आळंदीत वारीपूर्वीच खळबळ; मानाच्या बैलजोडीवरून मंदिराबाहेर उपोषण, वातावरण तणावपूर्ण
बैलजोडीवरून मंदिराबाहेर उपोषण : पुणे जिल्ह्यातील पवित्र तीर्थक्षेत्र आळंदी येथे संत ज्ञानेश्वर महाराजांच्या आषाढी वारी पालखी सोहळ्याची तयारी अंतिम टप्प्यात असताना एक गंभीर आणि धक्कादायक घटना समोर आली आहे. माऊलींच्या पालखी रथासाठी मानाच्या बैलजोडीच्या निवडीवरून निर्माण झालेला वाद आता थेट आळंदी देवस्थान संजीवन समाधी मंदिराबाहेर पोहोचला असून, एका मानकऱ्याने आपल्या कुटुंबासह आणि बैलजोडीसह उपोषण सुरू केल्याने संपूर्ण परिसरात खळबळ उडाली आहे.
वारी काही दिवसांवर आलेली असताना अशा प्रकारचा अंतर्गत संघर्ष चव्हाट्यावर आल्याने वारकरी संप्रदायात आणि स्थानिक प्रशासनातही चिंता व्यक्त केली जात आहे. परंपरेने मानाच्या बैलजोडीचा मान हा आळंदीतील काही ठराविक घराण्यांना मिळत आला आहे. मात्र यंदाच्या निवडीवरून या परंपरेतच मतभेद निर्माण झाल्याने परिस्थिती अधिक गुंतागुंतीची झाली आहे.
मानाच्या बैलजोडी निवडीचा वाद नेमका काय?
मिळालेल्या माहितीनुसार, संत ज्ञानेश्वर महाराजांच्या पालखी रथाला जुंपण्यात येणाऱ्या मानाच्या बैलजोडीची निवड करण्यासाठी एक विशेष समिती कार्यरत असते. या समितीकडे राज्यभरातून शेतकरी आपले अर्ज सादर करतात. त्यानंतर बैलांची शारीरिक क्षमता, देखणेपणा, तंदुरुस्ती आणि वारीतील गर्दीत चालण्याची क्षमता यांचा विचार करून निवड केली जाते.
Related News
अकोला : अधिक मासातील धार्मिक स्नानादरम्यान 2 जणांचा दुर्दैवी मृत्यू, मुलाला वाचवताना आईचाही अंत
7 अद्भुत वैशिष्ट्यांनी सजलेलं मुंग्यांचं वारूळ; पाणी तुंबू नये म्हणून शोधलं अविश्वसनीय तंत्र
बदलापूर स्टेशन परिसरात महिला नेत्या चा आक्रमक हल्लाबोल | वाईन शॉपवर 1 मोठी कारवाईची मागणी
ठाण्यातील धक्कादायक दुहेरी हत्याकांड: Instagram वादातून 19 वर्षीय तरुणाचा क्रूर खून, 5 मोठे खुलासे
मोठी खुशखबर! 98% काम पूर्ण, पनवेल-कर्जत रेल्वे कॉरिडॉरमुळे मुंबईकरांचा प्रवास होणार सुपरफास्ट
जालना News: 10 कोटींच्या दिंडी महामार्गाला भल्यामोठ्या भेगा; वारीपूर्वी अपघातांचा गंभीर धोका
नाशिकमध्ये 3 तासांचा हायव्होल्टेज राजकीय ड्रामा! 3 तासांची मॅरेथॉन बैठक, तरीही तोडगा नाही
15 वर्षांच्या प्रेमकथेचा दु:खद अंत: लग्नाच्या 7 दिवसांत नवविवाहितेचा मृत्यू
पुण्यात गोळीबाराची धक्कादायक घटना: सहकारनगरमध्ये 1 जण गंभीर जखमी
प्रेम, लग्न आणि ब्लॅकमेलिंगचा सापळा; 5 महिलांना गंडा घालणारा आरोपी दिल्ली विमानतळावरून जेरबंद
4 ते 5 कोटींचा चांदीचा रथ! संत निवृत्तीनाथांच्या पालखीला यंदा कडेकोट सुरक्षा कवच
राळेगणसिद्धीला भारतीय लष्कराकडून T-55 रणगाड्याची ऐतिहासिक भेट; 61 वर्षांच्या शौर्याचा गौरव!
यंदा हा मान रानवडे घराण्याकडे आला आहे. समितीने तुळशीराम रानवडे आणि हर्षवर्धन रानवडे यांच्या नावांची शिफारस देवस्थानकडे केली होती. या शिफारशीनंतर तुळशीराम रानवडे यांनी हिंजवडीतील शेतकरी जीवन जांभूळकर यांच्याकडून राम आणि सूर्या नावाची खिल्लार जातीची बैलजोडी खरेदी केली.
मात्र याच कुटुंबातील उमेश रानवडे यांनी या संपूर्ण निवड प्रक्रियेवर गंभीर आक्षेप घेतला आहे. त्यांच्या मते, यंदा मान त्यांच्या घराण्याला मिळायला हवा होता, परंतु त्यांना जाणूनबुजून डावलण्यात आले आहे.
