेल धक्का!

भारत हा विविध संस्कृती, परंपरा आणि खाद्यसंस्कृतींसाठी जगभर ओळखला जातो. देशातील अनेक राज्यांमध्ये मांसाहार हा दैनंदिन जीवनाचा भाग मानला जातो. चिकन, मटण, मासे आणि अंडी यांची मोठ्या प्रमाणावर विक्री होते. मात्र भारतातच एक असे शहर आहे जिथे मांसाहारावर पूर्णपणे बंदी घालण्यात आली आहे. इतकेच नाही तर येथे मांस विकणे, साठवणे किंवा सेवन करणे हे कायद्याने गुन्हा मानले जाते. नियम मोडल्यास कठोर कारवाई केली जाते.

हे अनोखे शहर म्हणजे गुजरातमधील पालिताना. भावनगर जिल्ह्यात वसलेले हे छोटेसे शहर आता जगातील पहिले अधिकृत ‘मांसाहारमुक्त शहर’ म्हणून ओळखले जाते. या शहराचे नाव घेताच लोकांना जैन धर्मातील अहिंसेची शिकवण आठवते.

जगातील पहिले Meat-Free City

पालिताना शहरात प्राण्यांची हत्या करणे, मांस किंवा अंडी विकणे आणि सार्वजनिक ठिकाणी मांसाहार करणे यावर पूर्ण बंदी आहे. हा नियम फक्त दुकानांपुरता मर्यादित नाही, तर संपूर्ण शहरात लागू करण्यात आला आहे. त्यामुळे येथे चिकन, मटण, मासे तर दूरच, अंडी मिळणेही अशक्य आहे.

Related News

विशेष म्हणजे या शहरात मांसाहार केल्यास कायदेशीर कारवाई होऊ शकते. त्यामुळे अनेक पर्यटक येथे येण्यापूर्वीच खानपानाच्या नियमांची माहिती घेतात.

जैन धर्मीयांसाठी अत्यंत पवित्र स्थान

पालिताना हे शत्रुंजय मंदिर संकुल मुळे जगभर प्रसिद्ध आहे. जैन धर्मीयांसाठी हे सर्वात पवित्र तीर्थक्षेत्रांपैकी एक मानले जाते. शत्रुंजय पर्वतावर 800 पेक्षा जास्त भव्य जैन मंदिरे आहेत. दरवर्षी लाखो भाविक येथे दर्शनासाठी येतात.

या मंदिरांचे स्थापत्य, कोरीवकाम आणि धार्मिक वातावरण पाहून पर्यटक थक्क होतात. त्यामुळे पालितानाला ‘सिटी ऑफ टेम्पल्स’ म्हणजेच ‘मंदिरांचे शहर’ असेही म्हटले जाते.

जैन धर्मात अहिंसा हे सर्वोच्च तत्त्व मानले जाते. कोणत्याही सजीवाला इजा न करणे, प्राण्यांची हत्या टाळणे आणि शाकाहाराचा स्वीकार करणे या गोष्टींना विशेष महत्त्व दिले जाते. पालिताना शहराने हे तत्त्व प्रत्यक्ष जीवनात उतरवले आहे.

2014 मधील आंदोलनानंतर घेतला ऐतिहासिक निर्णय

पालितानामध्ये मांसाहार बंदीचा निर्णय अचानक घेतलेला नाही. यामागे मोठा संघर्ष आणि आंदोलन होते.

2014 मध्ये सुमारे 200 जैन मुनींनी शहरातील प्राण्यांची हत्या थांबवण्यासाठी आमरण उपोषण सुरू केले होते. त्यांची मागणी होती की शहरातील सर्व कत्तलखाने आणि मांस विक्रीची दुकाने कायमची बंद करण्यात यावीत.

त्या वेळी शहरात सुमारे 250 पेक्षा अधिक मटण दुकाने आणि कत्तलखाने कार्यरत होते. आंदोलन तीव्र होत गेल्यानंतर गुजरात सरकारवर दबाव वाढला. अखेर सरकारने जैन समाजाच्या धार्मिक भावना लक्षात घेत पालितानाला अधिकृतपणे ‘Meat-Free Zone’ घोषित केले.

या निर्णयानंतर शहरातील सर्व मांस दुकाने बंद करण्यात आली. तसेच प्राण्यांच्या हत्येवरही निर्बंध घालण्यात आले.

नियम मोडल्यास होऊ शकते कारवाई

पालिताना शहरात मांस विक्री किंवा प्राण्यांची हत्या करणे हा गंभीर गुन्हा मानला जातो. स्थानिक प्रशासन या नियमांचे काटेकोर पालन करते. त्यामुळे अनेक लोक या शहरात मांसाहाराचे नाव घेण्यासही घाबरतात.

काही अहवालांनुसार, नियमांचे उल्लंघन केल्यास दंडात्मक कारवाईसह तुरुंगवासाची शक्यताही नाकारता येत नाही. त्यामुळे येथे राहणारे नागरिक तसेच पर्यटक शाकाहाराचे नियम पाळतात.

पर्यटकांसाठी वेगळा अनुभव

पालिताना येथे येणाऱ्या पर्यटकांना पूर्णपणे शाकाहारी खाद्यसंस्कृती अनुभवायला मिळते. येथे ढोकळा, खांडवी, थेपला, फाफडा, कढी, गुजराती थाळी आणि विविध जैन पदार्थ मोठ्या प्रमाणात प्रसिद्ध आहेत.

विशेष म्हणजे येथे मिळणारे बहुतांश पदार्थ कांदा-लसूण विरहित असतात. त्यामुळे जैन धर्माचे पालन करणाऱ्या भाविकांसाठी हे शहर अत्यंत खास मानले जाते.

जगभर चर्चेत असलेले शहर

पालिताना शहराचा हा अनोखा निर्णय जगभर चर्चेचा विषय ठरला होता. अनेक विदेशी माध्यमांनीही या शहराविषयी विशेष लेख प्रकाशित केले होते. काही लोकांनी या निर्णयाचे स्वागत केले, तर काहींनी यावर टीकाही केली. मात्र स्थानिक लोक आणि जैन समाजासाठी हा निर्णय धार्मिक श्रद्धेचा आणि अहिंसेच्या तत्त्वाचा विजय मानला जातो.

अहिंसेचा संदेश देणारे शहर

आजच्या काळात जगभर हिंसा, पर्यावरणीय समस्या आणि प्राण्यांवरील अत्याचार यावर चर्चा सुरू असताना पालिताना हे शहर वेगळा संदेश देते. येथे केवळ धार्मिक भावना नाहीत, तर प्राणिमात्रांबद्दल करुणा आणि संवेदनशीलता जपण्याचा प्रयत्न केला जातो.

यामुळेच पालिताना हे केवळ धार्मिक स्थळ नसून जगभरातील लोकांसाठी ‘अहिंसेचे जिवंत उदाहरण’ बनले आहे.

read also : https://ajinkyabharat.com/sunil-shetty-as-angel-kamathipuratoon-456-mullinchi-sutka/

Related News