2 ऑक्टोबरला ‘नो UPI डे’; MDR शुल्काविरोधात व्यापारी संघटना आक्रमक

UPI

२ ऑक्टोबरला ‘नो UPI डे’; MDR शुल्काविरोधात देशभरातील व्यापारी आक्रमक

डिजिटल पेमेंटसाठी देशभरात मोठ्या प्रमाणावर वापरल्या जाणाऱ्या UPI व्यवहारांबाबत व्यापारी संघटनांनी आता आक्रमक भूमिका घेतली आहे. UPI व्यवहारांवर मर्चेंट डिस्काऊंट रेट (MDR) लागू करण्याच्या प्रस्तावित निर्णयाला विरोध करत देशभरातील व्यापारी संघटनांनी २ ऑक्टोबर, महात्मा गांधी जयंतीच्या दिवशी ‘नो UPI डे’ पाळण्याची घोषणा केली आहे. या दिवशी व्यापारी UPI पेमेंट स्वीकारणार नसल्याचे संघटनांकडून सांगण्यात आले आहे.

फेडरेशन ऑफ ऑल इंडिया व्यापारी मंडळ (FAIVM) आणि कॉन्फेडरेशन ऑफ ऑल इंडिया ट्रेडर्स (CAIT) यांसह विविध व्यापारी संघटनांनी या आंदोलनाला पाठिंबा दिला आहे. त्यामुळे २ ऑक्टोबर रोजी ग्राहकांना खरेदी करताना UPI ऐवजी रोख रक्कम किंवा क्रेडिट कार्डसारख्या पर्यायी पेमेंट पद्धतींचा वापर करावा लागू शकतो.

UPI शुल्काच्या मुद्द्यावर व्यापारी संघटना आक्रमक

व्यापारी संघटनांच्या म्हणण्यानुसार, १५ ऑक्टोबरपासून UPI पेमेंटवर ०.४ टक्के MDR शुल्क लागू करण्याचा प्रस्ताव आहे. याच शुल्काला व्यापाऱ्यांचा मुख्य विरोध आहे. व्यापाऱ्यांचे म्हणणे आहे की, किराणा, पेट्रोल-डिझेल, इलेक्ट्रॉनिक्स, अन्नधान्य, कपडे आणि इतर किरकोळ व्यवसायांमध्ये नफ्याचे प्रमाण आधीच मर्यादित असते. अशा परिस्थितीत डिजिटल पेमेंटवर अतिरिक्त शुल्क आकारल्यास व्यापाऱ्यांच्या नफ्यावर परिणाम होऊ शकतो.

Related News

व्यापारी संघटनांच्या मते, ०.४ टक्के शुल्क वरवर पाहता कमी वाटत असले तरी मोठ्या प्रमाणातील व्यवहार करणाऱ्या व्यापाऱ्यांसाठी त्याचा आर्थिक परिणाम मोठा होऊ शकतो. त्यामुळे MDR शुल्काचा निर्णय मागे घेण्याची मागणी व्यापाऱ्यांकडून करण्यात येत आहे.

‘नो UPI डे’च्या माध्यमातून सरकारचे लक्ष वेधण्याचा प्रयत्न

UPI शुल्काविरोधातील आंदोलनाचा भाग म्हणून २ ऑक्टोबर रोजी देशभरात ‘नो UPI डे’ पाळण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे. या दिवशी व्यापाऱ्यांनी त्यांच्या दुकानांमध्ये UPI QR कोडद्वारे पेमेंट न स्वीकारण्याचे आवाहन केले आहे.

यामुळे ग्राहकांना खरेदी करताना पर्यायी पेमेंट पद्धतींचा वापर करावा लागू शकतो. विशेषतः डिजिटल पेमेंटवर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून असलेल्या ग्राहकांसाठी या दिवशी व्यवहाराच्या पद्धतीत बदल होण्याची शक्यता आहे.

मध्य प्रदेशात व्यापाऱ्यांचा आंदोलनाला सुरुवातीचा प्रतिसाद

मध्य प्रदेशातील भोपाळ, इंदूर, जबलपूर आणि ग्वालियर यांसारख्या शहरांमध्ये २३ सप्टेंबर रोजी सुमारे १२५ व्यापारी संघटनांनी ‘नो UPI डे’च्या आंदोलनाला सुरुवात केल्याचा दावा व्यापारी संघटनांकडून करण्यात आला आहे. या आंदोलनामुळे विविध बाजारपेठांमधील व्यापारावर परिणाम झाल्याचेही संघटनांचे म्हणणे आहे.