उपोषणाचा निर्णय आणि मंदिराबाहेर आंदोलन
या आक्षेपानंतर उमेश रानवडे यांनी थेट आळंदी संजीवन समाधी मंदिराबाहेर आपल्या कुटुंबासह उपोषण सुरू केले आहे. त्यांनी आपली बैलजोडी देखील आंदोलनस्थळी आणली असून, “माऊलींच्या सेवेत मला संधी मिळायलाच हवी” अशी ठाम भूमिका त्यांनी घेतली आहे.
त्यांचे म्हणणे आहे की, हा विषय वैयक्तिक मान-सन्मानाचा नाही, तर श्रद्धा आणि सेवेशी जोडलेला आहे. संत ज्ञानेश्वर महाराजांच्या पालखी सोहळ्यात सहभागी होणे हे प्रत्येक वारकऱ्याचे भाग्य असते आणि त्यापासून वंचित ठेवणे अन्यायकारक असल्याची भावना त्यांनी व्यक्त केली आहे.
या आंदोलनामुळे मंदिर परिसरात भाविकांची गर्दी आणि आंदोलनकर्त्यांची उपस्थिती यामुळे तणावपूर्ण वातावरण निर्माण झाले आहे.
रानवडे कुटुंबातील अंतर्गत मतभेद
या संपूर्ण प्रकरणात विशेष बाब म्हणजे हा वाद एका कुटुंबातील अंतर्गत मतभेदांमधून निर्माण झाल्याचे स्पष्ट होत आहे. एकीकडे समितीच्या शिफारशीनुसार निवड झालेल्या सदस्यांनी बैलजोडीची तयारी पूर्ण केली आहे, तर दुसरीकडे उमेश रानवडे यांनी या प्रक्रियेवरच प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे.
या प्रकारामुळे केवळ कुटुंबातील वाद नव्हे तर संपूर्ण निवड प्रक्रियेच्या पारदर्शकतेवरही चर्चा सुरू झाली आहे. स्थानिक नागरिक आणि वारकरी मंडळी यामध्ये वेगवेगळ्या प्रतिक्रिया देताना दिसत आहेत.
माऊलींच्या रथासाठी बैलजोडी निवडीची परंपरा
संत ज्ञानेश्वर महाराजांच्या पालखी रथाला जुंपण्यासाठी बैलजोडी निवडण्याची परंपरा अत्यंत श्रद्धेची आणि ऐतिहासिक आहे. महाराष्ट्रातील अनेक शेतकरी आपल्या बैलांना या सोहळ्यासाठी पात्र ठरवण्यासाठी वर्षभर मेहनत घेतात.
निवड झालेल्या बैलांना विशेष प्रशिक्षण दिले जाते. त्यामध्ये डांबरी रस्त्यावर चालण्याचा सराव, गर्दीत शांत राहण्याचे प्रशिक्षण, पोहण्याचा सराव तसेच संतुलित आहार यांचा समावेश असतो. लाखो भाविकांच्या उपस्थितीत बैल बिथरू नयेत यासाठी विशेष काळजी घेतली जाते.
ही निवड केवळ शारीरिक क्षमतेवर आधारित नसून, परंपरा, श्रद्धा आणि सामाजिक सन्मानाशी जोडलेली असते.
आळंदीतील वातावरण आणि प्रशासनासमोरील आव्हान
वारी अवघ्या काही दिवसांवर असताना अशा प्रकारचा वाद निर्माण होणे ही प्रशासनासाठी मोठी डोकेदुखी ठरत आहे. आळंदी देवस्थान आणि स्थानिक प्रशासन यांच्यासमोर या प्रकरणाचा तोडगा काढण्याचे आव्हान उभे राहिले आहे.
एकीकडे वारकऱ्यांची मोठी गर्दी, दुसरीकडे मंदिराबाहेर सुरू असलेले उपोषण आणि तिसरीकडे निवड प्रक्रियेवरील आक्षेप यामुळे परिस्थिती संवेदनशील बनली आहे.
वारकऱ्यांमध्ये मिश्र प्रतिक्रिया
या घटनेवर वारकरी संप्रदायातही मिश्र प्रतिक्रिया उमटत आहेत. काही वारकऱ्यांच्या मते, ही परंपरेची बाब असून ती शांततेने सोडवायला हवी, तर काहींनी निवड प्रक्रियेतील पारदर्शकतेवर प्रश्न उपस्थित केले आहेत.
आळंदी परिसरात सध्या चर्चांना उधाण आले असून, वारीच्या आधीच वातावरण तणावपूर्ण बनले आहे.
संत ज्ञानेश्वर महाराजांच्या पालखी सोहळ्यासारख्या पवित्र आणि ऐतिहासिक कार्यक्रमाच्या पार्श्वभूमीवर निर्माण झालेला हा वाद आता केवळ स्थानिक मुद्दा राहिलेला नाही, तर तो श्रद्धा, परंपरा आणि व्यवस्थापन यांचा संगम असलेला गंभीर विषय बनला आहे.
आता या प्रकरणावर देवस्थान आणि प्रशासन कोणता तोडगा काढते आणि उपोषणाचा शेवट कसा होतो, याकडे संपूर्ण वारकरी संप्रदायाचे लक्ष लागले आहे.
