हिंदू धर्मात सुवासिनी महिलांसाठी अत्यंत पवित्र आणि श्रद्धेचा मानला जाणारा सण म्हणजे वटपौर्णिमा. पतीच्या दीर्घायुष्यासाठी, उत्तम आरोग्यासाठी आणि अखंड सौभाग्य लाभावे यासाठी विवाहित महिला हे व्रत श्रद्धेने करतात. महाराष्ट्रासह देशातील अनेक भागांत हा सण मोठ्या भक्तिभावाने साजरा केला जातो. नवविवाहित महिलांसाठी तर हा सण विशेष उत्साहाचा असतो.
यंदा वटपौर्णिमा नेमकी कोणत्या दिवशी आहे, पूजेचा शुभ मुहूर्त काय आहे आणि पूजा कशी करावी याबाबत अनेक महिलांमध्ये संभ्रम निर्माण झाला आहे. त्यामुळे जाणून घेऊया वटपौर्णिमा 2026 ची संपूर्ण माहिती.
वटपौर्णिमा 2026 नेमकी कधी?
हिंदू पंचांगानुसार ज्येष्ठ महिन्यातील पौर्णिमेला वटपौर्णिमा साजरी केली जाते. यंदा ज्येष्ठ पौर्णिमा तिथी रविवार 28 जून 2026 रोजी सकाळी 8 वाजून 35 मिनिटांनी सुरू होणार आहे. ही तिथी सोमवार 29 जून 2026 रोजी सकाळी 8 वाजून 48 मिनिटांनी समाप्त होईल.उदयतिथीनुसार वटपौर्णिमा सोमवार 29 जून 2026 रोजी साजरी केली जाणार आहे. त्यामुळे महाराष्ट्रासह देशभरातील सुवासिनी महिला याच दिवशी वटसावित्रीचे व्रत करतील.
Related News
वटपौर्णिमा पूजेचा शुभ मुहूर्त
धार्मिक मान्यतेनुसार योग्य मुहूर्तावर पूजा केल्यास व्रताचे फळ अधिक शुभ मानले जाते. यंदा वटपौर्णिमेच्या पूजेचा शुभ मुहूर्त सकाळी 8 वाजून 55 मिनिटांपासून ते 10 वाजून 40 मिनिटांपर्यंत असणार आहे.या काळात वडाच्या झाडाची पूजा करून महिलांनी व्रताचे विधी पूर्ण करावेत, असे धर्मशास्त्रात सांगितले जाते.
वटपौर्णिमेचे धार्मिक महत्त्व काय?
वटपौर्णिमेच्या व्रतामागे सावित्री आणि सत्यवान यांची पौराणिक कथा सांगितली जाते. सावित्रीने आपल्या पतीचे प्राण यमराजाकडून परत मिळवले होते. तिच्या निष्ठा, श्रद्धा आणि दृढ संकल्पामुळे हे शक्य झाले. त्यामुळेच विवाहित महिला सावित्रीला आदर्श मानून हे व्रत करतात.
वडाचे झाड हे दीर्घायुष्य, स्थैर्य आणि समृद्धीचे प्रतीक मानले जाते. म्हणूनच महिलांनी वडाची पूजा करून सात जन्म हाच पती मिळावा अशी प्रार्थना करण्याची परंपरा आहे.
वटपौर्णिमा पूजा साहित्य
वटपौर्णिमेच्या पूजेसाठी महिलांनी पारंपरिक पद्धतीने पूजा साहित्य तयार ठेवावे. पूजेच्या ताटात खालील वस्तू ठेवाव्यात:
- हळद आणि कुंकू
- वडाला बांधण्यासाठी कापसाचा दोरा
- बांगड्या आणि मंगळसूत्र
- फुले आणि अक्षता
- निरंजन आणि तूप
- विड्याची पाने
- पाच प्रकारची फळे
- आंबा
- पाण्याचा तांब्या
- सौभाग्याचे साहित्य
- अगरबत्ती आणि कापूर
हे साहित्य घेऊन महिलांनी वडाच्या झाडाजवळ जाऊन पूजा करावी.
वटपौर्णिमा पूजा विधी
वटपौर्णिमेच्या दिवशी सुवासिनी महिला पहाटे लवकर उठून स्नान करतात. त्यानंतर देवपूजा करून उपवासाचा संकल्प घेतला जातो. अनेक महिला या दिवशी निर्जल उपवास करतात.पूजेसाठी महिलांनी नवीन साडी परिधान करावी. हातात हिरवा चुडा, गळ्यात मंगळसूत्र आणि केसात गजरा लावून सोलाशृंगार केला जातो. त्यानंतर वडाच्या झाडाजवळ जाऊन पूजा सुरू केली जाते.सर्वप्रथम वडाच्या झाडाला हळद-कुंकू वाहिले जाते. त्यानंतर फुले, अक्षता आणि फळे अर्पण केली जातात. सावित्री देवीला बांगड्या आणि मंगळसूत्र अर्पण करून निरंजनाने औक्षण केले जाते.यानंतर महिलांनी वडाभोवती कापसाचा धागा गुंडाळत सात प्रदक्षिणा घालाव्यात. प्रत्येक प्रदक्षिणेदरम्यान पतीच्या दीर्घायुष्याची आणि सुखी संसाराची प्रार्थना केली जाते.
नवविवाहित महिलांसाठी खास सण
वटपौर्णिमा हा नवविवाहित महिलांसाठी विशेष महत्त्वाचा मानला जातो. लग्नानंतर पहिली वटपौर्णिमा अनेक महिला मोठ्या उत्साहाने साजरी करतात. या दिवशी माहेरून विशेष वाण आणि भेटवस्तू दिल्या जातात.अनेक ठिकाणी महिलांचे सामूहिक वडपूजनही आयोजित केले जाते. त्यामुळे हा सण धार्मिकतेसोबतच सामाजिक एकोपा वाढवणारा सण म्हणूनही ओळखला जातो.
उपवास कधी सोडावा?
काही महिला संध्याकाळी पूजा पूर्ण झाल्यानंतर उपवास सोडतात, तर काहीजणी दुसऱ्या दिवशी सकाळी पारणे करतात. प्रत्येक घरातील परंपरेनुसार हा नियम पाळला जातो.
वटपौर्णिमेचा संदेश
वटपौर्णिमा हा केवळ धार्मिक सण नाही, तर नात्यातील विश्वास, प्रेम आणि समर्पणाचे प्रतीक मानला जातो. सावित्रीप्रमाणे संकटांशी लढण्याची प्रेरणा देणारा हा सण भारतीय संस्कृतीतील स्त्रीशक्तीचे महत्त्व अधोरेखित करतो.यंदा 29 जून 2026 रोजी वटपौर्णिमा साजरी केली जाणार असून महिलांनी शुभ मुहूर्तावर पूजा करून अखंड सौभाग्याची प्रार्थना करावी.