इंदूरमधील रिटेल गारमेंट्स असोसिएशनने MDRचा निर्णय मागे न घेतल्यास आणखी तीव्र आंदोलन करण्याचा इशारा दिला आहे. काही व्यापाऱ्यांनी UPI QR कोड मशीनविरोधातही आक्रमक भूमिका घेतली आहे.

महाराष्ट्रातील व्यापारी संघटनांचाही पाठिंबा

‘नो UPI डे’ला महाराष्ट्रातील व्यापारी संघटनांकडूनही पाठिंबा मिळत असल्याचे सांगण्यात आले आहे. महाराष्ट्र चेंबर ऑफ कॉमर्स, इंडस्ट्री अँड ॲग्रिकल्चर (MACCIA) तसेच पेट्रोल पंप डीलर्स असोसिएशनने या आंदोलनाला समर्थन दिल्याची माहिती समोर आली आहे.

बिझनेस स्टँडर्डच्या वृत्तानुसार, महाराष्ट्र चेंबर ऑफ कॉमर्स, इंडस्ट्री अँड ॲग्रिकल्चरचे अध्यक्ष रवींद्र मंगवे यांनी २ ऑक्टोबर रोजी ‘नो UPI डे’ राबविण्यात येणार असल्याचे सांगितले आहे. महाराष्ट्रातील व्यापाऱ्यांच्या अडचणी आणि मागण्यांचा मुद्दा मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्यासमोर मांडण्यात येणार असल्याची माहितीही त्यांनी दिली आहे.

MACCIAशी संलग्न सुमारे ५०० संघटनांचा या विषयावर सहभाग असल्याचेही सांगण्यात आले आहे. त्यामुळे महाराष्ट्रातही या आंदोलनाचा व्याप वाढण्याची शक्यता आहे.

अनेक व्यापारी संघटनांचा आंदोलनाला पाठिंबा

‘नो UPI डे’ला विविध क्षेत्रांतील व्यापारी संघटनांनी पाठिंबा दर्शविला आहे. यामध्ये फेडरेशन ऑफ रिटेल ट्रेडर्स वेलफेअर असोसिएशन, ऑल इंडिया कंझ्युमर प्रोडक्ट्स डिस्ट्रीब्युटर्स फेडरेशन, ऑल इंडिया मोबाईल रिटेलर्स असोसिएशन, ऑल इंडिया ज्वेलर्स अँड गोल्डस्मिथ फेडरेशन आणि अखिल भारतीय खाद्य तेल व्यापारी महासंघ यांचा समावेश असल्याचे सांगण्यात आले आहे.

व्यापारी संघटनांचा दावा आहे की, UPI प्रणालीमुळे डिजिटल व्यवहारांना मोठी चालना मिळाली असून ग्राहक आणि व्यापारी दोघांसाठीही व्यवहार सुलभ झाले आहेत. मात्र, त्यावर MDR शुल्क लागू झाल्यास व्यापाऱ्यांवर अतिरिक्त आर्थिक भार पडू शकतो. त्यामुळे शुल्क लागू करण्यापूर्वी व्यापारी संघटनांशी चर्चा करून निर्णय घ्यावा, अशी त्यांची मागणी आहे.

२ ऑक्टोबरला ग्राहकांवर काय परिणाम होणार?

२ ऑक्टोबर रोजी ‘नो यूपीआय डे’ यशस्वीपणे राबविला गेला, तर सहभागी व्यापाऱ्यांकडे UPIद्वारे पेमेंट करता येणार नाही. त्यामुळे ग्राहकांनी खरेदीसाठी रोख रक्कम किंवा उपलब्ध इतर पेमेंट पर्याय सोबत ठेवणे आवश्यक ठरू शकते.

दरम्यान, ‘नो यूपीआय डे’चा व्याप किती मोठा असेल आणि देशभरातील किती व्यापारी प्रत्यक्ष UPI पेमेंट स्वीकारणे बंद करतील, हे त्या दिवशी स्पष्ट होणार आहे. MDR शुल्काबाबत सरकारकडून पुढील भूमिका काय घेतली जाते, याकडेही व्यापारी आणि ग्राहकांचे लक्ष लागले आहे.

एकीकडे देशात डिजिटल पेमेंटचा वापर सातत्याने वाढत असताना दुसरीकडे व्यापारी संघटनांनी MDRच्या मुद्द्यावरून आंदोलनाची भूमिका घेतल्याने २ ऑक्टोबरचा ‘नो यूपीआय डे’ हा डिजिटल पेमेंट क्षेत्रासाठी महत्त्वाचा दिवस ठरण्याची शक्यता आहे.

 

 

Read Also : https://ajinkyabharat.com/pf-3/

Related News